دانشنامهمفهوم
تقویم میلادی Gregorian calendar
تقویم میلادی تقویمی خورشیدی است که در سال ۱۵۸۲ میلادی به فرمان پاپ گرگوری سیزدهم جایگزین تقویم ژولیانی شد و امروز رایج‌ترین تقویم جهان است.
نام‌های دیگر: گاه‌شماری میلادی، تقویم گرگوری
تقویم میلادی یا گرگوری سالی دوازده‌ماهه با ۳۶۵ روز دارد و هر چهار سال یک‌بار، با چند استثنا، یک روز به فوریه افزوده میشود. نام «میلادی» از مبدأ آن می‌آید که سال تولد عیسی مسیح، بر پایهٔ حساب‌های سدهٔ ششم میلادی، در نظر گرفته شده است.
هدف از ساخت آن این بود که تقویم بتواند اعتدال بهاری را در همان زمان همیشگی نگه دارد؛ چون تاریخ عید پاک مسیحی به آن وابسته بود.
چرا تقویم ژولیانی اصلاح شد؟
تقویم ژولیانی که ژولیوس سزار در سال ۴۶ پیش از میلاد برقرار کرد، متوسط سال را ۳۶۵٫۲۵ روز می‌گرفت. سال واقعی خورشیدی حدود ۳۶۵٫۲۴۲۲ روز است، پس هر سده حدود سه چهارم یک روز اختلاف جمع می‌شد. تا قرن شانزدهم این اختلاف به حدود ده روز رسیده بود و اعتدال بهاری از ۲۱ مارس به حدود ۱۱ مارس عقب افتاده بود.
گرگوری سیزدهم در ۱۵۸۲ حکم کرد پس از ۴ اکتبر، روز بعد ۱۵ اکتبر باشد و ده روز حذف شود. قاعدهٔ سال کبیسه هم تغییر کرد تا خطا دوباره انباشته نشود.
قاعدهٔ کبیسه در تقویم میلادی چیست؟
سالی که بر چهار بخش‌پذیر است کبیسه است، مگر آنکه سال سدهٔ کامل (مثل ۱۹۰۰ یا ۲۱۰۰) باشد؛ در این صورت فقط وقتی کبیسه است که بر ۴۰۰ بخش‌پذیر باشد. پس ۲۰۰۰ کبیسه بود ولی ۱۹۰۰ کبیسه نبود. با این قاعده متوسط سال تقویم ۳۶۵٫۲۴۲۵ روز میشود و خطایش حدود یک روز در سه هزار سال است.
کشورهای کاتولیک آن را بی‌درنگ پذیرفتند، ولی بریتانیا و مستعمراتش تا ۱۷۵۲ صبر کردند، روسیه تا ۱۹۱۸ و ترکیه تا ۱۹۲۶. امروز تقویم میلادی مبنای کارهای اداری و بین‌المللی تقریباً در همهٔ جهان است، گرچه بسیاری از کشورها مثل ایران تقویم رسمی خودشان را هم دارند (گاه‌شماری هجری خورشیدی). برای نگاه کلی‌تر ببینید تقویم.
پرسش‌های رایج
### تقویم میلادی از چه سالی رایج شد؟
تقویم میلادی در سال ۱۵۸۲ میلادی با فرمان پاپ گرگوری سیزدهم جایگزین تقویم ژولیانی شد. کشورهای مختلف در سالهای بعد آن را پذیرفتند.
### فرق تقویم میلادی با ژولیانی چیست؟
قاعدهٔ کبیسه فرق میکند. ژولیانی هر چهار سال کبیسه دارد، اما میلادی سالهای سدهای را به جز بخشپذیرها بر ۴۰۰ کبیسه نمیگیرد. همین باعث دقت بیشتر تقویم میلادی میشود.
### چرا ده روز در ۱۵۸۲ حذف شد؟
چون تقویم ژولیانی تا آن زمان حدود ده روز از فصلها عقب افتاده بود. حذف این روزها اعتدال بهاری را دوباره به حوالی ۲۱ مارس برگرداند.
### تقویم میلادی چقدر دقیق است؟
متوسط سال آن ۳۶۵٫۲۴۲۵ روز است و حدود یک روز در سه هزار سال با سال واقعی خورشیدی اختلاف پیدا میکند.