اعتدال Equinox

در لحظهٔ اعتدال، خورشید دقیقاً بالای استوای زمین قرار می‌گیرد و محور چرخش زمین نه به سمت خورشید متمایل است و نه از آن دور. واژهٔ equinox در لاتین به معنی «شب برابر» است. اعتدال بهاری و اعتدال پاییزی دو نقطهٔ برخورد مسیر ظاهری خورشید، یعنی دایرةالبروج، با استوای کرهٔ آسمان هستند.

اعتدال چرا رخ می‌دهد؟

اعتدال نتیجهٔ انحراف محوری حدود ۲۳٫۴ درجهٔ زمین است. زمین در طول سال دور خورشید می‌گردد و محورش به یک سو کج می‌ماند. دو بار در سال موقعیتی پیش می‌آید که امتداد پرتوهای خورشید بر محور زمین عمود است و خورشید بالای استوا قرار می‌گیرد.

• اعتدال بهاری (فروردین): حدود ۲۰ یا ۲۱ مارس. برای نیمکرهٔ شمالی آغاز بهار است.
• اعتدال پاییزی (مهر): حدود ۲۲ یا ۲۳ سپتامبر. برای نیمکرهٔ شمالی آغاز پاییز است.

اعتدال و نوروز

در ایران و حوزهٔ فرهنگی نوروز، سال نو با لحظهٔ اعتدال بهاری، یعنی «تحویل سال»، آغاز می‌شود. گاه‌شماری هجری خورشیدی آغاز سال را به دقت به این لحظه گره زده است و به همین دلیل لحظهٔ تحویل هر سال متفاوت است.

آیا در اعتدال شب و روز دقیقاً برابرند؟

نه کاملاً. به دلیل شکست نور در جو و اینکه طلوع و غروب را با لبهٔ بالایی قرص خورشید می‌سنجند، روز کمی بلندتر از شب می‌شود. روزی که طول شب و روز واقعاً برابر است، «اعتدال روز و شب» (equilux) نام دارد و چند روز از اعتدال فاصله دارد. اعتدال‌ها و انقلاب‌های تابستانی و زمستانی با هم چهار نقطهٔ سال‌اند که آغاز فصل‌های نجومی را مشخص می‌کنند.

پرسش‌های رایج

### اعتدال بهاری چه روزی است؟
اعتدال بهاری حدود ۲۰ یا ۲۱ مارس، یعنی نزدیک اول فروردین، رخ می‌دهد و لحظهٔ دقیق آن هر سال کمی فرق می‌کند.

### در اعتدال طول شب و روز برابر است؟
در اعتدال طول شب و روز تقریباً برابر است، ولی به‌خاطر شکست نور در جو، روز چند دقیقه بلندتر است.

### اعتدال بهاری با نوروز چه ارتباطی دارد؟
نوروز در ایران با لحظهٔ تحویل سال یعنی لحظهٔ اعتدال بهاری شروع می‌شود.

### در اعتدال خورشید از کجا طلوع می‌کند؟
در اعتدال، خورشید تقریباً از نقطهٔ شرق واقعی طلوع و در غرب واقعی غروب می‌کند.