دانشنامهجرم آسمانی
فوبوس Phobos
فوبوس بزرگتر و نزدیکتر از دو قمر مریخ است؛ جرمی نامنظم با قطر متوسط حدود ۲۲ کیلومتر که کمتر از هشت ساعت یکبار به دور مریخ میگردد و بهتدریج به آن نزدیک میشود.
نامهای دیگر: Phobos (moon)، فوبوس (قمر)

فوبوس (Phobos) قمر درونی مریخ است و نامش در یونانی به معنی «هراس» است. اسف هال، اخترشناس آمریکایی، آن را در ۱۸۷۷ همزمان با قمر دیگر مریخ، دیموس، کشف کرد. شکل آن نامنظم است و ابعادش حدود ۲۷ در ۲۲ در ۱۸ کیلومتر است.
فوبوس چه ویژگیهایی دارد؟
| ویژگی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| ابعاد | ۲۷ × ۲۲ × ۱۸ کیلومتر |
| فاصله از مرکز مریخ | حدود ۹۴۰۰ کیلومتر |
| دورهٔ مداری | حدود ۷ ساعت و ۴۰ دقیقه |
| چگالی | حدود ۱٫۹ گرم بر سانتیمتر مکعب |
چگالی کم نشان میدهد فوبوس احتمالاً تودهای متخلخل از قطعههای سنگی است. بزرگترین دهانهٔ آن «استیکنی» حدود ۹ کیلومتر قطر دارد و شیارهای موازی بسیاری روی سطحش هست که احتمالاً به نیروی کشندی مریخ ربط دارد.
چرا فوبوس در آسمان مریخ عجیب است؟
چون یک دور فوبوس بهدور مریخ کوتاهتر از یک روز مریخی است، از دید ساکن مریخ فوبوس از باختر برمیآید و در خاور فرو میرود، و روزی دو بار این کار را میکند.
آیندهٔ فوبوس چیست؟
فوبوس هر سده حدود ۱٫۸ متر به مریخ نزدیکتر میشود. در حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیون سال دیگر یا از حد روش میگذرد و بهشکل حلقهای متلاشی میشود یا به مریخ برخورد میکند. خاستگاه آن هنوز بحث است: یا سیارکی به دامافتاده است یا از بقایای برخوردی بزرگ با مریخ پدید آمده. مأموریت MMX سازمان جاکسا که پرتابش برای اکتبر ۲۰۲۶ برنامهریزی شده، قرار است از فوبوس نمونه به زمین بیاورد. شناخت خود مریخ نیز از همین راه کاملتر میشود.
پرسشهای رایج
### فوبوس چیست؟
فوبوس بزرگترین قمر مریخ است و جرمی نامنظم دارد که خیلی نزدیک به سیاره میگردد.
### فوبوس چه زمانی کشف شد؟
فوبوس در سال ۱۸۷۷ توسط اسف هال کشف شد.
### آیا فوبوس روزی با مریخ برخورد میکند؟
احتمالاً. فوبوس آهسته به مریخ نزدیک میشود و در دهها میلیون سال آینده یا متلاشی میشود یا با آن برخورد میکند.
### فوبوس از کجا آمده است؟
دو توضیح اصلی هست: سیارکی که مریخ به دام انداخته یا مواد برخاسته از برخوردی بزرگ با مریخ. هنوز قطعی نشده است.
فکت علمی
دانستنیها
- ۹ آذر ۱۴۰۴فوبوس و سرنوشت نزدیک مریخفوبوس، قمر مریخ، در ۷ ساعت و ۳۹ دقیقه یک دور به دور مریخ میگردد، یعنی بسیار سریعتر از چرخش خود سیاره. شعاع مدارش هر قرن حدود ۲ متر کم میشود و احتمال متلاشیشدنش بر اثر نیروهای کشندی در حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیون سال آینده …
- ۱۷ خرداد ۱۴۰۳قمرهای مریخمریخ دو قمر کوچک دارد: فوبوس و دیموس.
تصویر روز ناسا
در تصویرهای روز
- یک خورشیدگرفتگی مریخی: عبور فوبوس از جلوی خورشید۳ خرداد ۱۴۰۵
فوبوس: قمر محکوم مریخ۵ بهمن ۱۴۰۴
مریخ: ماه، دهانهها و آتشفشانها۱۹ شهریور ۱۴۰۳
فوبوس: ماه بر فراز مریخ۳ فروردین ۱۴۰۳- ماه مریخ گرفتگی ماه مریخ۷ اسفند ۱۴۰۲
فوبوس بر فراز مریخ۹ مرداد ۱۴۰۲
دهانه استیکنی۱۷ تیر ۱۴۰۲
فوبوس در استریو۱۵ مرداد ۱۴۰۱
فوبوس: ماه محکوم مریخ۱۲ تیر ۱۴۰۱- گرفتگی مریخی: فوبوس از برابر خورشید میگذرد۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۱