سحابی حلقه Ring Nebula

سحابی حلقه، با نام فهرست مسیه M57، یکی از مشهورترین سحابی‌های سیاره‌نمای آسمان تابستان و پاییز است. در تصویر، حلقه‌ای روشن و کمی کشیده می‌بینیم که درونش تاریک‌تر است؛ همین ظاهر به آن نام «حلقه» داده است.

این جسم در صورت فلکی شلیاق و میان دو ستارهٔ بتا و گاما قرار دارد. شارل مسیه آن را در فهرست خود ثبت کرد، ولی نخستین کسی که در سال ۱۷۷۹ آن را دید، ستاره‌شناس فرانسوی آنتوان دارکیه بود.

## سحابی حلقه چیست؟
سحابی حلقه یک سحابی سیاره‌نما است؛ یعنی پوستهٔ گازی که یک ستارهٔ شبیه خورشید در پایان عمرش به بیرون رانده است. هستهٔ باقی‌ماندهٔ آن ستاره به کوتولهٔ سفید تبدیل شده و تابش فرابنفشش گاز اطراف را برمی‌افروزد. این گاز بیشتر هیدروژن، هلیوم، اکسیژن و نیتروژن است و رنگ‌های متفاوتی از خود می‌تابد.

حلقه در واقع پوسته‌ای کروی یا استوانه‌ای است که از جهتی تقریباً هم‌راستا با محورش به آن نگاه می‌کنیم؛ به همین دلیل لبه‌هایش غلیظ‌تر و مرکزش کم‌رنگ‌تر دیده می‌شود.

## چگونه سحابی حلقه را ببینیم؟
با تلسکوپ ۱۰ تا ۲۰ سانتی‌متری در شب‌های تاریک، حلقه به‌صورت دودی کوچک و گرد دیده می‌شود. با دوربین دوچشمی فقط نقطه‌ای مبهم است. ستارهٔ مرکزی بسیار کم‌نور (قدر حدود ۱۵٫۸) است و فقط با تلسکوپ‌های بزرگ‌تر دیده می‌شود. آلودگی نوری دیدن آن را سخت می‌کند.

## پرسش‌های رایج
### سحابی حلقه چقدر از ما دور است؟
سحابی حلقه حدود ۲۰۰۰ سال نوری با زمین فاصله دارد. نور آن امروز پس از چند هزار سال سفر به ما می‌رسد.

### آیا سحابی حلقه یک سیاره است؟
نه. سحابی حلقه ابر گازی است که از مرگ یک ستاره پدید آمده است. واژهٔ «سیاره‌نما» فقط به این دلیل است که در تلسکوپ‌های قدیمی شبیه قرص سیاره دیده می‌شد.

### آیا سحابی حلقه در حال گسترش است؟
بله، پوستهٔ سحابی حلقه با سرعت چند ده کیلومتر بر ثانیه بیرون می‌رود و در طول هزاران سال به‌تدریج محو می‌شود.

### سحابی حلقه را از ایران می‌شود دید؟
بله، شلیاق در تابستان و پاییز در آسمان شب ایران بالا می‌آید و سحابی حلقه با تلسکوپ کوچک قابل رصد است.