داستانی از دو سحابی

این تصویر رنگارنگ که با تلسکوپ گرفته شده و به سمت صورت فلکی چنگ (Lyra) در آسمان شمالی نشانه رفته، هاله‌های کم‌نور بیرونی و بخش مرکزی و حلقه‌ای شکل سحابی M57 را نشان می‌دهد که بیشتر با اسم سحابی حلقه‌ای شناخته می‌شود. برای ستاره‌شناسان امروزی، M57 یک سحابی سیاره‌ای معروف است. حلقه مرکزی این سحابی حدود یک سال نوری قطر دارد. البته M57 اصلاً یک سیاره نیست، بلکه پوشش گازی یک ستاره شبیه به خورشید است که در حال مرگ است و در کهکشان راه شیری ما قرار دارد.

در سمت چپ تصویر، یک کهکشان مارپیچی کم‌نورتر به نام IC 1296 دیده می‌شود که معمولاً کمتر به آن توجه می‌شود. جالب است بدانید که حدود ۱۰۰ سال پیش، IC 1296 را هم یک سحابی مارپیچی می‌دانستند. این دو جرم آسمانی به صورت اتفاقی در یک قاب قرار گرفته‌اند و با اینکه اندازه ظاهری‌شان شبیه به هم است، اما فاصله‌شان از ما خیلی فرق دارد. M57 فقط ۲ هزار سال نوری از ما دور است و در کهکشان راه شیری قرار دارد. IC 1296 فراکهکشانی (با نام دیگر PGC62532) حدود ۲۰۰ میلیون سال نوری دور است.

این حدود ۱۰۰ هزار برابر دورتر از M57 است، اما چون اندازه ظاهری هر دو تقریباً شبیه است، سحابی مارپیچی پیشین IC 1296 باید حدود ۱۰۰ هزار برابر بزرگ‌تر از سحابی سیاره‌نمای M57 هم باشد. با دقت به این تصویر واضح قرن بیست‌ویکمی نگاه کنید تا کهکشان‌های پس‌زمینه دورتر را هم که در قاب پراکنده‌اند پیدا کنید.