انقلاب تابستانی و زمستانی Solstice

انقلاب (Solstice) دو بار در سال رخ می‌دهد: انقلاب تابستانی و انقلاب زمستانی. نام لاتین آن به معنی «ایستادن خورشید» است، چون در این روزها ارتفاع نیمروزی خورشید در آسمان چند روز تقریباً ثابت می‌ماند و سپس جهتش را عوض می‌کند. دلیل این پدیده انحراف محوری زمین است.

انقلاب چه زمانی رخ می‌دهد؟

• انقلاب تابستانی (نیمکرهٔ شمالی): حدود ۲۰ تا ۲۲ ژوئن، یعنی نزدیک ۳۱ خرداد تا ۱ تیر. بلندترین روز و کوتاه‌ترین شب سال است و خورشید بر مدار رأس‌السرطان، حدود ۲۳٫۴ درجهٔ شمالی، به سمت‌الرأس می‌رسد.
• انقلاب زمستانی (نیمکرهٔ شمالی): حدود ۲۱ یا ۲۲ دسامبر، نزدیک ۳۰ آذر. کوتاه‌ترین روز و بلندترین شب سال است.

در نیمکرهٔ جنوبی نام‌ها جابه‌جا است.

انقلاب زمستانی و شب یلدا

در فرهنگ ایرانی، شب یلدا شب آخر پاییز و بلندترین شب سال است و با انقلاب زمستانی ارتباط دارد. جشن یلدا از دیرباز به پیروزی نور بر تاریکی و بازگشت روزهای بلندتر پیوند خورده است. در گاه‌شماری هجری خورشیدی آغاز تابستان و زمستان هم با همین لحظه‌ها مرتبط است.

انقلاب با اعتدال چه فرقی دارد؟

در اعتدال خورشید بالای استوا است و شب و روز تقریباً برابرند، ولی در انقلاب خورشید در دورترین فاصلهٔ زاویه‌ای از استوا است. هر چهار نقطه با هم چهار فصل را از هم جدا می‌کنند. این رویدادها را روی دایرةالبروج و کرهٔ آسمان می‌توان نشان داد. در قطب‌ها، انقلاب تابستانی میانهٔ روزهای بی‌شب است.

پرسش‌های رایج

### انقلاب تابستانی چه روزی است؟
انقلاب تابستانی نیمکرهٔ شمالی حدود ۲۱ ژوئن، نزدیک ۳۱ خرداد، رخ می‌دهد و بلندترین روز سال است.

### شب یلدا چه ارتباطی با انقلاب دارد؟
شب یلدا شب آخر پاییز و نزدیک به لحظهٔ انقلاب زمستانی است که بلندترین شب سال را دارد.

### چرا در انقلاب بلندترین روز در تابستان است؟
زیرا در انقلاب تابستانی نیمکرهٔ شمالی بیشترین تمایل را به سوی خورشید دارد و مدت بیشتری نور می‌گیرد.

### انقلاب با اعتدال چه فرقی دارد؟
در انقلاب خورشید بیشترین فاصلهٔ زاویه‌ای را از استوای سماوی دارد و در اعتدال بالای استوا است و شب و روز تقریباً برابر می‌شوند.