رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهکهکشان‌ها و کیهانجرم آسمانی

ابرزمین Super-Earth

ابرزمین سیاره‌ای فراخورشیدی است که جرمش از زمین بیشتر و از سیارهٔ غول یخی مانند اورانوس و نپتون کمتر است؛ این واژه فقط به اندازه اشاره دارد، نه به زیست‌پذیری.

ابرزمین
NASA/JPL-CalTech / Wikimedia Commons · Public domain · منبع تصویر

مشخصات

جرممعمولاً بیش از زمین تا حدود ۱۰ برابر جرم زمین

از ویکی‌داده (CC0).

ابرزمین یک رده‌بندی بر پایهٔ جرم است. معمولاً سیاره‌ای را که جرمش میان یک تا ده برابر زمین باشد ابرزمین می‌خوانند. این نام دربارهٔ ترکیب، جو یا دما چیزی نمی‌گوید؛ ممکن است سنگی، پوشیده از آب یا دارای جوی ضخیم از هیدروژن باشد. منظومهٔ شمسی هیچ ابرزمینی ندارد، اما در میان سیاره‌های کشف‌شدهٔ دور از خورشید شمار زیادی از این نوع دیده می‌شود.

ابرزمین‌ها چگونه شناخته می‌شوند؟

بسیاری از ابرزمین‌ها با روش سرعت شعاعی یا گذر سیاره از مقابل ستاره یافت شده‌اند. با روش‌های یافتن سیاره‌های فراخورشیدی جرم و شعاع سیاره اندازه‌گیری می‌شود و از ترکیب آن‌ها چگالی به دست می‌آید. اگر چگالی زیاد باشد، سیاره احتمالاً سنگی است؛ اگر کم باشد، بخش بزرگی از آن آب یا گاز است. تلسکوپ‌های کپلر و تس نمونه‌های بسیار زیادی یافته‌اند.

ابرزمین‌ها چه شکل‌هایی دارند؟

در توزیع اندازهٔ سیاره‌های کوچک، سیاره‌هایی با شعاع حدود ۱٫۵ تا ۲ برابر زمین نسبتاً کم‌شمارند؛ این کمبود آماری را «شکاف شعاع» می‌نامند. سیاره‌های کوچک‌تر بیشتر سنگی‌اند و بزرگ‌ترها اغلب پوشش گازی دارند، اما این یک مرز قطعی برای ترکیب تک‌تک سیاره‌ها نیست. نمونه‌ای شناخته‌شده ۵۵ خرچنگ e است؛ سیاره‌ای بسیار نزدیک به ستاره‌اش که دمای سطحش بسیار بالاست.

آیا ابرزمین‌ها قابل سکونت‌اند؟

ابرزمین بودن به‌خودی‌خود دلیل زیست‌پذیری نیست. بعضی ابرزمین‌ها در کمربند حیات ستاره‌شان می‌گردند، اما ارزیابی زیست‌پذیری آن‌ها به عواملی مانند جو، دما و امکان وجود آب مایع نیاز دارد. بسیاری از آن‌ها گرداگرد کوتوله‌های سرخ می‌چرخند که شراره‌های شدید دارند، و این شرایط سنجش زیست‌پذیری را دشوار می‌کند. تلسکوپ جیمز وب اکنون جو برخی از آن‌ها را می‌سنجد.

پرسش‌های رایج

  1. ابرزمین چیست؟

    ابرزمین سیاره‌ای فراخورشیدی با جرمی میان یک تا ده برابر زمین است. این واژه دربارهٔ شرایط سطح یا زیست‌پذیری سیاره چیزی نمی‌گوید.

  2. آیا ابرزمین در منظومهٔ شمسی هست؟

    نه. در منظومهٔ شمسی سیاره‌ای با جرمی میان زمین و اورانوس وجود ندارد، پس ابرزمین در همسایگی خود ما دیده نمی‌شود. این نوع سیاره از دیگر ستاره‌ها شناخته شده است.

  3. آیا ابرزمین‌ها قابل سکونت‌اند؟

    بعضی ابرزمین‌ها در کمربند حیات ستاره‌شان‌اند، اما سکونت‌پذیری به جو، آب و دیگر عامل‌ها بستگی دارد. هنوز شواهد تأییدشده‌ای از وجود حیات در ابرزمین‌ها نداریم.

  4. تفاوت ابرزمین و مینی‌نپتون چیست؟

    ابرزمین نامی بر پایهٔ اندازه یا جرم است و ترکیب سنگی را تضمین نمی‌کند. مینی‌نپتون معمولاً به سیاره‌ای کوچک‌تر از نپتون با پوشش گازی قابل‌توجه گفته می‌شود؛ این دو اصطلاح مرز کاملاً سختی ندارند.

منابع

  1. What Is a Super-Earth? · NASA

آخرین بازبینی:

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از ابرزمین گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین