دانشنامهجرم آسمانی
اورانوس Uranus
اورانوس هفتمین سیارهٔ منظومهٔ شمسی و یکی از دو غول یخی آن است؛ سیارهای آبیمایلبهسبز که تقریباً به پهلو میچرخد و ویلیام هرشل در ۱۷۸۱ آن را کشف کرد.

زندههمین حالا
اورانوس در آسمان تهران
- ارتفاع از افق
- —
- طلوع
- —
- غروب
- —
- فاصله از زمین
- —
- صورت فلکی
- —
- قدر
- —
در مرورگر شما حساب میشود؛ شهرتان جایی فرستاده نمیشود.
اورانوس (Uranus) نخستین سیارهای بود که با تلسکوپ کشف شد. ویلیام هرشل در ۱۳ مارس ۱۷۸۱ آن را یافت و نخست گمان کرد دنبالهدار است. قطر آن حدود ۵۱ هزار کیلومتر، یعنی حدود چهار برابر زمین، است و به گروه غولهای یخی تعلق دارد، همراه نپتون.
اورانوس چه ویژگیهایی دارد؟
جو اورانوس بیشتر هیدروژن و هلیم است و متان کمی دارد که نور سرخ را جذب میکند و رنگ آبی-سبز میدهد. زیر جو، گوشتهای از آب، آمونیاک و متان در حالت چگال قرار دارد. دمای بالای ابرهایش گاه به حدود منفی ۲۲۴ درجهٔ سانتیگراد میرسد، سردترین جوی که در منظومهٔ شمسی ثبت شده است.
| ویژگی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| فاصله از خورشید | حدود ۱۹٫۲ واحد نجومی |
| دورهٔ گردش دور خورشید | حدود ۸۴ سال |
| دورهٔ چرخش | حدود ۱۷ ساعت |
| انحراف محوری | حدود ۹۸ درجه |
چرا اورانوس به پهلو افتاده است؟
محور چرخش اورانوس حدود ۹۸ درجه کج است (انحراف محوری). در نتیجه هر قطب حدود ۴۲ سال رو به خورشید است و ۴۲ سال در تاریکی میماند و فصلها بسیار طولانیاند. بیشتر پژوهشگران این وضع را نتیجهٔ برخوردی بزرگ در تاریخ آغازین سیاره میدانند.
قمرها و حلقهها
اورانوس ۱۳ حلقهٔ باریک و تیره دارد و تا سال ۲۰۲۵ ۲۹ قمر شناختهشده (قمر ۲۹ را تلسکوپ جیمز وب در ۲۰۲۵ یافت). پنج قمر اصلی آن میراندا، آریل، امبریل، تیتانیا و اوبرون هستند. تنها فضاپیمایی که از اورانوس دیدن کرده وویجر ۲ در ژانویهٔ ۱۹۸۶ است.
چگونه اورانوس را ببینیم؟
اورانوس در شرایط بسیار تاریک با قدر حدود ۵٫۷ در مرز چشم غیرمسلح است، ولی دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک آن را به صورت قرص آبی-سبز کوچک نشان میدهد.
پرسشهای رایج
### اورانوس را چه کسی کشف کرد؟
ویلیام هرشل در ۱۳ مارس ۱۷۸۱ اورانوس را کشف کرد.
### چرا اورانوس آبی است؟
متان موجود در جو اورانوس نور سرخ را جذب میکند و رنگ آبی-سبز آن را پدید میآورد.
### سال اورانوس چقدر است؟
یک سال اورانوسی حدود ۸۴ سال زمینی است.
### آیا اورانوس حلقه دارد؟
بله. اورانوس ۱۳ حلقهٔ باریک و تیره دارد که در ۱۹۷۷ کشف شد.
فکت علمی
دانستنیها
- ۹ شهریور ۱۴۰۵کجی اورانوساورانوس تقریباً به پهلو دور خورشید میچرخد، چون محور آن حدود ۹۸ درجه کج است. دلیل این کجی قطعی نیست، اما گمان رایج این است که در زمان شکلگیری منظومهٔ شمسی پیشسیارهای هماندازهٔ زمین با اورانوس برخورد کرده است.
- ۳۱ خرداد ۱۴۰۵اورانوس به پهلو خوابیدهمحور چرخش اورانوس حدود ۹۸ درجه کج است، پس این سیاره تقریباً به پهلو دور خورشید میچرخد. گمان میرود در شکلگیری منظومهٔ شمسی پیشسیارهٔ هماندازهٔ زمین با آن برخورد کرده باشد. در نتیجه قطبهای اورانوس هر کدام حدود ۴۲ سا…
- ۶ فروردین ۱۴۰۵آریل؛ قمر درهدار اورانوسآریل چهارمین قمر بزرگ اورانوس است و سطحش درههای بزرگ دارد. گمان میرود یخبستن آب درونش باعث انبساط درون قمر شده و درهها پدید آمدهاند.
- ۱۸ بهمن ۱۴۰۴وویجر ۲؛ تنها بازدیدکنندهٔ اورانوس و نپتونوویجر ۲ تنها فضاپیمایی است که از اورانوس (۱۹۸۶) و نپتون (۱۹۸۹) نزدیک گذشته است. در نوامبر ۲۰۱۸ وارد فضای میانستارهای شد و در مأموریت گستردهاش هنوز ادامه میدهد.
- ۲۹ مهر ۱۴۰۴اوبرون؛ قمر پردهانهٔ اورانوساوبرون، دومین قمر بزرگ اورانوس، سطحی تاریک و کمی مایل به سرخ دارد که بیشتر با برخورد سیارکها و دنبالهدارها شکل گرفته است. دهانههایی تا ۲۱۰ کیلومتر پهنا و درههای بزرگی بر آن دیده میشود.
- ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۴میراندا، قمر عجیب اورانوسمیراندا، کوچکترین و درونیترین قمر گرد اورانوس، ۴۷۰ کیلومتر قطر دارد و فقط وویجر ۲ در ۱۹۸۶ از نزدیک عکسش را گرفته است؛ تشدیدهای مداری، بهویژه با آمبریل، احتمالاً درونش را گرم کرده و فعالیت زمینشناختی ایجاد کردهاند.
- ۳ دی ۱۴۰۳اورانوس به پهلو خوابیدهمحور چرخش اورانوس حدود ۸۲ درجه کج است و سیاره تقریباً به پهلو میچرخد؛ در مدار ۸۴ سالهاش قطبهایش حدود ۴۲ سال پیوسته آفتاب میبینند و ۴۲ سال پیوسته در تاریکیاند.
- ۱۶ تیر ۱۴۰۳سال و شبهای بلند اورانوساورانوس تقریباً به پهلو میگردد و محورش حدود ۸۲ درجه کج است. سالش ۸۴ سال زمینی است و قطبهایش حدود ۴۲ سال پیوسته آفتاب و سپس حدود ۴۲ سال پیوسته تاریکی میبینند.
- ۱ شهریور ۱۴۰۲روز و سال اورانوسیک سال اورانوس حدود ۸۴ سال زمینی است، چون اورانوس اینهمه زمان لازم دارد تا یک بار به دور خورشید بگردد؛ ولی یک روز آن، یعنی یک دور چرخش به دور خودش، فقط حدود ۱۷ ساعت و ۱۴ دقیقه طول میکشد.
- ۲۲ مرداد ۱۴۰۲اورانوس و چرخش به پهلومحور چرخش اورانوس حدود ۸۲ درجه کج است؛ پس انگار به پهلو میچرخد. در مدار ۸۴ سالهاش قطبهایش حدود ۴۲ سال آفتاب پیوسته و سپس ۴۲ سال تاریکی پیوسته دارند.
تصویر روز ناسا
بزرگترین قمر اورانوس: تیتانیا۱۱ فروردین ۱۴۰۵
رژه سیارات بالای خانه اپرای سیدنی۵ اسفند ۱۴۰۴
میراندا واقعا چطور جاییه؟۲۰ بهمن ۱۴۰۴
مریخ در حال عبور۱۲ مرداد ۱۴۰۳
شکسپیر در فضا۸ دی ۱۴۰۲
ماه خونرنگ و غول یخی۲۰ آبان ۱۴۰۱
ردّ سیارههای منظومهٔ شمسی۱۰ تیر ۱۴۰۱