رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

صورت‌های فلکیCaelum

صورت فلکی قلم حکاکی

قلم حکاکی صورت فلکی کوچک و بسیار کم‌نوری در جنوب آسمان زمستان است که هیچ ستارهٔ درخشانی ندارد و از شهر دیده نمی‌شود. نامش به ابزاری گفته می‌شود که حکاک برای کندن نقش بر فلز یا چوب به کار می‌برد. این صورت یکی از چهارده صورتی است که لاکای در سدهٔ هجدهم به یاد ابزارهای علم و هنر ساخت و در آسمان جنوب جا داد.

آسمان همان‌طور که دیده می‌شود: شمال بالا، شرق چپ. خط‌چین مرز رسمی صورت فلکی است و ستاره‌های بیرون از آن کم‌رنگ‌اند.
بهترین زمان دیدن
شب‌های دی، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
از ایران
از همهٔ ایران کامل دیده می‌شود
اندازه
۱۲۵ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۸۱ از ۸۸
ستاره‌های پیدا با چشم
۷ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
میل (عرض در آسمان)
از ۴۹° جنوبی تا ۲۷° جنوبی

در اطلس آسمان ببینید آسمان امشب شهر شما

ستاره‌ها

پرنورترین ستاره‌های قلم حکاکی

قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.

نامنشانقدر
—α Caeli۴٫۴۴
—γ Caeli۴٫۵۵
—β Caeli۵٫۰۴
—δ Caeli۵٫۰۷
—۵٫۶۶

داستان نام

قلم حکاکی اسطوره ندارد. نیکولا لویی دو لاکای، ستاره‌شناس فرانسوی، آن را در سال‌های ۱۷۵۱ و ۱۷۵۲ میلادی هنگام کار در دماغهٔ امید نیک ساخت و آن را «قلم‌های حکاکی» نامید. لاکای می‌خواست ستاره‌های بی‌نام میان صورت‌های کهن را با نام ابزار علوم و هنرها پر کند. این صورت یادگار روشنگری و علاقهٔ سدهٔ هجدهم به فنون و دانش است.

چطور پیدایش کنیم

قلم حکاکی کم‌نور است و به آسمان تاریک و افق جنوبی باز نیاز دارد. در شب‌های دی، آن را در جنوب خرگوش و در غرب کبوتر جست‌وجو کنید. از ایران بسیار نزدیک افق دیده می‌شود و ستاره‌های آن به‌سختی پیدا می‌شوند، پس نقشهٔ آسمان و دوربین دوچشمی ضروری‌اند. در نیمکرهٔ جنوبی بالاتر است و راحت‌تر دیده می‌شود.

پرسش‌های رایج

  1. قلم حکاکی چه صورت فلکی است؟

    قلم حکاکی صورتی کوچک و کم‌نور در جنوب آسمان است که لاکای، ستاره‌شناس فرانسوی، در سدهٔ هجدهم ساخت. نامش یادآور ابزار حکاکان است. ستاره‌های آن همگی کم‌نورند و هیچ شیء درخشانی ندارد. برای دیدنش به آسمان تاریک، افق جنوبی بی‌مانع و دوربین دوچشمی نیاز دارید.

  2. قلم حکاکی از ایران دیده می‌شود؟

    از ایران فقط بسیار پایین روی افق جنوبی و در شب‌های دی دیده می‌شود. چون ستاره‌هایش کم‌نورند و ارتفاعشان کم است، دیدنش با چشم غیرمسلح بسیار دشوار است و نیاز به آسمان تاریک دارد. باید آسمانی تاریک، افقی بی‌مانع و دوربین دوچشمی داشته باشید و پیش از نیمه‌شب جست‌وجو کنید.

  3. لاکای چه صورت‌هایی ساخت؟

    لاکای در سدهٔ هجدهم از دماغهٔ امید نیک آسمان جنوب را نقشه کرد و چهارده صورت تازه به نام ابزارهای علم و هنر ساخت، مانند قلم حکاکی، تلمبه، پرگار، کوره، تلسکوپ و ریزبین. او همچنین صورت بزرگ کشتی آرگو را به چند بخش تقسیم کرد.

هم‌فصل

در همین شب‌ها در آسمان

همهٔ ۸۸ صورت فلکی

آسمان

امروز در بخش آسمان

آزمایشگاه

خودتان بیازمایید: آسمان

همه

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین