صورت‌های فلکیDorado
صورت فلکی ماهی زرین
ماهی زرین صورت فلکی جنوبی و کم‌نوری است که به شکل ماهی درخشانی تصور شده است. شهرتش به خاطر چیز دیگری است: بخش بزرگی از ابر ماژلانی بزرگ، یکی از کهکشان‌های همراه راه شیری، در آن جا دارد. ستارههایش کمنورند و برای دیدن ابر باید آسمان بسیار تاریک و افق جنوبی بی‌مانع باشد. از ایران فقط بخشی از آن، آنهم کمارتفاع، دیده میشود.
- نام‌های دیگر: ماهی طلایی
- بهترین زمان دیدن
- شب‌های دی، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از ایران فقط بخشی از آن بالای افق می‌آید
- اندازه
- ۱۷۹ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۷۳ از ۸۸
- ستاره‌های پیدا با چشم
- ۱۸ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۷۰° جنوبی تا ۴۹° جنوبی
ستاره‌ها
پرنورترین ستاره‌های ماهی زرین
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| — | α Doradus | ۳٫۳۰ |
| — | β Doradus | ۳٫۷۶ |
| — | γ Doradus | ۴٫۲۶ |
| — | δ Doradus | ۴٫۳۴ |
| — | 36 Doradus | ۴٫۶۵ |
داستان نام
ماهی زرین اسطوره‌ای کهن ندارد. پیتر دیرکسزون کایزر و فردریک دو هوتمان، دو دریانورد هلندی، در دههٔ ۱۵۹۰ میلادی در سفر به شرق هند آسمان جنوب را رصد کردند و ستاره‌هایی را فهرست کردند که اروپایی‌ها پیش‌تر ندیده بودند. پتروس پلانسیوس، نقشه‌کش هلندی، آن‌ها را به شکل جانورهایی درآورد که در سفر دیده می‌شدند. ماهی زرین به ماهی‌ای اشاره دارد که دریانوردان در دریاهای گرم می‌دیدند و رنگ‌های درخشانی داشت.
چطور پیدایش کنیم
ماهی زرین را در شب‌های دی در جنوب‌ترین بخش آسمان جست‌وجو کنید. نخست ستارهٔ سهیل را پیدا کنید؛ ماهی زرین در جنوب باختری آن و نزدیک افق است. در ایران فقط از جنوبیترین مناطق، مثل چابهار و کیش، آنهم کمارتفاع دیده میشود. در نیمکرهٔ جنوبی بسیار بالاتر است و ابر ماژلانی با چشم غیرمسلح هم دیده میشود.
پرسش‌های رایج
صورت فلکی ماهی زرین چیست؟
ماهی زرین صورت فلکی نیمکرهٔ جنوبی است که در دههٔ ۱۵۹۰ میلادی بر اساس مشاهدهٔ دریانوردان هلندی به آسمان افزوده شد. بخش بزرگی از ابر ماژلانی بزرگ در آن جا دارد و ستارههایش بیشتر کمنورند. اگر آسمانتان تاریک باشد و در جنوب ایران باشید، بخشهایی از آن را کمارتفاع میبینید.
ابر ماژلانی بزرگ در کجا دیده میشود؟
ابر ماژلانی بزرگ کهکشانی کوچک و همراه راه شیری است که در جنوب آسمان، بیشتر در ماهی زرین، قرار دارد. از ایران دیده نمیشود، اما در نیمکرهٔ جنوبی و در آسمان تاریک مثل تکهای ابر روشن با چشم غیرمسلح دیده میشود.
ماهی زرین را از ایران میشود دید؟
بخشی از آن را، آنهم فقط از جنوبیترین مناطق ایران و بسیار نزدیک افق. بیشتر ایران هرگز بخش مهمی از آن را نمیبیند. برای تماشای کامل آن باید به نیمکرهٔ جنوبی سفر کرد. ستارههایش کمنورند و باید آسمان تاریک و بیماه باشد.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آن‌ها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…