صورت‌های فلکیVulpecula
صورت فلکی روباه
روباه صورتی کوچک و کم‌نور در آسمان تابستان است، در پهنهٔ راه شیری و میان ماکیان و عقاب. ستارهٔ پرنوری ندارد و شکل مشخصی هم ندارد، اما یک شیء مشهور در آن است: سحابی دمبل، ام۲۷، نخستین سحابی سیارهنمایی که کشف شد. این صورت همچنین جایی است که نخستین تپ‌اختر در آن شناسایی شد. این صورت با دوربین دوچشمی، در آسمان تاریک تابستان، میدان ستاره‌ای زیبایی دارد.
- نام‌های دیگر: روباه و غاز
- بهترین زمان دیدن
- شب‌های شهریور، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۲۶۸ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۵۵ از ۸۸
- ستاره‌های پیدا با چشم
- ۴۴ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۱۹° شمالی تا ۲۹° شمالی
ستاره‌ها
پرنورترین ستاره‌های روباه
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| Anser | α Vulpeculae | ۴٫۴۴ |
| — | 23 Vulpeculae | ۴٫۵۰ |
| — | 31 Vulpeculae | ۴٫۵۶ |
| — | 13 Vulpeculae | ۴٫۵۷ |
| — | 15 Vulpeculae | ۴٫۶۶ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در روباه
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M27سحابی دمبل سحابی سیاره‌نماقدر ۸٫۱
داستان نام
روباه اسطورهٔ یونانی ندارد. یوهانس هولیوس، ستاره‌شناس لهستانی، آن را حدود ۱۶۹۰ در نقشهٔ آسمان خود آورد و نخست «روباه و غاز» نامید، به این معنی که روباهی غازی را در دهان دارد. بعدها نام کوتاه‌تر «روباه» ماند. هولیوس چند صورت دیگر را در این ناحیهٔ ناپرنور از آسمان ساخت تا جاهای خالی میان صورت‌های کهن را پر کند. مرز امروزی این صورت را اتحادیهٔ بین‌المللی نجوم در سدهٔ بیستم تعیین کرد.
چطور پیدایش کنیم
بهترین زمان دیدنش شهریور است. نخست مثلث تابستانی، یعنی شلیاق، ماکیان و عقاب، را بیابید. روباه میان ماکیان و عقاب است و ستارهٔ پرنوری ندارد، پس باید با آسمان تاریک و چشم عادت‌کرده به تاریکی به آن نگاه کنید. سحابی دمبل را با دوربین دوچشمی می‌توان یافت، درست بالای پیکان تیر. چشم غیرمسلح آن را نمی‌بیند.
پرسش‌های رایج
سحابی دمبل کجاست؟
سحابی دمبل، ام۲۷، در صورت روباه است. این نخستین سحابی سیارهنمایی بود که کشف شد، و آن را شارل مسیه در سال ۱۷۶۴ یافت. قدر آن ۸٫۱ است، پس با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک و در آسمان تاریک دیده میشود. شکل آن در تلسکوپ به هستهٔ دمبل یا سیب نیمخورده میماند.
روباه از ایران دیده میشود؟
بله، از سراسر ایران و از شهریور تا مهر در آسمان بالا است. ستارههایش کمنورند و صورت شکل آشکاری ندارد، پس باید دور از روشنایی شهر به آن نگاه کرد. جایش میان ماکیان و عقاب در مثلث تابستانی است و دوربین دوچشمی بسیار کمک میکند.
چرا نام آن روباه و غاز بود؟
یوهانس هولیوس در حدود ۱۶۹۰ آن را به نام «روباه و غاز» ساخت، یعنی روباهی که غازی را در دهان دارد. بعدها نام کوتاهشده رایج شد. این صورت در دورهٔ نوین ساخته شده و اسطورهٔ باستانی ندارد. با دوربین دوچشمی بخشهای ستارهخیز آن بهتر دیده میشود.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
دانشمندان ایرانی · مهندسی عصبی و هوش مصنوعیمریم شانهچیشانهچی و امید صنی الگوریتم DPAD را توسعه دادند و شانهچی بر پژوهش نظارت کرد؛ بیژن پسران آزمایشهای دو مجموعهداده را طراحی و اجرا…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیشهری که خوابهایش را فروختاجارهخانه را با خوابهایش پرداخت میکرد. آن شب برای اولین بار دریا را دید؛ موجی روشن، بوی نمک، آبی که تا دوردست ادامه داشت. صبح،…
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
زیر میکروسکوپرشتهٔ پنبهاین رشته، الیاف پنبه است؛ همان مادهای که از آن نخ و پارچه میسازیم. در تصویر، یک نوار کشیده با برجستگیهای ریز روی سطحش میبینیم.…