صورتهای فلکیDraco
صورت فلکی اژدها
اژدها صورت فلکی درازی است که مثل ماری پیچخورده میان خرس بزرگ و خرس کوچک و به دور قطب شمال آسمان میگردد. سرش چهار ستارهٔ نهچندان درخشان است که نزدیک هرکول قرار دارد و دُمش میان دو خرس فرو میرود. اهمیت تاریخیاش بیشتر از جلوهاش است: ستارهٔ ثعبان این صورت چند هزار سال پیش، در زمان مصر باستان، ستارهٔ قطبی بود. اژدها از بزرگترین صورتهای فلکی است و بطلمیوس آن را در فهرست آورد.
- در صورالکواکب صوفی: التنین
- نامهای دیگر: تنین
- بهترین زمان دیدن
- شبهای مرداد، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۱٬۰۸۳ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۸ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۱۲۱ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۴۸° شمالی تا ۸۶° شمالی
ستارهها
پرنورترین ستارههای اژدها
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را میبیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| Eltanin | γ Draconis | ۲٫۲۴ |
| Athebyne | η Draconis | ۲٫۷۳ |
| Rastaban | β Draconis | ۲٫۷۹ |
| Altais | δ Draconis | ۳٫۰۷ |
| Aldhibah | ζ Draconis | ۳٫۱۷ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در اژدها
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M102کهکشان دوک کهکشانقدر ۹٫۹
داستان نام
در اسطورههای یونانی اژدها گاهی لادون است، ماری صدسر که باغ سیبهای زرین هسپریدس را نگهبانی میکرد. هراکلس در یکی از دوازده کار خود او را کشت تا سیبها را بیاورد و هرا، همسر زئوس، تصویر او را به آسمان برد. روایت دیگر از نبرد خدایان و تیتانها میگوید که آتنا اژدهایی را به آسمان پرتاب کرد و او در قطب شمال آسمان ماند. صوفی آن را «التنین» مینامد. اینها افسانهاند.
چطور پیدایش کنیم
اژدها را در شبهای مرداد در شمال آسمان بجویید. نخست خرس بزرگ و ستارهٔ قطبی را پیدا کنید؛ اژدها میان این دو میپیچد و دور خرس کوچک حلقه میزند. سر آن چهار ستارهٔ چهارضلعی کوچکی است که نزدیک هرکول و نسر واقع قرار دارد، و ستارهٔ درخشانترینش، راس التنین، آنجاست. دُم آن بهسمت شمال میکشد. برای دیدن کامل آن به آسمان شمالی بیمانع و تاریک نیاز دارید.
پرسشهای رایج
ستارهٔ قطبی در کدام صورت فلکی است؟
ستارهٔ قطبی در صورت فلکی خرس کوچک است، نه اژدها. با این حال چند هزار سال پیش ستارهٔ ثعبان در صورت اژدها ستارهٔ قطبی بود، چون محور زمین بهآرامی جهتش را عوض میکند و این تغییر را حرکت تقدیمی مینامند.
ستارهٔ ثعبان چیست؟
ثعبان نام ستارهٔ آلفای اژدهاست و در عربی یعنی مار بزرگ. حدود چهار هزار و هشتصد سال پیش، در دورهٔ ساخت اهرام مصر، نزدیکترین ستارهٔ نسبتاً روشن به قطب شمال آسمان بود. امروز دیگر ستارهٔ قطبی نیست و این نقش به ستارهٔ دیگری در خرس کوچک رسیده است.
اژدها از ایران دیده میشود؟
بله. اژدها نزدیک قطب شمال آسمان است و از همهٔ ایران دیده میشود، اما بخش دُم آن در شمال آسمان کمارتفاع میشود و باید افق شمالی بیمانع باشد. بهترین زمان دیدنش شبهای مرداد است، که سر آن نزدیک بالای سر و دُمش در شمال دیده میشود.
همفصل
در همین شبها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ

