مرکز لرزهنگاری کشوری زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۵٫۴ را در خوی، آذربایجان غربی ثبت کرد؛ عصر چهارشنبه ۲۸ دی ۱۴۰۱، ساعت ۱۷:۰۸ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۲ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۵٫۴ زمین‌لرزه‌ای نسبتاً قوی است. چنین لرزه‌ای معمولاً در بخش بزرگی از استان حس میشود و می‌تواند به ساختمان‌های ضعیف، به‌ویژه بناهای خشتی و فرسودهٔ نزدیک کانون، آسیب برساند.
عمق ۱۲ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱٫۹ کیلوتن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۶ حدود ۸ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی خوی، آذربایجان غربی
سومین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. آخرین زمینلرزهٔ هم‌اندازه یا بزرگتر در این ناحیه: ۵٫۴، ۳ ماه پیش. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۵۸ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۵٫۴ در ۱۳ مهر ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۶۹ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۳ در ۳ آذر ۱۳۵۵، ۹۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. شش زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ تبریز ۱۷۲۱، زلزلهٔ تبریز ۱۷۸۰ و زلزلهٔ سلماس ۱۹۳۰ (۱۷ اردیبهشت ۱۳۰۹) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن ۱۷۸ زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۵٫۹ در ۹ بهمن، ساعت ۰۱:۱۴ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
