رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

بزرگی۳٫۰

زمین‌لرزه · استان آذربایجان غربی

زلزلهٔ ۳٫۰ در خوی، آذربایجان غربی

خوی، آذربایجان غربی

پنجشنبه ۱ تیر ۱۴۰۲ · ساعت ۰۹:۴۴:۵۷ به وقت تهران · ۱۲۴۹ روز پیش

2023-06-22 06:14 UTC

صبح پنجشنبه ۱ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۰۹:۴۴ به وقت تهران، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ در خوی، آذربایجان غربی رخ داد. کانون آن در عمق ۱۲ کیلومتری زمین بود.

عمق کانون
۱۲ کیلومتر
مختصات
۳۸.۵۷° N ۴۴.۷۱° E
انرژی
حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۴۶۲ زمین‌لرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰

این نقطه درGoogle MapsGoogle Earth

جای زمین‌لرزه در ایران؛ استان آذربایجان غربی پررنگ است

این زمین‌لرزه چقدر قوی بود؟

زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس می‌شود و خسارتی به بار نمی‌آورد.

عمق ۱۲ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران رخ می‌دهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.

انرژی‌ای که این زمین‌لرزه آزاد کرد حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT برآورد می‌شود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۳۲ برابر این انرژی دارد.

زمین‌لرزه‌های پیشین خوی، آذربایجان غربی

احتمالاً پس‌لرزهٔ زمین‌لرزهٔ ۴٫۷، پنج روز پیش ساعت ۱۹:۳۰. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمین‌لرزه، ۴۶۲ زمین‌لرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۰ در ۲۹ خرداد ۱۴۰۲ بود.

در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۷۰ زمین‌لرزهٔ ۴٫۵ و بزرگ‌تر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۳ در ۳ آذر ۱۳۵۵، ۸۵ کیلومتر دورتر از کانون این زمین‌لرزه رخ داد. شش زمین‌لرزهٔ ۶ و بزرگ‌تر در همین فهرست است.

زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ تبریز ۱۷۸۰، زلزلهٔ سلماس ۱۹۳۰ (۱۷ اردیبهشت ۱۳۰۹) و زلزلهٔ تبریز ۱۶۴۱ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.

پس از این زمین‌لرزه چه آمد؟

در ماهِ پس از آن ۱۵ زمین‌لرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتری‌اش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۲ در ۹ تیر، ساعت ۱۵:۲۶ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمین‌لرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.

پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها

زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.

۲۳۴۵۶ یک هفته پیش این زمین‌لرزه یک ماه پس ۲٫۵ · ۲۶ خرداد · ۰۷:۱۲۲٫۶ · ۲۶ خرداد · ۱۳:۵۷۴٫۷ · ۲۷ خرداد · ۱۹:۳۰۲٫۷ · ۲۸ خرداد · ۰۲:۴۶۲٫۷ · ۲۸ خرداد · ۰۳:۱۱۳٫۳ · ۲۸ خرداد · ۰۵:۱۲۳٫۱ · ۲۸ خرداد · ۰۵:۴۱۲٫۶ · ۲۸ خرداد · ۱۶:۴۹۲٫۹ · ۲۹ خرداد · ۱۰:۵۰۴٫۰ · ۲۹ خرداد · ۱۷:۱۵۲٫۶ · ۲۹ خرداد · ۱۸:۰۱۲٫۵ · ۲۹ خرداد · ۲۲:۲۴۲٫۵ · ۳۰ خرداد · ۰۸:۰۹۲٫۹ · ۱ تیر · ۰۹:۴۴۳٫۰ · ۱ تیر · ۰۹:۴۴۲٫۵ · ۶ تیر · ۲۱:۰۸۲٫۶ · ۷ تیر · ۲۰:۵۴۲٫۸ · ۸ تیر · ۰۰:۴۷۳٫۲ · ۹ تیر · ۱۵:۲۶۳٫۲ · ۱۱ تیر · ۱۹:۲۸۳٫۲ · ۱۱ تیر · ۱۹:۴۵۲٫۷ · ۱۳ تیر · ۰۲:۰۶۲٫۶ · ۱۳ تیر · ۰۲:۳۴۲٫۸ · ۱۳ تیر · ۱۱:۴۶۲٫۶ · ۱۶ تیر · ۲۰:۴۰۲٫۶ · ۱۷ تیر · ۱۰:۰۸۳٫۱ · ۱۷ تیر · ۱۸:۱۳۲٫۷ · ۲۳ تیر · ۱۹:۰۴۲٫۵ · ۲۴ تیر · ۰۱:۰۲۲٫۵ · ۲۴ تیر · ۰۱:۳۵
۱۴ پیش‌لرزه و ۱۵ پس‌لرزه در ۵۰ کیلومتری.
  1. ۲٫۵سیه چشمه، آذربایجان غربی۶ تیر · ۲۱:۰۸
  2. ۲٫۶خوی، آذربایجان غربی۷ تیر · ۲۰:۵۴
  3. ۲٫۸خوی، آذربایجان غربی۸ تیر · ۰۰:۴۷
  4. ۳٫۲زرآباد، آذربایجان غربی۹ تیر · ۱۵:۲۶
  5. ۳٫۲خوی، آذربایجان غربی۱۱ تیر · ۱۹:۲۸
  6. ۳٫۲زرآباد، آذربایجان غربی۱۱ تیر · ۱۹:۴۵
  7. ۲٫۷خوی، آذربایجان غربی۱۳ تیر · ۰۲:۰۶
  8. ۲٫۶خوی، آذربایجان غربی۱۳ تیر · ۰۲:۳۴

صد سال زمین‌لرزه در ۱۵۰ کیلومتری

زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگ‌تر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۷۰ زمین‌لرزه در کل.

بزرگیتاریخفاصله از این زمین‌لرزهعمق
۷٫۳۳ آذر ۱۳۵۵۸۵ کیلومتر۳۶ کیلومتر
۷٫۱۱ آبان ۱۳۹۰۱۰۵ کیلومتر۱۸ کیلومتر
۷٫۱۱۷ اردیبهشت ۱۳۰۹۵۱ کیلومتر۱۵ کیلومتر
۶٫۴۶ اردیبهشت ۱۳۱۰۱۳۸ کیلومتر۱۵ کیلومتر
۶٫۲۱۸ اردیبهشت ۱۳۰۹۳۳ کیلومتر۱۵ کیلومتر
۶٫۰۴ اسفند ۱۳۹۸۳۰ کیلومتر۱۰ کیلومتر
۵٫۹۸ بهمن ۱۴۰۱۲۴ کیلومتر۱۶ کیلومتر
۵٫۹۶ بهمن ۱۳۸۳۱۳۷ کیلومتر۴۱ کیلومتر
۵٫۸۴ اسفند ۱۳۹۸۲۸ کیلومتر۱۰ کیلومتر
۵٫۷۲۸ دی ۱۴۰۱۲۶ کیلومتر۱۹ کیلومتر

زلزله‌های تاریخی این پهنه

زلزلهتاریخبزرگیسرگذشت
زلزلهٔ تبریز ۱۷۸۰
۱۳۲ کیلومتری
۱۷۸۰ میلادی۷٫۴زمین‌لرزه‌ای در ساعت ۰۱:۱۵ بامداد ۸ ژانویهٔ ۱۷۸۰ که تبریز را تقریباً کاملاً ویران کرد؛ شمار کشته‌ها ۴۰ تا ۲۰۰ هزار نفر گزارش شده و ۵۰ هزار نفر محتمل‌ترین برآورد است. جان‌باختگان: برآوردها از ۴۰ هزار تا ۲۰۰ هزار نفر؛ محتمل‌ترین حدود ۵۰ هزار
زلزلهٔ سلماس ۱۹۳۰
۵۱ کیلومتری
۱۷ اردیبهشت ۱۳۰۹۷٫۱زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۱ در دشت سلماس که شهر دیلمان (دیلمقان) و حدود ۶۰ روستا را ویران کرد؛ شهر امروزی سلماس همان دیلمان است که پس از زلزله جابه‌جا و بازسازی شد. پیش‌لرزه‌ای قوی حدود ۱۵ ساعت پیش از آن بسیاری را از خانه‌ها بیرون آورده بود. جان‌باختگان: ۱٬۳۶۰ تا ۳٬۰۰۰ نفر (برخی منابع تا ۴٬۰۰۰)
زلزلهٔ تبریز ۱۶۴۱
۱۳۷ کیلومتری
۱۶۴۱ میلادی۶٫۸زمین‌لرزه‌ای شبانه در ۵ فوریهٔ ۱۶۴۱ که تبریز و اطراف آن، میان شهر و دریاچهٔ ارومیه، را ویران کرد؛ از مرگبارترین زمین‌لرزه‌های منطقه بود و شمار قربانیانش تا ۳۰ هزار نفر گزارش شده است. جان‌باختگان: ۱۲٬۶۱۳ تا ۳۰٬۰۰۰ نفر
زلزلهٔ تبریز ۱۰۴۲
۱۴۸ کیلومتری
۱۰۴۲ میلادی—زمین‌لرزه‌ای ویرانگر در تبریز و پیرامون آن در سال ۱۰۴۲ میلادی که بنابر گزارش‌های تاریخی ۴۰ تا ۵۰ هزار نفر را کشت؛ روز و ماه دقیق آن در منابع یکسان نیست (برخی منابع آن را در اوت و برخی در نوامبر نوشته‌اند). جان‌باختگان: حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار نفر (گزارش‌های تاریخی)

پرسش‌های رایج

  1. زلزلهٔ خوی، آذربایجان غربی چند ریشتر بود؟

    بزرگی این زمین‌لرزه به گزارش مرکز لرزه‌نگاری کشوری ۳٫۰ بود که در رسانه‌ها معمولاً «۳٫۰ ریشتر» گفته می‌شود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاس‌های بزرگی است و امروز به‌جای آن واژهٔ «بزرگی» به کار می‌رود.

  2. زلزلهٔ خوی، آذربایجان غربی کی و کجا آمد؟

    این زمین‌لرزه پنجشنبه ۱ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۰۹:۴۴ به وقت تهران در خوی، آذربایجان غربی رخ داد. مختصات کانون ۳۸.۵۷ درجهٔ شمالی و ۴۴.۷۱ درجهٔ شرقی است.

  3. عمق زلزلهٔ خوی، آذربایجان غربی چقدر بود؟

    کانون این زمین‌لرزه در عمق ۱۲ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ می‌دهند.

  4. آیا زلزلهٔ خوی، آذربایجان غربی پس‌لرزه داشت؟

    ۱۵ زمین‌لرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتری‌اش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.

  5. آیا زلزلهٔ بزرگ‌تری در راه است؟

    هیچ‌کس، حتی مراکز علمی، نمی‌تواند زمان، جا و اندازهٔ زمین‌لرزهٔ بعدی را پیش‌بینی کند. پس از هر زمین‌لرزه احتمال پس‌لرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگ‌تر است؛ پس توصیه‌های ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.

منبع: مرکز لرزه‌نگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمین‌لرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیش‌بینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۴ تیر، ۰۱:۳۵.

ایمنی

پیش، هنگام و پس از زمین‌لرزه

پیش از آن

  • کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
  • کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
  • جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
  • با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.

هنگام لرزش

  • بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
  • از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
  • از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
  • بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.

پس از آن

  • آمادهٔ پس‌لرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
  • بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
  • از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
  • خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.

فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزه‌نگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچ‌کس، از جمله فلک‌بین، نمی‌تواند زمان زمین‌لرزه را پیش‌بینی کند.

هر روز در تلگرام

این را هر روز در تلگرام بگیرید

گزارش فوری زمین‌لرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از مرکز لرزه‌نگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.

زمین

امروز در بخش زمین

آزمایشگاه

خودتان بیازمایید: زمین

همه

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین