برنامهٔ رصد شب سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵

👁 با چشم

• ① ۱۸:۴۰ · خوشهٔ باز (IC 4665) در حوا · جنوب غرب، میانهٔ آسمان — حدود ۱٫۳° شمال‌شمال‌شرق کلب‌الراعی (بتای حوا). در آسمان تاریک لکه‌ای محو و بزرگ. خوشه‌ای جوان و پراکنده است که ستاره‌هایش در بیش از یک درجه از آسمان گسترده‌اند.
• ② ۰۱:۰۰ · خوشهٔ h برساوش (C14) در برساوش · شمال، بالای آسمان — از «غول»، جای NGC869 حدود ۱۷٫۹۹ درجه در جهت شمال آسمانی است. این فقط جهت‌یابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تک‌مرحله‌ای زیاد است و باید مسیر ستاره‌های میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید. در آسمان بسیار تاریک ممکن است روشنایی جمعی خوشه به صورت لکه تشخیص داده شود؛ تفکیک ستاره‌ها به ابزار نیاز دارد. عنوان C14 به جفت NGC 869 و NGC 884 اشاره دارد؛ این پرونده فقط عضو h برساوش را توصیف می‌کند.

🔭 با دوربین دوچشمی

• ③ ۰۱:۰۰ · خوشهٔ باز (C10) در ذات‌الکرسی · شمال، میانهٔ آسمان — تقریباً هم‌فاصله (حدود ۲٫۶ درجه) از ستاره‌های دلتا و اپسیلون ذات‌الکرسی. لکهٔ کم‌نور با چند ستارهٔ جدا؛ در آسمان تاریک. ستاره‌های داغ دارای قرص گازی در آن فراوان‌اند.
• ④ ۰۴:۴۰ · خوشهٔ درخت کریسمس (NGC 2264) در تک‌شاخ · جنوب، بالای آسمان — حدود ۶٫۵° جنوب الهنعه (گامای جوزا)، تقریباً در همان راستای شمال-جنوب. ستاره‌ها به‌صورت مثلث یا درخت کاج درمی‌آیند؛ نمایی بسیار دلپذیر است. فیلتر UHC کمک می‌کند. سحابی مخروط ستونی تیره از گاز و غبار است؛ ویلیام هرشل خوشه را در ۱۷۸۴ یافت.

🔭 با تلسکوپ

• ⑤ ۰۱:۰۰ · کهکشان (NGC 772) در حمل · جنوب غرب، بالای آسمان — از «حمل»، جای NGC772 حدود ۴٫۸۱ درجه در جهت جنوب‌غرب آسمانی است. فاصله را با مقیاس نقشه و ستاره‌های میانی تطبیق دهید؛ جهت در چشمی ممکن است چرخیده یا وارونه باشد. هدف تلسکوپی نسبتاً دشوار است؛ موقعیت NGC772 را با ستاره‌های نقشه تثبیت کنید و سپس با دید غیرمستقیم سراغ نور پخشیده بروید… OpenNGC ردهٔ Sb را برای NGC772 ثبت کرده است (مارپیچی)؛ این طبقه‌بندی کاتالوگی است و تشخیص همان ساختار در چشمی به شرایط رصد وابسته است.
• ⑥ ۰۱:۰۰ · کهکشان (NGC 404) در زن به زنجیر بسته · غرب، بالای آسمان — از «سره‌الفرس»، جای NGC404 حدود ۱۴٫۴۷ درجه در جهت شمال‌شرق آسمانی است. این فقط جهت‌یابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تک‌مرحله‌ای زیاد است و باید مسیر ستاره‌های میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید. هدف تلسکوپی نسبتاً دشوار است؛ موقعیت NGC404 را با ستاره‌های نقشه تثبیت کنید و سپس با دید غیرمستقیم سراغ نور پخشیده بروید… OpenNGC ردهٔ E-S0 را برای NGC404 ثبت کرده است (گذار میان بیضوی و عدسی)؛ این طبقه‌بندی کاتالوگی است و تشخیص همان ساختار در چشمی به شرایط رصد وابسته است.
• ⑦ ۰۳:۳۰ · خوشه و سحابی (NGC 1931) در ارابه‌ران · شمال، نزدیک سرسو — از «عیوق»، جای NGC1931 حدود ۱۲٫۰۸ درجه در جهت جنوب آسمانی است. این فقط جهت‌یابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تک‌مرحله‌ای زیاد است و باید مسیر ستاره‌های میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید. گسترهٔ ۴٫۸ دقیقهٔ قوسی را روی نقشه مشخص و از آسمان بی‌ماه و بزرگ‌نمایی کم شروع کنید؛ این اندازه به معنی روشن‌بودن سحابی نیست… این ردیف NGC1931 را با نوع Cl+N و گسترهٔ ۴٫۸ دقیقهٔ قوسی ثبت کرده است؛ حد کاتالوگی از تصویربرداری آمده و لزوماً مرز قابل‌دیدن در چشمی نیست.

🎯 چالش شب

• ⑧ ۰۴:۴۰ · سحابی سیاره‌نما (NGC 2371) در جوزا · شرق، نزدیک سرسو — از «کاستور»، جای NGC2371 حدود ۳٫۰۹ درجه در جهت جنوب‌غرب آسمانی است. فاصله را با مقیاس نقشه و ستاره‌های میانی تطبیق دهید؛ جهت در چشمی ممکن است چرخیده یا وارونه باشد. در موقعیت NGC2371، اندازه و مرز نور غیرستاره‌ای را بررسی کنید؛ حلقه، رنگ و ستارهٔ مرکزی از اندازهٔ کاتالوگ قابل‌پیش‌بینی نیستند… OpenNGC برای NGC2371 ستون V-Mag و ستون جداگانهٔ Cstar V-Mag دارد؛ قدر ستارهٔ مرکزی را نباید با قدر کل پوسته یکی گرفت.

✨ شکارهای تازه و رویدادها

• وستا · قدر ۶٫۵ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۳:۴۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
• پالاس · قدر ۸٫۴ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۲:۴۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
• سرس · قدر ۸٫۴ (پیش‌بینی) · ساعت ۰۴:۴۰ · جنوب شرق · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
• خی ماکیان · ساعت ۱۸:۴۰ · غرب · نزدیک بیشینهٔ پیش‌بینی‌شده با دورهٔ کاتالوگ؛ تاریخ اوج و قدر فعلی قطعی نیست. با نقشهٔ ستاره‌های مقایسه روشنایی را بسنجید.
• ☄️ دنباله‌دار 10P · قدر ۱۱٫۱ · بهترین ساعت ۲۰:۴۰ · جنوب، پایین
• ☄️ دنباله‌دار 161P · قدر ۱۱٫۷ · بهترین ساعت ۱۸:۴۰ · جنوب، بالای آسمان
• 💥 SN 2026sqf در کهکشان NGC 3310 (نوع Ia-CSM) · قدر ۱۲٫۸ · ساعت ۰۴:۴۰
• ✨ پس از نیمه‌شب · بارش شهابی جباری‌ها · ۱ شب تا اوج، تا ۲۰ شهاب در ساعت در آسمان تاریک

☁️ ابر شب در رصدگاه‌ها و شهرها

• کویر مصر: صاف (ابر ۰٪)
• روستای گرمه (خور و بیابانک): صاف (ابر ۰٪)
• کاروانسرای مرنجاب: صاف تا ۱۸:۵۰ (ابر ۵۲٪)
• کلوت‌های شهداد: صاف تا ۲۰:۵۰ (ابر ۱۸٪)
• کاروانسرای قصر بهرام: صاف تا ۱۹:۵۰ (ابر ۳۷٪)
• کویر طبس: صاف (ابر ۰٪)
• کویر سه‌قلعه: صاف (ابر ۰٪)
• کویر ورزنه: صاف تا ۲۲:۵۰ (ابر ۳۲٪)
• خرانق: صاف (ابر ۰٪)
• تهران: صاف تا ۱۹:۵۰ (ابر ۵۰٪)
• اصفهان: ابری (ابر ۵۸٪)
• مشهد: صاف (ابر ۰٪)
• شیراز: ابری (ابر ۵۷٪)
• تبریز: پوشیده (ابر ۷۹٪)
• کرمان: صاف (ابر ۷٪)

💡 نکتهٔ رصدی

دوربین دوچشمی معمولی برای دیدن قمرهای مشتری و دهانه‌های ماه کافی است.