برنامهٔ رصد شب جمعه ۸ آبان ۱۴۰۵

👁 با چشم

• ① ۱۸:۳۰ · خوشهٔ بروکی (چوب‌لباسی) (Cl399) در روباه · غرب، بالای آسمان — حدود ۸° جنوب بتای ماکیان، یا حدود ۴° غرب‌شمال‌غرب آلفای تیر. در آسمان تاریک لکه‌ای محو و کشیده دیده می‌شود. بررسی‌های اخیر نشان داده‌اند بیشتر ستاره‌ها پیوند فیزیکی ندارند و آرایش چوب‌لباسی نمایی اتفاقی است.
• ② ۰۰:۰۰ · خوشهٔ χ برساوش (C14) در برساوش · شمال، بالای آسمان — از «غول»، جای NGC884 حدود ۱۷٫۷۷ درجه در جهت شمال آسمانی است. این فقط جهت‌یابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تک‌مرحله‌ای زیاد است و باید مسیر ستاره‌های میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید. در آسمان بسیار تاریک ممکن است روشنایی جمعی خوشه به صورت لکه تشخیص داده شود؛ تفکیک ستاره‌ها به ابزار نیاز دارد. نام chi Persei در کاتالوگ برای NGC 884 آمده است؛ هنگام رصد خوشهٔ دوگانه، این عضو را از NGC 869 جدا ثبت کنید.

🔭 با دوربین دوچشمی

• ③ ۱۸:۳۰ · پردهٔ شرقی (C33) در ماکیان · غرب، نزدیک سرسو — حدود ۳° جنوب‌شرق اپسیلون ماکیان. ستارهٔ ۵۲ ماکیان در کمان غربی (NGC 6960) است. در آسمان بسیار تاریک رگه‌ای کم‌نور؛ دشوار. فیلتر OIII کمک می‌کند. ابرنواختر حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار سال پیش منفجر شده است.
• ④ ۰۰:۱۰ · خوشهٔ باز (M34) در برساوش · شمال، نزدیک سرسو — حدود ۵ درجه غرب‌شمال‌غرب غول (الجول، بتای برساوش). ده‌ها ستارهٔ درخشان در گروهی گسترده و دلنشین؛ همهٔ خوشه در یک میدان. جووانی هودیرنا آن را پیش از ۱۶۵۴ ثبت کرد.

🔭 با تلسکوپ

• ⑤ ۲۰:۴۰ · کهکشان (NGC 278) در ذات‌الکرسی · شمال شرق، بالای آسمان — از «سره‌الفرس»، جای NGC278 حدود ۲۰٫۳ درجه در جهت شمال آسمانی است. این فقط جهت‌یابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تک‌مرحله‌ای زیاد است و باید مسیر ستاره‌های میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید. هدف تلسکوپی نسبتاً دشوار است؛ موقعیت NGC278 را با ستاره‌های نقشه تثبیت کنید و سپس با دید غیرمستقیم سراغ نور پخشیده بروید… OpenNGC ردهٔ SABb را برای NGC278 ثبت کرده است (مارپیچی با میلهٔ ضعیف یا میانی)؛ این طبقه‌بندی کاتالوگی است و تشخیص همان ساختار در چشمی به شرایط رصد وابسته است.
• ⑥ ۲۰:۴۰ · کهکشان (M74) در حوت · شرق، میانهٔ آسمان — حدود ۱٫۴ درجه شرق‌شمال‌شرقِ ستارهٔ اتای حوت (قدر ۳٫۶). هستهٔ کوچک و روشن در هالهٔ بسیار کم‌نور؛ دیدنش به تاریکی آسمان بسته است. به خاطر سطح درخشش کم، از دشوارترین اعضای فهرست مسیه برای مبتدیان است؛ مشن آن را در ۱۷۸۰ یافت.
• ⑦ ۰۱:۳۰ · سحابی سیاره‌نما (NGC 1535) در نهر · جنوب، میانهٔ آسمان — از «رجل‌الجبار»، جای NGC1535 حدود ۱۵٫۴۹ درجه در جهت غرب آسمانی است. این فقط جهت‌یابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تک‌مرحله‌ای زیاد است و باید مسیر ستاره‌های میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید. قطر ۵۱ ثانیهٔ قوسی کوچک است؛ جای دقیق را با نقشه بیابید و برای تشخیص از ستاره‌ها بزرگ‌نمایی را تدریجی افزایش دهید… OpenNGC برای NGC1535 ستون V-Mag و ستون جداگانهٔ Cstar V-Mag دارد؛ قدر ستارهٔ مرکزی را نباید با قدر کل پوسته یکی گرفت.

🎯 چالش شب

• ⑧ ۲۰:۴۰ · کهکشان (C43) در اسب بالدار · جنوب شرق، بالای آسمان — حدود ۲٫۶° غرب‌شمال‌غرب گامای اسب بالدار. برآمدگی روشن با بیضی باریک؛ خط تیرهٔ غبار فقط با دیافراگم‌های بزرگ‌تر و با دشواری دیده می‌شود. به‌خاطر شباهت به M104 «کلاه مکزیکی کوچک» لقب گرفته است.

✨ شکارهای تازه و رویدادها

• وستا · قدر ۶٫۷ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۲:۳۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
• سرس · قدر ۸٫۳ (پیش‌بینی) · ساعت ۰۴:۳۰ · جنوب شرق · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
• پالاس · قدر ۸٫۵ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۲:۳۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
• خی ماکیان · ساعت ۱۸:۳۰ · غرب · نزدیک بیشینهٔ پیش‌بینی‌شده با دورهٔ کاتالوگ؛ تاریخ اوج و قدر فعلی قطعی نیست. با نقشهٔ ستاره‌های مقایسه روشنایی را بسنجید.
• ☄️ دنباله‌دار 10P · قدر ۱۱٫۴ · بهترین ساعت ۲۰:۳۰ · جنوب، پایین

☁️ ابر شب در رصدگاه‌ها و شهرها

• کویر مصر: پوشیده (ابر ۷۷٪)
• روستای گرمه (خور و بیابانک): صاف تا ۱۸:۵۰ (ابر ۴۱٪)
• کاروانسرای مرنجاب: پوشیده (ابر ۷۸٪)
• کلوت‌های شهداد: صاف از ۰۰:۰۰ (ابر ۲۴٪)
• کاروانسرای قصر بهرام: پوشیده (ابر ۸۸٪)
• کویر طبس: صاف تا ۲۳:۵۰ (ابر ۲۸٪)
• کویر سه‌قلعه: صاف از ۲۱:۰۰ (ابر ۳۷٪)
• کویر ورزنه: صاف تا ۱۹:۵۰ (ابر ۴۴٪)
• خرانق: صاف تا ۰۰:۵۰ (ابر ۱۲٪)
• تهران: پوشیده (ابر ۸۴٪)
• اصفهان: صاف تا ۱۸:۵۰ (ابر ۲۸٪)
• مشهد: صاف از ۲۳:۰۰ (ابر ۴۲٪)
• شیراز: صاف تا ۲۲:۵۰ (ابر ۱۵٪)
• تبریز: ابری (ابر ۴۶٪)
• کرمان: صاف تا ۲۰:۵۰ (ابر ۱۲٪)

💡 نکتهٔ رصدی

دوربین دوچشمی معمولی برای دیدن قمرهای مشتری و دهانه‌های ماه کافی است.