برنامهٔ رصد
برنامهٔ رصد شب چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵
در تلگرام: چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵
بخشی از ساعت‌های تاریکی بی‌ماه است؛ آن بازه را برای هدف‌های کم‌نور نگه دارید. شکارهای این شب را هم در کنار هدف‌های ثابت کاتالوگ بررسی کنید.
- آسمان تاریک
- ۱۸:۴۰ تا ۰۴:۴۰
- روشنی ماه
- ۷۹٪
- بی‌ماه
- ۰۲:۰۰ تا ۰۴:۴۰
👁 با چشم
- ① ۰۲:۰۰ · خوشهٔ پروین (M45) در ثور · جنوب غرب، نزدیک سرسو — حدود ۱۴ درجه شمال‌غرب دبران (چشم گاو)؛ در پاییز شبانگاه از شرق برمی‌آید. شش تا هفت ستاره آشکارند و در آسمان تاریک چشم تیز تا حدود ده ستاره را می‌بیند. حدود ۴۴۰ سال نوری با ما فاصله دارد و حدود ۱۰۰ میلیون سال سن دارد.
- ② ۰۲:۰۰ · کهکشان آندرومدا (M31) در زن به زنجیر بسته · شمال غرب، میانهٔ آسمان — از میرک (بتای زن به زنجیر بسته) به‌سوی ذات‌الکرسی دو ستاره را دنبال کنید: میو و نیو؛ کهکشان حدود ۱٫۳ درجه غرب نیو است. در آسمان تاریک بیضی کشیده و مه‌آلودی به درازای چند برابر قطر ماه کامل. عبدالرحمن صوفی رازی در ۹۶۴ میلادی آن را «لکه‌ای ابرگونه» نامید؛ تلسکوپی در کار نبود.
🔭 با دوربین دوچشمی
- ③ ۰۲:۰۰ · خوشهٔ باز (M34) در برساوش · شمال غرب، بالای آسمان — حدود ۵ درجه غرب‌شمال‌غرب غول (الجول، بتای برساوش). ده‌ها ستارهٔ درخشان در گروهی گسترده و دلنشین؛ همهٔ خوشه در یک میدان. جووانی هودیرنا آن را پیش از ۱۶۵۴ ثبت کرد.
- ④ ۰۴:۴۰ · خوشهٔ باز (NGC 2281) در ارابه‌ران · شمال، نزدیک سرسو — حدود ۱۳° شمال‌غرب کاستور (آلفای جوزا)، یا حدود ۱۰° شرق‌شمال‌شرق تتای ارابه‌ران. لکه‌ای کم‌فروغ با چند ستارهٔ قابل تفکیک. خوشه‌های باز از ابرهای گازی زاده می‌شوند و در گذر زمان پراکنده می‌شوند.
🔭 با تلسکوپ
- ⑤ ۲۲:۴۰ · سحابی سیاره‌نما (C56) در قیطس · جنوب، میانهٔ آسمان — حدود ۶٫۲° شمال بتای قیطس. فیلتر OIII کمک می‌کند. ستارهٔ مرکزی‌اش بخشی از سامانه‌ای چندگانه است.
- ⑥ ۰۴:۴۰ · کهکشان بوده (M81) در دب اکبر · شمال، میانهٔ آسمان — از گامای دب اکبر به آلفای دب اکبر خط بکشید و همان فاصلهٔ حدود ۱۰ درجه را ادامه دهید؛ M81 آن‌جاست. M81 با هستهٔ درخشان و هالهٔ بیضی بزرگ؛ M82 رگه‌ای کشیده؛ هر دو در یک میدان. یوهان بوده آن را در ۱۷۷۴ یافت؛ فاصله‌اش حدود ۱۲ میلیون سال نوری است.
- ⑦ ۰۴:۴۰ · کهکشان (NGC 2683) در سیاه‌گوش · شرق، بالای آسمان — از «پولوکس»، جای NGC2683 حدود ۱۵٫۴۳ درجه در جهت شمال‌شرق آسمانی است. این فقط جهت‌یابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تک‌مرحله‌ای زیاد است و باید مسیر ستاره‌های میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید… OpenNGC ردهٔ Sb را برای NGC2683 ثبت کرده است (مارپیچی)؛ این طبقه‌بندی کاتالوگی است و تشخیص همان ساختار در چشمی به شرایط رصد وابسته است.
🎯 چالش شب
- ⑧ ۰۲:۰۰ · سحابی سیاره‌نما (NGC 1501) در زرافه · شمال، بالای آسمان — از «عیوق»، جای NGC1501 حدود ۱۸٫۰۵ درجه در جهت شمال‌غرب آسمانی است. این فقط جهت‌یابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تک‌مرحله‌ای زیاد است و باید مسیر ستاره‌های میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید. در موقعیت NGC1501، اندازه و مرز نور غیرستاره‌ای را بررسی کنید؛ حلقه، رنگ و ستارهٔ مرکزی از اندازهٔ کاتالوگ قابل‌پیش‌بینی نیستند… OpenNGC برای NGC1501 ستون V-Mag و ستون جداگانهٔ Cstar V-Mag دارد؛ قدر ستارهٔ مرکزی را نباید با قدر کل پوسته یکی گرفت.
✨ شکارهای تازه و رویدادها
- وستا · قدر ۶٫۵ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۳:۴۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
- پالاس · قدر ۸٫۴ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۲:۴۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
- سرس · قدر ۸٫۴ (پیش‌بینی) · ساعت ۰۴:۴۰ · جنوب شرق · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
- خی ماکیان · ساعت ۱۸:۴۰ · غرب · نزدیک بیشینهٔ پیش‌بینی‌شده با دورهٔ کاتالوگ؛ تاریخ اوج و قدر فعلی قطعی نیست. با نقشهٔ ستاره‌های مقایسه روشنایی را بسنجید.
- ☄️ دنباله‌دار 10P · قدر ۱۱٫۱ · بهترین ساعت ۲۰:۴۰ · جنوب، پایین
- ☄️ دنباله‌دار 161P · قدر ۱۱٫۸ · بهترین ساعت ۱۸:۴۰ · جنوب، بالای آسمان
- 💥 SN 2026sqf در کهکشان NGC 3310 (نوع Ia-CSM) · قدر ۱۲٫۸ · ساعت ۰۴:۴۰
- ✨ پس از نیمه‌شب · بارش شهابی جباری‌ها · امشب اوج، تا ۲۰ شهاب در ساعت در آسمان تاریک
💡 نکتهٔ رصدی
ستارهٔ قطبی را با امتداد دو ستارهٔ لبهٔ «ملاقه» در دب اکبر پیدا کنید.
📅 آخرهفته
- پنجشنبه ۳۰ مهر · ماه ۸۷٪ روشن · M45 · ۰۳:۰۰، C16 · ۲۰:۰۰، NGC ۶۵۹ · ۲۳:۱۰
- جمعه ۱ آبان · ماه ۹۳٪ روشن · C14 · ۲۳:۵۰، NGC ۱۴۹۹ · ۰۴:۰۰، NGC ۷۱۶۰ · ۱۹:۳۰
ساعت‌ها و جهت‌ها برای مرکز ایران است؛ در رصدگاه‌های دیگر زمان و ارتفاع فرق می‌کند. ابزار و رصدگاه خود را در چت خصوصی بات انتخاب کنید یا محاسبهٔ محلی صفحهٔ هر جرم را ببینید.
