قلب‌العقرب Antares

قلب‌العقرب با نام علمی آلفا کژدم (α Scorpii) یکی از ستاره‌های درخشان آسمان است. رنگ نارنجی‌سرخ آن حتی با چشم غیرمسلح پیداست و نامش در یونانی به معنای «رقیب مریخ» است، چون در رنگ و روشنایی شبیه آن سیاره دیده می‌شود.

قلب‌العقرب چه ستاره‌ای است؟

این ستاره یک ابرغول سرخ است، یعنی ستاره‌ای بسیار پرجرم که سوخت هیدروژن هستهٔ خود را مصرف کرده و متورم شده است؛ در سیر فرگشت ستارگان مرحله‌ای پس از رشتهٔ اصلی را می‌گذراند. شعاع آن حدود ۷۰۰ برابر شعاع خورشید برآورد می‌شود؛ اگر به جای خورشید بود، مدار مریخ را می‌بلعید و تا کمربند سیارک‌ها می‌رسید. جرمش حدود ۱۲ برابر خورشید و فاصله‌اش حدود ۵۵۰ سال نوری است. قدر ظاهری آن حدود ۱ است.

همدم آبی قلب‌العقرب

قلب‌العقرب یک ستارهٔ همدم آبی‌سفید کم‌نور دارد که به دلیل درخشش شدید ستارهٔ اصلی فقط با تلسکوپ و در هوای آرام دیده می‌شود. این دو ستاره مدار بسیار طولانی دارند.

چگونه قلب‌العقرب را در آسمان ببینیم؟

قلب‌العقرب را در صورت فلکی کژدم در شب‌های تابستان نزدیک افق جنوبی پیدا کنید؛ رنگ سرخش آن را از ستاره‌های اطراف جدا می‌کند. چون نزدیک دایره‌البروج است، گاهی ماه یا سیاره‌ها از کنارش می‌گذرند و ماه گاه آن را می‌پوشاند. در سنت ایرانی، قلب‌العقرب یکی از چهار ستارهٔ شاهی بوده است.

سرنوشت قلب‌العقرب

ستاره‌ای با این جرم سرانجام در یک ابرنواختر می‌ترکد و هسته‌اش به ستارهٔ نوترونی یا سیاه‌چاله تبدیل می‌شود. زمان دقیق آن معلوم نیست.

پرسش‌های رایج

### قلب‌العقرب چه رنگی است؟
قلب‌العقرب به رنگ سرخ‌نارنجی دیده می‌شود، چون ابرغولی نسبتاً سرد با دمای سطحی حدود ۳۵۰۰ کلوین است.

### قلب‌العقرب چند برابر خورشید است؟
شعاع قلب‌العقرب حدود ۷۰۰ برابر شعاع خورشید و جرمش حدود ۱۲ برابر آن برآورد می‌شود.

### قلب‌العقرب چه زمانی منفجر می‌شود؟
قلب‌العقرب در آینده‌ای نجومی، احتمالاً ظرف حدود یک میلیون سال یا کمتر، ابرنواختر می‌شود؛ زمان دقیقش معلوم نیست.

### فاصلهٔ قلب‌العقرب تا زمین چقدر است؟
قلب‌العقرب حدود ۵۵۰ سال نوری با زمین فاصله دارد.