دانشنامهکهکشانها و کیهانجرم آسمانی
کهکشانهای شاخک Antennae Galaxies
کهکشانهای شاخک (NGC 4038 و NGC 4039) جفتی از کهکشانهای درحال برخورد در صورت فلکی زاغ هستند که حدود ۴۵ میلیون سال نوری فاصله دارند و دو دُمِ بلند کشندی مانند شاخک حشره از آنها بیرون زده است.
نامهای دیگر: آنتن، شاخکها

مشخصات
| صورت فلکی | کلاغ |
|---|---|
| کاشف | ویلیام هرشل |
| زمان کشف | ۷ فوریه ۱۷۸۵ |
از ویکیداده (CC0).
کهکشانهای شاخک، با نامهای NGC 4038 و NGC 4039، یکی از نمونههای شناختهشده و نزدیک برخورد کهکشانها هستند. دو کهکشان مارپیچی که زمانی جدا بودند، حدود چند صد میلیون سال است که به هم برخورد کرده و درحال ادغاماند.
ویلیام هرشل آن را در سال ۱۷۸۵ کشف کرد. نام «شاخک» از دو دُم باریک و بلندی میآید که در عکسهای با نوردهی طولانی مانند شاخکهای حشره دیده میشوند. این دمها ستارهها و گازی هستند که نیروی کشندی در برخورد از دو کهکشان بیرون کشیده است.
## در برخورد کهکشانها چه میگذرد؟
در این برخوردها ستارهها تقریباً هرگز به هم نمیخورند، چون فاصلهٔ آنها بسیار زیاد است. ولی ابرهای گاز در هم فشرده میشوند و موج عظیمی از ستارهزایی شروع میشود. در تصاویر شاخکها دهها خوشهٔ ستارهای جوان و پرنور و نواحی هیدروژن سرخ دیده میشود. ستارههای پرجرم هم زود میمیرند و ابرنواخترها گاز را غنی میکنند.
برخورد راه شیری و آندرومدا نیز ممکن است، اما قطعی نیست؛ محاسبات گزارششده در سال ۲۰۲۵ احتمال برخورد آن دو را در ده میلیارد سال آینده حدود ۵۰ درصد برآورد کردند.
| ویژگی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| فاصله | برآوردی حدود ۴۵ میلیون سال نوری |
| صورت فلکی | زاغ (Corvus) |
| نوع | کهکشانهای درحال ادغام |
## چگونه کهکشانهای شاخک را ببینیم؟
فقط با تلسکوپ نسبتاً بزرگ در آسمان تاریک دو لکهٔ مبهم دیده میشود. دمهای بلند فقط در عکس آشکارند. تصاویر هابل جزئیات خوشههای جوان و نواحی ستارهزایی آنها را آشکار کردهاند.
پرسشهای رایج
کهکشانهای شاخک چیست؟
کهکشانهای شاخک جفتی از کهکشانهای درحال برخورد در صورت فلکی زاغاند که ستارهزایی شدید و دو دم بلند کشندی دارند.
چرا به آنها شاخک میگویند؟
کهکشانهای شاخک نامشان را از دو دم باریک و بلندی گرفتهاند که در عکسها مانند شاخکهای حشره دیده میشود.
آیا ستارهها در برخورد کهکشانها به هم میخورند؟
خیر. فاصلهٔ ستارهها از هم بسیار زیاد است و برخورد مستقیم ستارهها بسیار نادر است، ولی ابرهای گاز فشرده میشوند.
کهکشانهای شاخک چقدر از ما فاصله دارند؟
کهکشانهای شاخک حدود ۴۵ میلیون سال نوری از ما دورند.
منابع
- The Antennae Galaxies move closer · ESA/Hubble
- Apocalypse When? Hubble Casts Doubt on Certainty of Galactic Collision · NASA
آخرین بازبینی:
تصویر روز ناسا
در تصویرهای روز
پیوند به اینجا
مدخلهایی که در متنشان از کهکشانهای شاخک گفتهاند.
کاوش در کهکشانهای آنتن۲۱ فروردین ۱۴۰۵
کهکشانهای شاخکها به شکل قلب۱۸ بهمن ۱۴۰۲
کاوش در شاخکها۱۱ فروردین ۱۴۰۱






