دانشنامهجرم آسمانی
جو زهره Atmosphere of Venus
جو زهره لایهٔ گازی بسیار چگال و داغی است که بیشتر از دیاکسید کربن ساخته شده و فشار سطحی آن حدود ۹۰ برابر زمین است؛ همین جو سطح زهره را به داغ‌ترین سیارهٔ منظومه تبدیل کرده است.
جو زهره (Atmosphere of Venus) سنگین‌ترین و داغ‌ترین جو در میان سیارات سنگی منظومهٔ شمسی است. حدود ۹۶ درصد آن را دیاکسید کربن و حدود ۳ تا ۴ درصد را نیتروژن تشکیل میدهد. مقدار کمی دیاکسید گوگرد و بخار اسید سولفوریک نیز در آن هست.
این جو چنان غلیظ است که سطح زهره را از دید تلسکوپ‌های نوری کاملاً پنهان می‌کند و برای نقشه‌برداری از سطح باید از رادار استفاده کرد.
چرا زهره این‌قدر داغ است؟
دمای سطح زهره حدود ۴۶۵ درجهٔ سانتی‌گراد است، حتی بیشتر از عطارد که به خورشید نزدیک‌تر است. علت، اثر گلخانهای شدید است: دیاکسید کربن فراوان گرمای بازتابیده را در خود نگه می‌دارد و اجازه نمی‌دهد به فضا برود. فشار سطحی نیز حدود ۹۰ برابر فشار هوای سطح زمین است.
ساختار و ابرهای زهره
ابرهای زهره عمدتاً از قطره‌های اسید سولفوریک ساخته شدهاند و در ارتفاع حدود ۴۵ تا ۷۰ کیلومتری قرار دارند. این ابرها بخش زیادی از نور خورشید را بازمی‌تابانند و زهره را بسیار درخشان نشان می‌دهند. بادهای بالای جو بسیار تند است و جو در حدود چهار روز زمینی یک دور کامل به دور سیاره می‌گردد، در حالی که خود سیاره به‌کندی می‌چرخد. این پدیده را «ابرچرخش» می‌نامند.
در ارتفاع حدود ۵۰ کیلومتری، دما و فشار تقریباً شبیه زمین است. به همین دلیل برخی دانشمندان به حیات میکروبی در ابرها فکر کرده‌اند، هرچند ادعای کشف نشانهٔ زیستی در ۲۰۲۰ مورد مناقشه است. موضوع به اخترزیست‌شناسی هم مربوط است.
پرسش‌های رایج
### جو زهره از چه ساخته شده است؟
جو زهره حدود ۹۶ درصد دیاکسید کربن و حدود ۳ تا ۴ درصد نیتروژن دارد. ابرهایش از اسید سولفوریک تشکیل شدهاند.
### فشار جو زهره چقدر است؟
فشار جو زهره در سطح حدود ۹۰ برابر فشار جو زمین است. این فشار معادل فشار آب در عمق حدود ۹۰۰ متری اقیانوس زمین است.
### چرا زهره از عطارد داغتر است؟
جو غلیظ زهره با اثر گلخانهای گرما را به دام میاندازد. عطارد جو بسیار رقیقی دارد و گرما را سریع از دست میدهد.
### آیا می‌توان روی زهره فرود آمد؟
چند فضاپیمای شوروی در دههٔ ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ روی سطح زهره فرود آمدند، ولی به دلیل گرما و فشار فقط از چند دقیقه تا حدود دو ساعت کار کردند.
فکت علمی
دانستنی‌ها
- ۱۵ مرداد ۱۴۰۵زهره، داغ‌ترین سیارهدمای سطح زهره حدود ۴۶۴ درجهٔ سانتی‌گراد است و آن را داغ‌ترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی کرده است. جو آن بسیار غلیظتر از جو هر جرم سنگی دیگر منظومه است و فشارش ۹۲ برابر فشار سطح دریا در زمین است.
- ۲۵ خرداد ۱۴۰۴دمای زهرهجو زهره بسیار انبوه است و ۹۶٫۵ درصدش دیاکسید کربن؛ دمای سطح حدود ۴۶۴ درجهٔ سانتی‌گراد است و زهره را داغ‌ترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی می‌کند.
- ۲۸ خرداد ۱۴۰۳زهره گرمتر از عطارددمای میانگین سطح زهره حدود ۴۶۴ درجهٔ سانتی‌گراد است و آن را داغ‌ترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی می‌کند. جوّ زهره بسیار غلیظ و بیشتر از دیاکسید کربن است.