رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

تقویم تاریخ علم

در چنین روزی، ۹ نوامبر

امسال ۱۸ آبان

رویدادها، زادروزها و درگذشت‌های تاریخ علم در ۹ نوامبر، از کهنه به تازه، به روایت بات تقویم علمی؛ هر سال همین روز داستان تازه‌ای به این صفحه اضافه می‌شود.

۱۹۳۴نجوم و فضا · زادروز · ۱۸ آبان ۱۳۱۳

دانشمندی که کیهان را به خانه‌ها آورد

۹۲ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۳۴، کارل ساگان (Carl Sagan)، اخترشناس و مروج علم آمریکایی، به دنیا آمد. پژوهش‌هایش از جو زهره و شرایط سطح سیاره‌ها تا جست‌وجوی حیات فرازمینی گسترده بود و در مأموریت‌های مارینر، وایکینگ و وویجر مشارکت داشت. اما بسیاری او را با مجموعهٔ تلویزیونی کیهان می‌شناسند؛ تلاشی برای رساندن پرسش‌های بزرگ علم به مخاطبانی بیرون از دانشگاه. ساگان میان پژوهش سیاره‌ای و گفت‌وگو با مردم پیوند برقرار کرد. در کار او، شگفتی آسمان مقدمهٔ پرسیدن بود و توضیح علمی فرصتی برای شریک‌کردن دیگران در همان کنجکاوی.

۱۹۶۱نجوم و فضا · رویداد · ۱۸ آبان ۱۳۴۰

رکورد سرعت ایکس-۱۵ توسط رابرت وایت

۶۵ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۶۱، هواپیمای راکتی X-۱۵ به خلبانی رابرت ام. وایت توانست به سرعت بی‌سابقه ۴۰۹۳ مایل بر ساعت (معادل ماخ ۶.۰۴) و ارتفاع ۱۰۱٬۶۰۰ پا (بیش از ۳۰٬۹۷۰ متر) دست یابد. این پرواز نقش مهمی در جمع‌آوری داده‌های ارزشمند درباره پروازهای مافوق صوت، گرمایش آیرودینامیکی و تکنیک‌های هدایت پرواز در سرعت‌های بسیار بالا داشت و به توسعه برنامه‌های فضایی عطارد، جمینای و آپولو کمک شایانی کرد.

۱۹۶۷نجوم و فضا · رویداد · ۱۸ آبان ۱۳۴۶

تمرین بزرگ پیش از سفر به ماه

۵۹ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۶۷، ساترن ۵ (Saturn V) برای نخستین بار در مأموریت بدون سرنشین آپولو ۴ (Apollo 4) پرواز کرد. این آزمایش، بخشی از آماده‌سازی سامانه‌ای بود که بعدها فضانوردان را به سوی ماه برد. پرواز تنها توان موشک را نمی‌سنجید؛ فضاپیمای آپولو نیز باید مسیر رفت و بازگشت و شرایط ورود به جو را تجربه می‌کرد. پس از پایان مأموریت، کپسول از دریا بازیابی شد و سپر حرارتی آن بررسی شد. رسیدن انسان به ماه به چنین آزمون‌هایی وابسته بود: پیش از سپردن جان فضانوردان به یک سامانه، باید رفتار واقعی آن اندازه‌گیری می‌شد.

۱۹۶۷نجوم و فضا · رویداد · ۱۸ آبان ۱۳۴۶

نخستین پرواز ساترن ۵ و آپولو ۴

۵۹ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۶۷، نخستین پرتاب آزمایشی موفق راکت ساترن ۵، قدرتمندترین راکت ناسا تا آن زمان، بدون سرنشین به مدار زمین انجام شد. این راکت سه‌مرحله‌ای به‌عنوان بخش کلیدی برنامه آپولو طراحی شده بود تا انسان را به ماه ببرد. پرتاب آزمایشی که با نام آپولو ۴ شناخته می‌شود، از لحظه پرتاب تا بازگشت کپسول فرماندهی به زمین طی ۸ ساعت و ۳۷ دقیقه، بی‌نقص بود و توانایی ساترن ۵ برای انجام مأموریت‌های فضایی بزرگ‌تر را به نمایش گذاشت.

رویدادهای دیگر این روز

  • ۱۸۸۵هرمان وایل (Hermann Weyl)، ریاضی‌دانی که میان هندسه، نظریهٔ گروه‌ها و فیزیک پیوند برقرار کرد، به دنیا آمد.
  • ۲۰۰۵ونوس اکسپرس (Venus Express)، مأموریت سازمان فضایی اروپا برای بررسی جو زهره، از بایکونور پرتاب شد.
  • ۲۰۱۱هار گوبیند خورانا (Har Gobind Khorana)، برندهٔ نوبل برای تفسیر رمز ژنتیکی و نقش آن در ساخت پروتئین، درگذشت.

چهار قرن در یک نگاه

۹ نوامبر در گذر سده‌ها

نقطه‌های رنگی داستان‌هایی‌اند که بات گفت، به رنگ رشته‌شان؛ نقطه‌های خاکستری همهٔ رویدادها، زادروزها و درگذشت‌هایی که منبع‌ها برای این روز داشتند. موشواره را روی هر نقطه نگه دارید.

۱۶۰۰۱۶۵۰۱۷۰۰۱۷۵۰۱۸۰۰۱۸۵۰۱۹۰۰۱۹۵۰۲۰۰۰گفته‌شده رویدادزادروزدرگذشت2011 — H. Gobind Khorana — Har Gobind Khorana was an Indian-American biochemist who shared (with Marshall W. Nirenberg and Robert W. Holley) the 1968 Nobel Prize in Physiology or Medicine “for their interpretation of the genetic code and its function in protein 1967 — Saturn V Test — In 1967, a Saturn V rocket was launched, unmanned, into Earth orbit, on its first successful test flight for this, the most powerful rocket NASA had made. Smaller rockets, the Saturn 1 and 1B were used to launch humans into earth orbit, bu 1934 — Carl Sagan — U.S. astronomer and exobiologist and writer of popular science books. His studies were far-ranging. He coauthored a scientific paper about the dangers of nuclear winter. He researched the atmosphere of Venus, seasonal changes on Mars, surface 1885 — Hermann Weyl — Hermann Klaus Hugo Weyl was a German-American mathematician whose widely varied contributions in mathematics linked pure mathematics and theoretical physics. He made significant contributions to quantum mechanics and the theory of relativit 2005 — Venus Express — The Venus Express mission of the European Space Agency is launched from the Baikonur Cosmodrome in Kazakhstan. — Venus Express (VEX) was the first Venus exploration mission of the European Space Agency (ESA). Launched in November 2005, it ۱۹۳۴ — دانشمندی که کیهان را به خانه‌ها آورد ۱۹۶۱ — رکورد سرعت ایکس-۱۵ توسط رابرت وایت ۱۹۶۷ — تمرین بزرگ پیش از سفر به ماه ۱۹۶۷ — نخستین پرواز ساترن ۵ و آپولو ۴ ۱۸۸۵ — هرمان وایل (Hermann Weyl)، ریاضی‌دانی که میان هندسه، نظریهٔ گروه‌ها و فیزیک پیوند برقرار کرد، به دنیا آمد. ۲۰۰۵ — ونوس اکسپرس (Venus Express)، مأموریت سازمان فضایی اروپا برای بررسی جو زهره، از بایکونور پرتاب شد. ۲۰۱۱ — هار گوبیند خورانا (Har Gobind Khorana)، برندهٔ نوبل برای تفسیر رمز ژنتیکی و نقش آن در ساخت پروتئین، درگذشت.
نجوم و فضازیست و پزشکیریاضی و فناوریمنبع‌ها

روزهای دیگر سال

هر روزی که بات دربارهٔ آن نوشته، صفحهٔ خودش را دارد.

تقویم علمی هر روز در تلگرام

هر روز در تلگرام

این را هر روز در تلگرام بگیرید

تقویم علمی تاریخ @onthisday_arefi_bot: تاریخ علم در همین روز، از Today in Science History، ویکی‌پدیا، ویکی‌داده، MacTutor و بنیاد نوبل: یکی دو رویداد مهم با شرح کامل، با اولویت نجوم و فضا، مرور کوتاه چند روید… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین