دانشنامهمنظومهٔ شمسیجرم آسمانی
گانیمد Ganymede
گانیمد بزرگترین قمر منظومهٔ شمسی است و مدارش دور مشتری قرار دارد؛ قطرش از عطارد بیشتر است و تنها قمری است که میدان مغناطیسی خودش را دارد.
نامهای دیگر: Ganymede (moon)

مشخصات
| به دور | مشتری |
|---|---|
| قدر ظاهری | ۴٫۶۱ |
| شعاع | ۲٬۶۳۱ کیلومتر |
| چگالی | ۱٫۹۳۶ گرم بر سانتیمترمکعب |
| دورهٔ مداری | ۷٫۱۵۴ روز |
| دورترین فاصله در مدار | ۱٬۰۷۱٬۶۰۰ کیلومتر |
| نزدیکترین فاصله در مدار | ۱٬۰۶۹٬۲۰۰ کیلومتر |
| خروج از مرکز مدار | ۰٫۰۰۱۳ |
| میل مدار | ۲٫۲۱۴ درجه |
| کاشف | گالیلئو گالیله، زیمون ماریوس |
| زمان کشف | ۷ ژانویه ۱۶۱۰ |
از ویکیداده (CC0).
گانیمد، سومین قمر گالیلهای از نظر فاصله و بزرگترین قمر منظومهٔ شمسی، قطری حدود ۵۲۶۸ کیلومتر دارد. این قمر از سیارهٔ عطارد هم بزرگتر است، هرچند جرمش کمتر است، زیرا بخش زیادی از آن را یخ تشکیل میدهد.
گالیلئو گالیله آن را در ژانویهٔ ۱۶۱۰ همراه سه قمر دیگر کشف کرد. گانیمد یکی از قمرهای گالیلهای است.
ویژگیهای گانیمد
| ویژگی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| قطر | حدود ۵۲۶۸ کیلومتر |
| دورهٔ مداری | حدود ۷٫۲ روز |
| فاصله از مشتری | حدود ۱ میلیون کیلومتر |
| ترکیب | سنگ، فلز و یخ آب |
گانیمد هستهٔ آهنی دارد که ظاهراً بخشی از آن مایع است و میدان مغناطیسی ضعیف اما واقعی تولید میکند. این یگانه قمری در منظومهٔ شمسی است که چنین میدانی دارد. پوستهٔ آن از یخ است و سطحش ترکیبی از نواحی تیره و کهن و نواحی روشنتر و جوانتر با شیارهاست. دهانههای برخوردی بر سطح آن فراوان است.
آیا گانیمد اقیانوس دارد؟
شواهد قوی از اقیانوسی از آب شور در زیر پوسته یخی گانیمد حکایت دارد. در سال ۲۰۱۵ مشاهدات تلسکوپ فضایی هابل از شفقهای آن نشان داد حرکت شفقها با اقیانوس زیرین سازگار است. اقیانوس گانیمد احتمالاً بسیار عمیقتر از اقیانوسهای زمین است و میان لایههای یخ قرار گرفته است. همین موضوع آن را مثل اروپا هدفی مهم برای جستوجوی زیستپذیری میکند.
گانیمد و همدمانش
گانیمد با آیو و اروپا در تشدید مداری ۱ به ۲ به ۴ است: به ازای هر دور گانیمد، اروپا دو بار و آیو چهار بار میگردد. فضاپیمای جونو در ژوئن ۲۰۲۱ از نزدیکی آن گذشت. مأموریت جوس از آژانس فضایی اروپا قرار است در ۲۰۳۱ به مشتری برسد و حدود ۲۰۳۴ گرد گانیمد بچرخد.
پرسشهای رایج
گانیمد چه قمری است؟
گانیمد بزرگترین قمر منظومهٔ شمسی است و دور مشتری میچرخد. قطر آن حتی از عطارد بیشتر است.
آیا گانیمد از عطارد بزرگتر است؟
قطر گانیمد از عطارد بیشتر است، اما جرمش حدود نصف جرم عطارد است، چون ترکیب آن سبکتر و پر از یخ است.
آیا در گانیمد آب هست؟
بله. دانشمندان گمان میکنند گانیمد در زیر پوسته اقیانوسی از آب شور دارد. یخ آب هم سطح آن را میپوشاند.
آیا گانیمد میدان مغناطیسی دارد؟
بله. گانیمد تنها قمر منظومهٔ شمسی است که میدان مغناطیسی درونی خودش را دارد.
منابع
- The moons of Jupiter: What will Juice discover? · European Space Agency
آخرین بازبینی:
راهنما و مقاله
برای خواندن بیشتر
فکت علمی
دانستنیها
- ۳ آبان ۱۴۰۵یک قمر با شفق قطبیگانیمد، قمر مشتری، میدان مغناطیسی خودش را دارد؛ ویژگیای که در سیارههایی مثل زمین هم دیده میشود. این میدان در پیرامون قطبهای قمر شفق ایجاد میکند: نوارهایی از گاز درخشان که دور نواحی قطبی قرار میگیرند.
- ۲ شهریور ۱۴۰۴گانیمد از عطارد هم بزرگتر استگانیمد، بزرگترین قمر مشتری و کل منظومهٔ شمسی، از سیارهٔ عطارد بزرگتر است، هرچند گرانش سطحش کمی کمتر از عطارد است. اقیانوس درونی آن شاید آبی بیش از همهٔ اقیانوسهای زمین داشته باشد.
- ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۳گانیمدگانیمد، بزرگترین قمر منظومهٔ شمسی، از عطارد بزرگتر است ولی چون ترکیبش آب و سنگ است جرمش فقط حدود ۴۵ درصد جرم عطارد است.
- ۱۴ آذر ۱۴۰۲گانیمد، بزرگترین قمرگانیمد، قمر مشتری، بزرگترین و پرجرمترین قمر منظومهٔ شمسی است و از سیارهٔ عطارد هم بزرگتر است، هرچند گرانش سطحش از عطارد کمتر است.
تصویر روز ناسا
در تصویرهای روز
بخشی از
گانیمد بخشی از مشتری
پیوند به اینجا
مدخلهایی که در متنشان از گانیمد گفتهاند.
مشتری و قمرهایش۲۰ مهر ۱۴۰۵
پرواز جونو بر فراز گانیمد و مشتری۲۳ آذر ۱۴۰۴
مشتری در نور فرابنفش از نگاه هابل۲۰ آبان ۱۴۰۴
گانیمد از جونو۷ آذر ۱۴۰۲
در سایهٔ گانیمد۱۵ مهر ۱۴۰۱
سایهٔ ماه بر مشتری۷ اردیبهشت ۱۴۰۱






