گانیمد Ganymede

گانیمد، سومین قمر گالیله‌ای از نظر فاصله و بزرگ‌ترین قمر منظومهٔ شمسی، قطری حدود ۵۲۶۸ کیلومتر دارد. این قمر از سیارهٔ عطارد هم بزرگ‌تر است، هرچند جرمش کمتر است، زیرا بخش زیادی از آن را یخ تشکیل می‌دهد.

گالیلئو گالیله آن را در ژانویهٔ ۱۶۱۰ همراه سه قمر دیگر کشف کرد. گانیمد یکی از قمرهای گالیله‌ای است.

ویژگی‌های گانیمد

گانیمد هستهٔ آهنی دارد که ظاهراً بخشی از آن مایع است و میدان مغناطیسی ضعیف اما واقعی تولید می‌کند. این یگانه قمری در منظومهٔ شمسی است که چنین میدانی دارد. پوستهٔ آن از یخ است و سطحش ترکیبی از نواحی تیره و کهن و نواحی روشن‌تر و جوان‌تر با شیارهاست. دهانه‌های برخوردی بر سطح آن فراوان است.

آیا گانیمد اقیانوس دارد؟

شواهد قوی از اقیانوسی از آب شور در زیر پوسته یخی گانیمد حکایت دارد. در سال ۲۰۱۵ مشاهدات تلسکوپ فضایی هابل از شفق‌های آن نشان داد حرکت شفق‌ها با اقیانوس زیرین سازگار است. اقیانوس گانیمد احتمالاً بسیار عمیق‌تر از اقیانوس‌های زمین است و میان لایه‌های یخ قرار گرفته است. همین موضوع آن را مثل اروپا هدفی مهم برای جست‌وجوی زیست‌پذیری می‌کند.

گانیمد و همدمانش

گانیمد با آیو و اروپا در تشدید مداری ۱ به ۲ به ۴ است: به ازای هر دور گانیمد، اروپا دو بار و آیو چهار بار می‌گردد. فضاپیمای جونو در ژوئن ۲۰۲۱ از نزدیکی آن گذشت. مأموریت جوس از آژانس فضایی اروپا قرار است در ۲۰۳۱ به مشتری برسد و حدود ۲۰۳۴ گرد گانیمد بچرخد.

پرسش‌های رایج

### گانیمد چه قمری است؟
گانیمد بزرگ‌ترین قمر منظومهٔ شمسی است و دور مشتری می‌چرخد. قطر آن حتی از عطارد بیشتر است.

### آیا گانیمد از عطارد بزرگ‌تر است؟
قطر گانیمد از عطارد بیشتر است، اما جرمش حدود نصف جرم عطارد است، چون ترکیب آن سبک‌تر و پر از یخ است.

### آیا در گانیمد آب هست؟
بله. دانشمندان گمان می‌کنند گانیمد در زیر پوسته اقیانوسی از آب شور دارد. یخ آب هم سطح آن را می‌پوشاند.

### آیا گانیمد میدان مغناطیسی دارد؟
بله. گانیمد تنها قمر منظومهٔ شمسی است که میدان مغناطیسی درونی خودش را دارد.