دانشنامهجرم آسمانی
اروپا Europa
اروپا کوچکترین قمر از چهار قمر بزرگ گالیلهای مشتری است که زیر پوستهٔ یخیاش اقیانوسی از آب مایع پنهان است و از نخستین هدفها برای جستوجوی حیات فرازمینی شمرده میشود.
نامهای دیگر: Europa (moon)، اروپا (قمر)، اروپا (قمر مشتری)

اروپا (Europa) یکی از چهار قمری است که گالیلئو گالیله در سال ۱۶۱۰ کشف کرد؛ سیمون ماریوس هم تقریباً همزمان ادعای مشابهی دارد. اروپا از ماه ما کمی کوچکتر است و سطح بسیار صافی از یخ دارد که با خطوط قهوهایرنگ و پیچیدهای شکسته شده است. سطحش جوان است و دهانههای برخوردی اندکی دارد.
ویژگیهای اروپا
| ویژگی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| قطر | حدود ۳۱۲۲ کیلومتر |
| فاصله از مشتری | حدود ۶۷۱ هزار کیلومتر |
| دورهٔ گردش | حدود ۳٫۵ روز |
| ترکیب | هستهٔ سنگی و آهنی، گوشتهٔ سنگی، اقیانوس آب، پوستهٔ یخ |
اروپا بر اثر قفل کشندی همیشه یک روی خود را به مشتری مینماید. جو آن بسیار نازک و از اکسیژن است.
چرا زیر اروپا اقیانوس هست؟
اقیانوس اروپا را ابتدا مأموریت گالیله از راه تغییرات میدان مغناطیسی نشان داد: میدان مغناطیسی مشتری در اروپا میدان القایی میسازد که به لایهای رسانا مانند آب شور نیاز دارد. گرمای لازم برای مایع ماندن آب از نیروی کشندی میآید. اروپا با آیو و گانیمد در تشدید مداری است و مدار آن اندکی بیضوی میماند، پس مشتری پیوسته آن را فشرده و رها میکند و درون آن گرم میشود. اقیانوس اروپا چند ده کیلومتر عمق دارد و حجم آبش بیش از اقیانوسهای زمین برآورد میشود. در سال ۲۰۱۲ و پس از آن، تلسکوپ هابل نشانههایی از فوران بخار آب را گزارش کرد، هرچند هنوز همه آن را قطعی نمیدانند.
آیا در اروپا حیات هست؟
آب مایع، انرژی و احتمالاً مواد شیمیایی لازم، اروپا را به هدف مهم اخترزیستشناسی تبدیل کرده است. هنوز نشانهٔ حیات پیدا نشده است. مأموریت اروپا کلیپر ناسا در اکتبر ۲۰۲۴ پرتاب شد و قرار است در ۲۰۳۰ به مشتری برسد. مأموریت جوس از آژانس فضایی اروپا هم قمرهای یخی را بررسی میکند.
پرسشهای رایج
### اروپا چیست؟
اروپا قمر یخی مشتری است که اقیانوسی از آب مایع زیر پوستهٔ یخی دارد. این قمر از چهار قمر بزرگ گالیلهای است.
### آیا زیر یخ اروپا آب مایع هست؟
بر پایهٔ دادههای مأموریت گالیله احتمالاً بله؛ اقیانوسی عمیق از آب شور زیر پوستهٔ یخی قرار دارد. هنوز مستقیم دیده نشده است.
### چرا اروپا برای حیات مهم است؟
اروپا آب مایع، گرمای درونی و احتمال وجود مواد شیمیایی لازم را دارد. به همین دلیل از بهترین مکانها برای جستوجوی حیات است.
### کدام مأموریتها به اروپا میروند؟
اروپا کلیپر ناسا (پرتاب ۲۰۲۴) و جوس آژانس فضایی اروپا (پرتاب ۲۰۲۳) بهسوی مشتری رفتهاند. هر دو اروپا را در پروازهای نزدیک بررسی میکنند.
فکت علمی
دانستنیها
- ۲۸ خرداد ۱۴۰۵اقیانوس پنهان اروپازیر سطح اروپا، یکی از قمرهای مشتری، اقیانوسی از آب پنهان است که شاید میزبان حیات فرازمینی باشد. طبق مدل رایج، گرمای ناشی از خمشدن پوسته زیر نیروی جزر و مدی آن را مایع نگه میدارد.
- ۱ اسفند ۱۴۰۴اقیانوس اروپازیر سطح قمر اروپا، قمر مشتری، اقیانوسی از آب قرار دارد که جوان و هموار بودن سطح آن را توضیح میدهد. این اقیانوس شاید بتواند میزبان حیات فرازمینی باشد.
- ۵ شهریور ۱۴۰۳اقیانوس زیر یخ اروپاقمر اروپای مشتری زیر سطحش اقیانوسی از آب دارد که شاید پناهگاه حیات فرازمینی هم باشد؛ گرمای کشندی آن را مایع نگه میدارد.
تصویر روز ناسا
در تصویرهای روز
همهٔ آبهای اروپا۲۰ مهر ۱۴۰۴
مشتری و حلقه در نور فروسرخ از تلسکوپ وب۱۳ فروردین ۱۴۰۴
اروپای گالیله۱۰ فروردین ۱۴۰۳- اقمار در سراسر مشتری۲۳ خرداد ۱۴۰۲
اروپای گالیله۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۲
نورهای شمالی بر فراز اروپای جنوبی۵ اردیبهشت ۱۴۰۲- چرخش مشتری و گردش قمرهایش۳ آبان ۱۴۰۱
اروپای مشتری از فضاپیمای جونو۱۱ مهر ۱۴۰۱
مشتری و حلقهاش در فروسرخ از وب۲۹ تیر ۱۴۰۱
اروپا و مشتری از وویجر ۱۲۶ تیر ۱۴۰۱