دانشنامهمنظومهٔ شمسیجرم آسمانی
آیو Io
آیو درونیترین قمر بزرگ مشتری و از نظر آتشفشانی فعالترین جرم منظومهٔ شمسی است؛ سطحش را صدها آتشفشان و دشتهای گوگردی زرد و نارنجی پوشانده است.
نامهای دیگر: Io (moon)، آیو (قمر)

مشخصات
| به دور | مشتری |
|---|---|
| قدر ظاهری | ۵٫۰۲ |
| شعاع | ۱٬۸۲۲ کیلومتر |
| قطر | حدود ۳۶۴۰ کیلومتر |
| چگالی | ۳٫۵۲۸ گرم بر سانتیمترمکعب |
| دورهٔ مداری | ۱٫۷۶۹ روز |
| دورترین فاصله در مدار | ۴۲۳٬۴۰۰ کیلومتر |
| نزدیکترین فاصله در مدار | ۴۲۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| خروج از مرکز مدار | ۰٫۰۰۴۱ |
| میل مدار | ۲٫۲۱۳ درجه |
| کاشف | گالیلئو گالیله |
| زمان کشف | ۷ ژانویه ۱۶۱۰ |
بر پایهٔ منابع بازبینیشدهٔ این مدخل.
آیو (Io) یکی از چهار قمر گالیلهای مشتری است که گالیله در ۱۶۱۰ کشف کرد. قطر آن حدود ۳۶۴۰ کیلومتر، اندکی بیشتر از ماه زمین، و هر حدود ۱٫۸ روز یک بار به دور مشتری میگردد. آیو جرمی صخرهای است و تقریباً یخ آب ندارد.
چرا آیو فعالترین جرم آتشفشانی است؟
آیو مدام در معرض کشش گرانشی مشتری و قمرهای دیگر، اروپا و گانیمد، است. این قمرها مدار آیو را کمی بیضی نگه میدارند و در نتیجه بدنهٔ آن مدام کشیده و فشرده میشود. این نیروی کشندی درون آیو را گرم میکند و گدازه به بیرون میزند. آتشفشانهای آن بیش از ۴۰۰ مورد فعال دارد و فورانهایی تا صدها کیلومتر در فضا میرسد.
ویژگیهای سطح
سطح آیو از گوگرد و ترکیبهای آن رنگارنگ است: زرد، نارنجی، قرمز و سفید. دهانهٔ برخوردی تقریباً ندارد، چون فورانها مدام سطح را میپوشانند. کوههای آن تا بیش از ده کیلومتر ارتفاع دارند و دریاچههایی از گدازه دارد.
| ویژگی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| قطر | حدود ۳۶۴۰ کیلومتر |
| دورهٔ مداری | حدود ۱٫۸ روز |
| آتشفشان فعال | بیش از ۴۰۰ |
| کشف | ۱۶۱۰، گالیلئو گالیله |
کاوش آیو
وویجر ۱ در ۱۹۷۹ فورانها را کشف کرد. فضاپیمای گالیله در دههٔ ۱۹۹۰ آن را مفصل بررسی کرد و جونو در دههٔ ۲۰۲۰ از آن دو بار از فاصلهٔ نزدیک گذشت. آیو منبع اصلی پلاسما در مغناطیسسپهر مشتری است.
پرسشهای رایج
آیو چیست؟
آیو قمری از مشتری است که پر از آتشفشانهای فعال است و فعالترین جرم آتشفشانی منظومهٔ شمسی شناخته میشود.
چرا آیو آتشفشان زیادی دارد؟
چون گرانش مشتری و قمرهای دیگر آیو را مدام میکشد و فشرده میکند و این گرمای درونی گدازه تولید میکند.
آیو چه رنگی است؟
آیو به رنگ زرد، نارنجی و قرمز دیده میشود، چون سطحش پر از گوگرد است.
آیا در آیو زندگی ممکن است؟
نه، سطح آیو در معرض تابش شدید مغناطیسسپهر مشتری است و اطراف آتشفشانها بسیار داغ است و جو آن بسیار نازک است، پس زندگی آنجا بعید است.
منابع
- Moons: Active Worlds · NASA
آخرین بازبینی:
راهنما و مقاله
برای خواندن بیشتر
فکت علمی
دانستنیها
- ۲۶ مهر ۱۴۰۵قمری که سطحش را تازه میکندآیو، قمر مشتری، سطحش را با مواد تازهٔ آتشفشانی میپوشاند؛ آنقدر سریع که دنبالهدارها و سیارکها فرصت ندارند با دهانههای بزرگ، همانقدر سریع روی آن اثر بگذارند. روی این قمر، فعالیت آتشفشانی در شکل دادن به چهرهٔ سطح بسی…
- ۱۱ فروردین ۱۴۰۴آتشفشانهای آیوآیو، قمر مشتری، با بیش از ۴۰۰ آتشفشان فعال، از نظر زمینشناختی فعالترین جرم منظومهٔ شمسی است؛ فوران برخی آتشفشانهایش گاز و گوگرد را تا ۵۰۰ کیلومتر بالا میبرد.
تصویر روز ناسا
در تصویرهای روز
- اختفای متقابل گانیمد (Ganymede) و آیو (Io)۶ آبان ۱۴۰۵
مشتری و قمرهایش۲۰ مهر ۱۴۰۵
آیو در رنگ واقعی۳۰ دی ۱۴۰۴
ماه آیو از فضاپیمای جونو۱ آبان ۱۴۰۲
اقمار در سراسر مشتری۲۳ خرداد ۱۴۰۲
آیو به رنگ واقعی۲۰ آذر ۱۴۰۱- چرخش مشتری و گردش قمرهایش۳ آبان ۱۴۰۱
مشتری از دید تلسکوپ فضایی وب۸ شهریور ۱۴۰۱
اروپا و مشتری از وویجر ۱۲۶ تیر ۱۴۰۱
بخشی از
آیو بخشی از مشتری
پیوند به اینجا
مدخلهایی که در متنشان از آیو گفتهاند.







