کهکشان چرخ‌بادی Pinwheel Galaxy

کهکشان چرخ‌بادی که با نام M101 شناخته می‌شود، یکی از زیباترین نمونه‌های کهکشان مارپیچی در آسمان شمال است. چون صفحهٔ آن تقریباً رو به ما قرار دارد، ساختار مارپیچی‌اش در تصاویر کاملاً آشکار است.

پیر مشن این کهکشان را در سال ۱۷۸۱ کشف کرد و شارل مسیه آن را به فهرست خود افزود. این کهکشان در صورت فلکی دب اکبر و در امتداد دستهٔ ملاقه قرار دارد.

## کهکشان چرخ‌بادی چقدر بزرگ است؟
قطر آن حدود ۱۷۰ هزار سال نوری برآورد می‌شود، یعنی بزرگ‌تر از کهکشان راه شیری. در عین حال جرمش کمتر از راه شیری است و بخش‌های بیرونی‌اش پراکنده است. بازوهایش پر از ناحیه‌های ستاره‌زایی غول‌آسا و ابرهای هیدروژن یونیده است. ساختار نامتقارنش احتمالاً از برهم‌کنش گرانشی با کهکشان‌های همسایه پدید آمده است.

در سال ۲۰۱۱ ابرنواختری از نوع Ia، با نام SN 2011fe، در این کهکشان دیده شد که از نزدیک‌ترین نمونه‌های دوران جدید بود و فرصتی برای مطالعهٔ ابرنواخترهای نوع Ia داد.

## چگونه کهکشان چرخ‌بادی را ببینیم؟
چون نور آن در سطح بزرگی پخش شده، با وجود قدر ظاهری نسبتاً خوب، جست‌وجوی آن در آسمان تاریک و با تلسکوپ و بزرگ‌نمایی کم لازم است. در آسمان شهری تقریباً دیده نمی‌شود.

## پرسش‌های رایج
### کهکشان چرخ‌بادی چقدر از ما فاصله دارد؟
کهکشان چرخ‌بادی حدود ۲۱ میلیون سال نوری با ما فاصله دارد.

### چرا کهکشان چرخ‌بادی را چرخ‌بادی می‌نامند؟
چون بازوهای مارپیچی‌اش مانند پره‌های چرخ‌بادی (فرفره) به دور هسته می‌چرخند.

### کهکشان چرخ‌بادی از راه شیری بزرگ‌تر است؟
از نظر قطر ظاهراً بله، ولی جرم و تعداد ستاره‌های کهکشان چرخ‌بادی کمتر از راه شیری است.

### M101 در کدام صورت فلکی است؟
کهکشان چرخ‌بادی (M101) در صورت فلکی دب اکبر قرار دارد.