رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهکهکشان‌ها و کیهانجرم آسمانی

کهکشان چرخ‌بادی Pinwheel Galaxy

کهکشان چرخ‌بادی (M101) کهکشانی مارپیچی در صورت فلکی دب اکبر است که تقریباً از روبه‌رو دیده می‌شود. حدود ۲۱ میلیون سال نوری فاصله دارد و بازوهای نامتقارنش پر از نواحی ستاره‌زایی‌اند.

نام‌های دیگر: M101، چرخ‌بادی

کهکشان چرخ‌بادی
Credit: Image: European Space Agency & NASA Acknowledgements: Project Investigators for the original Hubble data: K.D. Kuntz (GSFC), F. Bresolin (University of Hawaii), J. Trauger (JPL), J. Mould (NOA / Wikimedia Commons · CC BY 4.0 · منبع تصویر

مشخصات

صورت فلکیخرس بزرگ
قدر ظاهریحدود ۷٫۹ در نور مرئی
شعاع۸۵٬۰۰۰ سال نوری
کاشفپیر مشن
زمان کشف۲۷ مارس ۱۷۸۱

از ویکی‌داده (CC0).

کهکشان چرخ‌بادی که با نام M101 شناخته می‌شود، یکی از زیباترین نمونه‌های کهکشان مارپیچی در آسمان شمال است. چون صفحهٔ آن تقریباً رو به ما قرار دارد، ساختار مارپیچی‌اش در تصاویر کاملاً آشکار است.

پیر مشن این کهکشان را در سال ۱۷۸۱ کشف کرد و شارل مسیه آن را به فهرست خود افزود. این کهکشان در صورت فلکی دب اکبر و در امتداد دستهٔ ملاقه قرار دارد.

## کهکشان چرخ‌بادی چقدر بزرگ است؟
قطر آن حدود ۱۷۰ هزار سال نوری برآورد می‌شود، یعنی بزرگ‌تر از کهکشان راه شیری. بخش‌های بیرونی آن پراکنده‌اند و مقایسهٔ قطر به‌تنهایی برای تعیین جرم یا تعداد ستاره‌ها کافی نیست. بازوهایش پر از ناحیه‌های ستاره‌زایی غول‌آسا و ابرهای هیدروژن یونیده است. ساختار نامتقارنش احتمالاً از برهم‌کنش گرانشی با کهکشان‌های همسایه پدید آمده است.

ویژگیمقدار تقریبی
فاصلهحدود ۲۱ میلیون سال نوری
قطرحدود ۱۷۰ هزار سال نوری
نوعمارپیچی (SAB(rs)cd)
قدر ظاهریحدود ۷٫۹

در سال ۲۰۱۱ ابرنواختری از نوع Ia، با نام SN 2011fe، در این کهکشان دیده شد که از نزدیک‌ترین نمونه‌های دوران جدید بود و فرصتی برای مطالعهٔ ابرنواخترهای نوع Ia داد.

## چگونه کهکشان چرخ‌بادی را ببینیم؟
چون نور آن در سطح بزرگی پخش شده، با وجود قدر ظاهری نسبتاً خوب، جست‌وجوی آن در آسمان تاریک و با تلسکوپ و بزرگ‌نمایی کم لازم است. در آسمان شهری تقریباً دیده نمی‌شود.

پرسش‌های رایج

  1. کهکشان چرخ‌بادی چقدر از ما فاصله دارد؟

    کهکشان چرخ‌بادی حدود ۲۱ میلیون سال نوری با ما فاصله دارد.

  2. چرا کهکشان چرخ‌بادی را چرخ‌بادی می‌نامند؟

    چون شکل بازوهای مارپیچی آن در تصویر به پره‌های فرفره شباهت دارد؛ این تشبیه به معنای چرخش صلب همهٔ بازوها مانند یک چرخ نیست.

  3. کهکشان چرخ‌بادی از راه شیری بزرگ‌تر است؟

    قطر نوری برآوردشدهٔ آن از قطر معمولِ ذکرشده برای قرص ستاره‌ای راه شیری بزرگ‌تر است؛ اما مرز کهکشان‌ها دقیق نیست و این مقایسه به معنای جرم بیشتر نیست.

  4. M101 در کدام صورت فلکی است؟

    کهکشان چرخ‌بادی (M101) در صورت فلکی دب اکبر قرار دارد.

منابع

  1. Messier 101 (The Pinwheel Galaxy) · NASA
  2. Pinwheeling across the sky · ESA
  3. NASA's Chandra Unveils Mysterious X-ray Objects · NASA/CXC

آخرین بازبینی:

تصویر روز ناسا

در تصویرهای روز

همه

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین