کوتوله سرخ Red dwarf

کوتوله‌های سرخ که رده‌شان M است، سه‌چهارم ستاره‌های کهکشان را می‌سازند، اما هیچ‌کدام با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شوند. نزدیک‌ترین ستاره به خورشید، پروکسیما قنطورس، یکی از آن‌هاست.

کوتولهٔ سرخ چه ویژگی‌هایی دارد؟

دمای سطح آن‌ها حدود ۲۰۰۰ تا ۴۰۰۰ کلوین است، بسیار کمتر از ۵۸۰۰ کلوین خورشید، و به همین دلیل سرخ دیده می‌شوند. درخشندگی‌شان کسر بسیار کوچکی از درخشندگی خورشید است. در دل آن‌ها همجوشی هسته‌ای هیدروژن بسیار آهسته انجام می‌شود و در کم‌جرم‌ترین‌ها (کمتر از حدود ۰٫۳۵ جرم خورشید) چون درون ستاره کاملاً هم‌رفتی است، تقریباً همهٔ هیدروژن ستاره به‌تدریج سوخته می‌شود. عمر آن‌ها از رشتهٔ اصلی به چند تریلیون سال می‌رسد، بسیار بیشتر از سن کنونی جهان.

زیر این جرم، جرم‌ها به کوتولهٔ قهوه‌ای تبدیل می‌شوند.

آیا سیاره‌های کوتولهٔ سرخ زندگی دارند؟

بسیاری از سیاره‌های فراخورشیدی نزدیک به کوتوله‌های سرخ یافت شده‌اند، از جمله سیاره‌های تراپیست-۱ و پروکسیما قنطورس b. پهنهٔ حیات در این ستاره‌ها به ستاره بسیار نزدیک است و سیاره‌های آن‌جا احتمالاً قفل کشندی می‌شوند. بسیاری از این ستاره‌ها شراره‌های شدید دارند که می‌تواند جو را بزداید. اینکه زندگی در این شرایط ممکن است یا نه، هنوز بحث‌برانگیز است؛ تلسکوپ جیمز وب در حال بررسی جو چنین سیاره‌هایی است.

کوتولهٔ سرخ سرانجام چه می‌شود؟

چون کوتوله‌های سرخ بسیار آهسته می‌سوزند، هیچ کوتولهٔ سرخی هنوز نمرده است. نظریه می‌گوید آن‌ها پس از تمام شدن هیدروژن به کوتوله‌های سفید هلیومی تبدیل می‌شوند.

پرسش‌های رایج

### کوتولهٔ سرخ چیست؟
کوتولهٔ سرخ ستارهٔ کوچک، سرد و کم‌نوری است که جرمش کمتر از ۶۰ درصد خورشید است.

### آیا کوتوله‌های سرخ فراوان‌اند؟
بله، حدود سه‌چهارم ستاره‌های راه شیری کوتولهٔ سرخ هستند.

### آیا کوتولهٔ سرخ را می‌شود با چشم دید؟
نه، حتی نزدیک‌ترین کوتولهٔ سرخ، پروکسیما قنطورس، برای دیدن با چشم غیرمسلح بسیار کم‌نور است.

### عمر کوتولهٔ سرخ چقدر است؟
کوتولهٔ سرخ چند تریلیون سال عمر دارد؛ بسیار بیشتر از ۱۳٫۸ میلیارد سال سن جهان.