آلفا قنطورس Alpha Centauri

آلفا قنطورس (Alpha Centauri) که «رجل قنطورس» نیز نامیده می‌شود، در آسمان جنوب دیده می‌شود و برای ناظران نیمکرهٔ شمالی در عرض‌های بالاتر زیر افق است. با چشم غیرمسلح همچون یک ستارهٔ تنها به نظر می‌رسد و درخشندگی ترکیبی آن، آن را سومین ستارهٔ پرنور آسمان شب می‌کند، بعد از شباهنگ و کانوپوس.

آلفا قنطورس چند ستاره دارد؟

در واقع منظومه‌ای سه‌گانه است:

• آلفا قنطورس A: ستاره‌ای زردرنگ و بسیار شبیه خورشید.
• آلفا قنطورس B: ستاره‌ای نارنجی و کمی کوچک‌تر. این دو در مداری به دور هم در حدود ۸۰ سال می‌گردند.
• پروکسیما قنطورس: کوتوله سرخ کم‌نور و بسیار دور از آن دو که از همه به زمین نزدیک‌تر است.

فاصله و اهمیت

فاصلهٔ این منظومه حدود ۴٫۳ سال نوری است، یعنی نزدیک‌ترین ستاره‌ها پس از خورشید. با این همه، حتی با سریع‌ترین فضاپیماهای کنونی رسیدن به آنجا هزاران سال زمان می‌برد. طرح‌هایی مانند «پیشرفت در مسیر ستارگان» (Breakthrough Starshot) به بادبان‌های نوری و پرواز بسیار سریع می‌اندیشند.

سیاره‌ها

در سال ۲۰۱۶ سیارهٔ پروکسیما قنطورس b در منطقهٔ زیست‌پذیر پروکسیما یافت شد. دربارهٔ سیاره‌هایی گرد آلفا قنطورس A و B نشانه‌هایی وجود دارد، ولی تا سال ۲۰۲۵ هیچ سیارهٔ تأییدشده‌ای برای آن دو وجود ندارد و رصدها ادامه دارد.

پرسش‌های رایج

### آلفا قنطورس چقدر از ما دور است؟
آلفا قنطورس حدود ۴٫۳ سال نوری از زمین فاصله دارد و نزدیک‌ترین منظومهٔ ستاره‌ای به خورشید است.

### آیا آلفا قنطورس از ایران دیده می‌شود؟
از بیشتر مناطق ایران نه، چون آلفا قنطورس در آسمان جنوبی است و در عرض‌های شمالی زیر افق می‌ماند.

### آلفا قنطورس چند ستاره دارد؟
آلفا قنطورس سه ستاره دارد: A و B که به هم نزدیک‌اند و پروکسیما قنطورس که دور از آن دو است.

### آیا آلفا قنطورس سیاره دارد؟
دربارهٔ آلفا قنطورس A و B هنوز سیارهٔ تأییدشده‌ای وجود ندارد، اما پروکسیما قنطورس حداقل یک سیارهٔ شناخته‌شده به نام پروکسیما b دارد.