دانشنامهمفهوم
نزدیکترین ستارگان Nearest stars
نزدیکترین ستاره به زمین پس از خورشید پروکسیما قنطورس است که حدود ۴٫۲ سال نوری فاصله دارد؛ پس از آن آلفا قنطورس A و B، ستارهٔ بارنارد و ولف ۳۵۹ در فاصله‌های نزدیک قرار دارند.
نام‌های دیگر: نزدیکترین ستاره به زمین، ستاره‌های نزدیک
نزدیکترین ستاره به ما خورشید است که حدود ۸ دقیقهٔ نوری فاصله دارد. اما کدام ستاره بعد از آن نزدیکتر است؟ پاسخ این است که بیشتر ستاره‌های همسایه‌مان آن‌قدر کم‌نورند که فقط با تلسکوپ دیده می‌شوند.
نزدیکترین ستاره‌ها به خورشید کدام‌اند؟
| ستاره | فاصلهٔ تقریبی (سال نوری) | ویژگی |
|---|---|---|
| پروکسیما قنطورس | ۴٫۲ | کوتولهٔ سرخ، نزدیکترین |
| آلفا قنطورس A و B | ۴٫۴ | دو ستارهٔ شبیه خورشید |
| ستارهٔ بارنارد | ۶٫۰ | کوتولهٔ سرخ با حرکت ظاهری سریع |
| ولف ۳۵۹ | ۷٫۹ | کوتولهٔ سرخ بسیار کمنور |
| لالاند ۲۱۱۸۵ | ۸٫۳ | کوتولهٔ سرخ |
| شعرای یمانی | ۸٫۶ | درخشان‌ترین ستارهٔ آسمان شب |
پروکسیما با وجود نزدیکی، با چشم غیرمسلح دیده نمیشود، چون کوتولهٔ سرخ است و بسیار کمنور. فقط آلفا قنطورس و شعرای یمانی از میان فهرست، با چشم دیده می‌شوند. آلفا قنطورس در آسمان نیمکرهٔ جنوبی دیده می‌شود و از ایران عملاً قابل رؤیت نیست.
فاصله‌ها چگونه اندازه‌گیری می‌شوند؟
فاصلهٔ ستاره‌های نزدیک را با اختلاف منظر ستارهای می‌سنجند: ستاره در طول سال نسبت به ستاره‌های دورتر جابه‌جا می‌شود و از زاویهٔ این جابه‌جایی فاصله به دست می‌آید. فضاپیمای گایا این اندازه‌گیری را با دقت بسیار بالا برای میلیاردها ستاره انجام داده است. یک سال نوری مسافتی است که نور در یک سال می‌پیماید، نزدیک به ۹٫۵ هزار میلیارد کیلومتر.
آیا سیاره‌ای در همسایگی ما هست؟
بله. دور پروکسیما قنطورس سیاره‌ای به نام پروکسیما قنطورس b می‌گردد که در منطقهٔ حیات‌پذیر ستاره قرار دارد. اگر بخواهیم با فناوری امروز آن را بپیماییم، دستکم هزاران سال زمان لازم است. نزدیکی فاصله‌ها نسبی است: وویجر ۱ پس از حدود نیم قرن پرواز، در نوامبر ۲۰۲۶ به یک روز نوری از زمین می‌رسد، یعنی به کسر ناچیزی از راه پروکسیما.
پرسش‌های رایج
### نزدیکترین ستاره به زمین کدام است؟
خورشید. پس از آن، پروکسیما قنطورس با حدود ۴٫۲ سال نوری فاصله از ما نزدیکترین ستاره است.
### چرا پروکسیما قنطورس با چشم دیده نمیشود؟
چون کوتولهٔ سرخی بسیار کمنور است و با اینکه نزدیک است، درخشندگیاش بسیار کمتر از آن است که با چشم غیرمسلح دیده شود.
### رسیدن به نزدیکترین ستاره چقدر طول میکشد؟
با سرعت فضاپیماهای کنونی، دستکم هزاران سال (برای فضاپیمایی مانند وویجر، دهها هزار سال). حتی با سرعت نور، ۴٫۲ سال طول میکشد.
### آیا ستارهای نزدیکتر از پروکسیما کشف خواهد شد؟
بسیار بعید است. بررسیهای دقیق آسمان با گایا و تلسکوپهای فروسرخ نشان دادهاند که ستارهٔ نزدیکتری وجود ندارد.