جهان قابل مشاهده Observable universe

جهان قابل مشاهده (Observable universe) کرهٔ فرضی‌ای به مرکز ناظر است که هر آنچه درون آن باشد، نورش از زمان مه‌بانگ تا اکنون فرصت رسیدن به ما را داشته است. فراتر از این مرز، می‌تواند جهانی بسیار بزرگ‌تر وجود داشته باشد که نورش هنوز به ما نرسیده است.

این مرز به محل ما در کیهان بستگی دارد و هر ناظری جهان قابل مشاهدهٔ خودش را دارد. شمار کهکشان‌های این کره را از حدود ۲۰۰ میلیارد تا حدود دو تریلیون برآورد می‌کنند و عدد دقیق به روش برآورد بستگی دارد.

اندازهٔ جهان قابل مشاهده چقدر است؟

سن جهان حدود ۱۳٫۸ میلیارد سال است، اما شعاع جهان قابل مشاهده حدود ۴۶ میلیارد سال نوری است، نه ۱۳٫۸ میلیارد. دلیلش انبساط جهان است: در این مدت که نور سفر می‌کرد، منبع آن نیز دور شده است. قطر کل حدود ۹۳ میلیارد سال نوری است.

مرز دید ما کجاست؟

دورترین چیزی که می‌توانیم ببینیم ریزموج زمینهٔ کیهانی است، تابشی که حدود ۳۸۰ هزار سال پس از مه‌بانگ آزاد شد. پیش از آن جهان برای نور کدر بود. ساختارهایی مانند ابرخوشهٔ لانیاکیا فقط تکه‌ای کوچک از این جهان‌اند.

آیا همهٔ جهان همین است؟

نه لزوماً. جهان قابل مشاهده فقط محدودهٔ دید ماست و ممکن است کل کیهان بسیار بزرگ‌تر یا حتی بی‌نهایت باشد. این سؤال با ایده‌هایی مانند چندجهانی پیوند می‌خورد.

پرسش‌های رایج

### جهان قابل مشاهده چقدر بزرگ است؟
جهان قابل مشاهده شعاعی حدود ۴۶ میلیارد سال نوری و قطری حدود ۹۳ میلیارد سال نوری دارد.

### چرا شعاع جهان قابل مشاهده از سن آن بیشتر است؟
چون فضا در حین سفر نور منبسط شده است. منبعی که نورش ۱۳٫۸ میلیارد سال پیش حرکت کرد، اکنون بسیار دورتر از آن مسافت است.

### آیا بیرون جهان قابل مشاهده چیزی هست؟
احتمالاً بله، اما نمی‌توانیم آن را ببینیم. نور آن نواحی هنوز به ما نرسیده است و شاید هرگز نرسد.

### جهان قابل مشاهده چند کهکشان دارد؟
برآوردها از حدود ۲۰۰ میلیارد تا حدود دو تریلیون کهکشان متغیرند؛ برآورد دو تریلیونی از بازتحلیل داده‌های هابل در ۲۰۱۶ می‌آید. این عدد با رصدهای بیشتر ممکن است تغییر کند.