رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهتاریخ نجوم و دانشمنداندانشمند

محمد بن زکریای رازی Muhammad ibn Zakariya al-Razi

محمد بن زکریای رازی (حدود ۸۶۵ تا ۹۲۵ میلادی) پزشک و دانشمند ایرانی اهل ری بود که با مشاهدهٔ بالینی دقیق، تفاوت آبله و سرخک را نوشت و در شیمی و فلسفه هم اثر گذاشت.

نام‌های دیگر: رازی

محمد بن زکریای رازی
Gerard of Cremona / Wikimedia Commons · Public domain · منبع تصویر

مشخصات

زادروزحدود ۸۶۵
زادگاهشهر ری
درگذشت۹۲۵
جای درگذشتشهر ری
زمینهٔ کارپزشکی
کارهای شاخصالحاوی

بر پایهٔ منابع بازبینی‌شدهٔ این مدخل.

ابوبکر محمد بن زکریای رازی، که اروپاییان او را «رازس» (Rhazes) می‌نامیدند، در حدود سال ۸۶۵ میلادی در شهر ری (در جنوب تهران امروز) زاده شد و در حدود ۹۲۵ همان‌جا درگذشت. او بیمارستان بزرگ بغداد را مدتی اداره کرد و بیمارستان ری را هم رهبری می‌کرد و از چهره‌های برجستهٔ دورهٔ زرین پزشکی ایران است.

## رازی چه کرد؟
رازی بالین بیماران را مهم می‌دانست و ثبت مشاهده‌ها را اساس کار می‌دانست. او پرونده‌های بیماران را می‌نوشت و نتیجهٔ درمان را بررسی می‌کرد، و درباره پیشینیان نیز صریح نقد می‌نوشت. کتاب «الحاوی» او، یک دایرة‌المعارف بزرگ از دانش پزشکی که تجربهٔ شخصی او را کنار نقل از پزشکان یونانی، هندی و ایرانی می‌آورد، سال‌ها بعد به لاتین ترجمه شد و در اروپا مرجع بود.

## آبله و سرخک
رساله‌ای کوتاه به نام «الجدری و الحصبة» نوشت که یکی از نخستین توصیف‌های دقیق و جدا از هم برای آبله و سرخک به شمار می‌رود. در آن تفاوت علایم و راه درمان هر دو توضیح داده شده بود. این رساله به زبان‌های اروپایی چاپ شد.

## شیمی و دیگر کارها
رازی در شیمی (در سنت «کیمیا») کار آزمایشگاهی می‌کرد و مواد و ابزارها را نام می‌برد. به او تقطیر الکل و ساخت اسید سولفوریک را نسبت می‌دهند، اما این انتساب‌ها قطعی نیستند. در فلسفه نظر‌های مستقل داشت و کتاب‌های زیادی نوشت (او را مؤلف ده‌ها اثر دانسته‌اند).

## جایگاه امروز
در ایران ۵ شهریور «روز داروسازی» و روز بزرگداشت رازی است. اثر او در کنار ابن‌سینا از پایه‌های پزشکی دورهٔ اسلامی است؛ نام هر دو در تاریخ علم ماندگار است. ابوریحان بیرونی فهرستی از آثار رازی نوشت و پژوهشگران بعدی ایران از کارهای او بهره بردند.

پرسش‌های رایج

  1. رازی کیست؟

    رازی پزشک و دانشمند ایرانی سدهٔ سوم و چهارم هجری (نهم و دهم میلادی) اهل ری است که در پزشکی، شیمی و فلسفه کار کرد.

  2. رازی چه کتاب‌هایی نوشت؟

    از مهم‌ترین آنها «الحاوی»، «الجدری و الحصبه» و «من لایحضره الطبیب» (کتابی برای خانواده‌ها) نام برده می‌شود.

  3. آیا رازی الکل را کشف کرد؟

    دربارهٔ تقطیر و الکل به او نسبت داده‌اند؛ اما مورخان معتقدند فن تقطیر پیش از او وجود داشت و این انتساب قطعی نیست.

  4. رازی چه تفاوتی با ابن‌سینا داشت؟

    رازی بیشتر پزشکی تجربی و بالینی بود. ابن‌سینا یک نظام منظم و گسترده شامل پزشکی و فلسفه ساخت. هر دو در تاریخ علم شخصیت‌هایی بنیادین هستند.

منابع

  1. Rhazes — A treatise on small-pox and measles · University of Iowa Libraries

آخرین بازبینی:

فکت علمی

دانستنی‌ها

همهٔ فکت‌ها

اخبار نجوم

در خبرها

تصویر روز ناسا

در تصویرهای روز

همه

در چنین روزی

در تاریخ علم

در همان خبرها

مدخل‌هایی که با محمد بن زکریای رازی در یک خبر آمده‌اند.

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از محمد بن زکریای رازی گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین