دانشنامهرصد و ابزارنهاد و رصدخانه
آلما ALMA
آلما (ALMA) آرایهای از ۶۶ آنتن رادیویی در بیابان آتاکاما در شیلی است که در طولموجهای میلیمتری و زیرمیلیمتری، سردترین و پنهانترین بخشهای کیهان را میبیند.

آلما (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) یکی از بزرگترین رصدخانههای زمینی جهان است که در فلات چاخنانتور، حدود ۵۰۰۰ متر بالاتر از سطح دریا در شمال شیلی قرار دارد. هوای بسیار خشک و ارتفاع زیاد برای رصد در این طولموجها ایدهآل است، چون بخار آب جو سیگنال را جذب میکند. آلما از ۲۰۱۳ بهطور رسمی افتتاح شد.
آلما از چه ساخته شده است؟
آلما شامل ۶۶ آنتن است: ۵۴ آنتن ۱۲ متری و ۱۲ آنتن ۷ متری. آنتنهای ۱۲ متری را میتوان در فاصلههای مختلف از حدود ۱۵۰ متر تا حدود ۱۶ کیلومتر چید و آنها مانند یک تلسکوپ غولپیکر عمل میکنند. این روش همان اخترشناسی رادیویی با تداخلسنجی است. آلما نتیجهٔ همکاری سازمانهای اروپایی (رصدخانهٔ جنوبی اروپا)، آمریکای شمالی و آسیای شرقی (از جمله ژاپن) با مشارکت شیلی است.
آلما چه میبیند؟
آلما بیش از همه برای گاز و غبار سرد کار میکند، یعنی چیزهایی که نور مرئی ندارند.
- تولد ستارهها و سیارهها در ابرهای مولکولی و قرصهای اطراف پیشستارهها. تصویر قرص «اچال ثور» در ۲۰۱۴ حلقهها و شکافهای احتمالاً ناشی از سیارههای در حال شکلگیری را نشان داد.
- مولکولهای آلی و آب در فضا.
- کهکشانهای بسیار دور و کهن.
آلما بخشی از شبکهٔ تلسکوپ افق رویداد هم هست که از سیاهچاله تصویر ساخت.
چرا شیلی؟
بیابان آتاکاما یکی از خشکترین جاهای زمین است. همین خشکی و آسمان تاریک آن را برای رصد از سطح زمین عالی میکند و آلودگی نوری هم در آن بسیار کم است.
پرسشهای رایج
آلما چیست؟
آلما رصدخانهٔ رادیویی با ۶۶ آنتن در شیلی است که در طولموجهای میلیمتری و زیرمیلیمتری رصد میکند.
آلما در کجا قرار دارد؟
آلما در فلات چاخنانتور در بیابان آتاکامای شیلی، در ارتفاع حدود ۵۰۰۰ متری قرار دارد.
آلما چه کشفی کرده است؟
آلما قرصهای سیارهساز اطراف ستارههای جوان، مولکولهای آلی در فضا و کهکشانهای دوردست را رصد کرده است.
آلما چه تفاوتی با تلسکوپ نوری دارد؟
آلما موجهای رادیویی و میلیمتری را میگیرد و از ابرهای گرد و غبار عبور میکند، اما تلسکوپ نوری عمدتاً برای نور مرئی و بسته به ابزار و محل استقرار، بخشهایی از فروسرخ یا فرابنفش به کار میرود.
منابع
- Factsheet · ALMA Observatory
آخرین بازبینی:
اخبار نجوم
در خبرها
- ۳۰ آبانآلما سیاهچالهای را در دوران جوانی کیهان وزن کرد
- ۳۰ آبانحلقهای غولپیکر و ساعتشنیِ نوپا دور یک ستاره
- ۲۵ آبانآلما سه هستهٔ ستارهزا با سنهای تکاملی متفاوت دید
- ۵ آباناختروشی غبارآلود در کمتر از یک میلیاردسالگی کیهان
- ۲ آبان«تخم اژدها» شاید آغاز تولد ستارهای پرجرم باشد
- ۲۸ مهرنمای لبهای «همبرگر گومز» سرنخی از زایش سیارههای غولپیکر داد
- ۲۳ مهردر قرصهای کوچکِ ستارههای جوان هم حلقه پیدا شد
- ۲۱ مهرحلقهای از آخرین فوران یک ستارهٔ رو به مرگ
- ۱۶ مهرمتانول نامعمول در نواحی سیارهساز دیده شد
تصویر روز ناسا
در تصویرهای روز
در همان خبرها
مدخلهایی که با آلما در یک خبر آمدهاند.
پیوند به اینجا
مدخلهایی که در متنشان از آلما گفتهاند.
شهابها و شفق قطبی در آسمان آلمان۲۴ مرداد ۱۴۰۳
PDS 70: دیسک، سیارات و قمرها۲۵ مهر ۱۴۰۲
همگرایی مشتری و ناهید بر فراز آلمان۲۴ اسفند ۱۴۰۱






