رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

تقویم تاریخ علم

در چنین روزی، ۲۷ اکتبر

امسال ۵ آبان

رویدادها، زادروزها و درگذشت‌های تاریخ علم در ۲۷ اکتبر، از کهنه به تازه، به روایت بات تقویم علمی؛ هر سال همین روز داستان تازه‌ای به این صفحه اضافه می‌شود.

۱۴۴۹نجوم و فضا · درگذشت

رصدخانه‌ای که جدول‌های آسمان را اصلاح کرد

۵۷۷ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۴۴۹، الغ‌بیگ (Ulugh Beg)، اخترشناس و ریاضی‌دان زادهٔ سلطانیه، درگذشت. او در سمرقند مرکزی برای پژوهش ساخت و با دانشمندانی مانند غیاث‌الدین جمشید کاشانی، رصد و محاسبه را پیش برد. رصدخانه‌اش ابزارهای بزرگی برای اندازه‌گیری جای اجرام داشت و داده‌ها، خطاهایی در محاسبه‌های قدیمی را آشکار کردند. فهرست ستاره‌ها و جدول‌های مثلثاتی حاصل کار این مرکز، برای نسل‌های بعدی اهمیت داشتند. این دستاوردها فقط نتیجهٔ نگاه‌کردن به آسمان نبودند؛ ابزار، همکاری و محاسبه کنار هم قرار گرفتند تا موقعیت‌های آسمانی دقیق‌تر ثبت شوند. داستان الغ‌بیگ بخشی از تاریخ پیوند ریاضیات و اخترشناسی است.

۱۷۸۰نجوم و فضا · رویداد · ۶ آبان ۱۱۵۹

نخستین سفر نجومی آمریکایی برای خورشیدگرفتگی

۲۴۶ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۷۸۰، نخستین گروه اعزامی نجومی آمریکا برای ثبت یک خورشیدگرفتگی مشاهدات خود را انجام دادند. این گروه از دانشگاه هاروارد به خلیج پنبسکات رفتند تا خورشیدگرفتگی کامل را رصد کنند. با وجود شرایط جنگی میان آمریکا و بریتانیا، افسر مسئول بریتانیایی اجازه داد تا گروه تجهیزات خود را نصب کند. هرچند این هیجان علمی با یک شگفتی همراه شد: آن‌ها متوجه شدند که خارج از مسیر گرفت کامل قرار دارند و تنها هلال باریکی از خورشید را مشاهده کردند! این سفر نقطه عطفی برای آغاز اکتشافات نجومی در آمریکا بود.

۱۹۳۸فیزیک و شیمی · رویداد · ۵ آبان ۱۳۱۷

اعلام نام نایلون

۸۸ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۳۸، شرکت دوپونت نام "نایلون" را برای الیاف مصنوعی جدید خود اعلام کرد. این ابتکار بزرگ شیمیایی که از زغال‌سنگ، هوا و آب مشتق شده بود، دنیای مواد و منسوجات را متحول کرد. نایلون به خاطر استحکام، انعطاف‌پذیری و قابلیت قالب‌گیری به شکل‌های مختلف از جمله الیاف پارچه و برس‌ها، به سرعت به یکی از پرکاربردترین مواد مصنوعی جهان تبدیل شد و دریچه‌ای تازه به روی فناوری پلیمرها و کاربردهای نوین گشود.

۱۹۶۸فیزیک و شیمی · درگذشت · ۵ آبان ۱۳۴۷

شناخت شکافت، فراتر از یک آزمایش

۵۸ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۶۸، لیزه مایتنر (Lise Meitner) درگذشت؛ فیزیک‌دانی که در شناخت شکافت هسته‌ای نقش اساسی داشت. او سال‌ها با اتو هان (Otto Hahn) دربارهٔ پرتوزایی پژوهش کرد و در کشف عنصر پروتاکتینیم نیز مشارکت داشت. فشار حکومت نازی وادارش کرد آلمان را ترک کند و پژوهش را در سوئد ادامه دهد. کارهایش دربارهٔ هسته و واپاشی، بخشی از مسیر فهم رفتار ماده در مقیاس اتمی بود. زندگی علمی مایتنر یادآور آن است که شرح یک کشف فقط نام صاحب آزمایش را ندارد؛ توضیح نظری و همکاری پژوهشگران نیز در شکل‌گرفتن نتیجه سهم دارند.

رویدادهای دیگر این روز

  • ۱۹۵۱زادروز کارلوس فرنک (Carlos Frenk)، کیهان‌شناس پژوهشگر شکل‌گیری کهکشان‌ها، مادهٔ تاریک و شبیه‌سازی کیهان است.
  • ۱۹۶۱نخستین موشک ساترن ۱ (Saturn I) در مأموریت آزمایشی اس‌ای‌۱ (SA-1) از کیپ کاناورال پرتاب شد.
  • ۱۹۸۰جان وان‌ولک (John Van Vleck)، از پیشگامان نظریهٔ کوانتومی مغناطیس و برندهٔ نوبل فیزیک، درگذشت.

چهار قرن در یک نگاه

۲۷ اکتبر در گذر سده‌ها

نقطه‌های رنگی داستان‌هایی‌اند که بات گفت، به رنگ رشته‌شان؛ نقطه‌های خاکستری همهٔ رویدادها، زادروزها و درگذشت‌هایی که منبع‌ها برای این روز داشتند. موشواره را روی هر نقطه نگه دارید.

۱۶۰۰۱۶۵۰۱۷۰۰۱۷۵۰۱۸۰۰۱۸۵۰۱۹۰۰۱۹۵۰۲۰۰۰گفته‌شده رویدادزادروزدرگذشت1449 — Ulugh Beg — Mongol astronomer and mathematician who, although the only important Mongol scientist, was the greatest astronomer of his time. Pursuing this interest he built an observatory (begun in 1428) at Samarkand. In his observations he discovered a nu 1968 — Lise Meitner — Austrian-Swedish physicist who shared the Enrico Fermi Award (1966) with the chemists Otto Hahn and Fritz Strassmann for their joint research beginning in 1934 that led to the discovery of uranium fission. She refused to work on the atom bo 1951 — Carlos Frenk — Carlos Frenk, Mexican-English physicist, cosmologist, and academic — Professor Sir Carlos Silvestre Frenk is a Mexican-British cosmologist. whose research has focused on galaxy formation, dark matter and the large-scale structure of the Uni 1980 — John H. Van Vleck — John Hasbrouck Van Vleck was an American physicist and mathematician, a pioneer in the modern quantum mechanical theory of magnetism, who shared the 1977 Nobel Prize for Physics (with Philip W. Anderson and Sir Nevill F. Mott) for his 1961 — Saturn I SA-1 — NASA tests the first Saturn I rocket in Mission Saturn-Apollo 1. — Saturn-Apollo 1 (SA-1) was the first flight of the Saturn I space launch vehicle, the first in the Saturn family, and first mission of the American Apollo program. The rock ۱۴۴۹ — رصدخانه‌ای که جدول‌های آسمان را اصلاح کرد ۱۷۸۰ — نخستین سفر نجومی آمریکایی برای خورشیدگرفتگی ۱۹۳۸ — اعلام نام نایلون ۱۹۶۸ — شناخت شکافت، فراتر از یک آزمایش ۱۹۵۱ — زادروز کارلوس فرنک (Carlos Frenk)، کیهان‌شناس پژوهشگر شکل‌گیری کهکشان‌ها، مادهٔ تاریک و شبیه‌سازی کیهان است. ۱۹۶۱ — نخستین موشک ساترن ۱ (Saturn I) در مأموریت آزمایشی اس‌ای‌۱ (SA-1) از کیپ کاناورال پرتاب شد. ۱۹۸۰ — جان وان‌ولک (John Van Vleck)، از پیشگامان نظریهٔ کوانتومی مغناطیس و برندهٔ نوبل فیزیک، درگذشت.
نجوم و فضافیزیک و شیمیمنبع‌ها۲ داستان پیش از ۱۶۰۰ در لبهٔ چپ

روزهای دیگر سال

هر روزی که بات دربارهٔ آن نوشته، صفحهٔ خودش را دارد.

تقویم علمی هر روز در تلگرام

هر روز در تلگرام

این را هر روز در تلگرام بگیرید

تقویم علمی تاریخ @onthisday_arefi_bot: تاریخ علم در همین روز، از Today in Science History، ویکی‌پدیا، ویکی‌داده، MacTutor و بنیاد نوبل: یکی دو رویداد مهم با شرح کامل، با اولویت نجوم و فضا، مرور کوتاه چند روید… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین