صورتهای فلکیAntlia
صورت فلکی تلمبه
تلمبه صورت فلکی کوچک و کمنوری در جنوب آسمان است که ستارهٔ پرنوری ندارد و از شهرهای روشن دیده نمیشود. این صورت به شکل پمپ هوا تصور شده و میان مار باریک و بادبان جا گرفته است. چیز درخشانی برای نشان دادن ندارد، ولی نمونهٔ خوبی از صورتهای مدرن آسمان است؛ صورتهایی که در اساطیر کهن جایی نداشتند و ستارهشناسان سدهٔ هجدهم برای پر کردن شکافهای میان صورتهای قدیمی ساختند.
- نامهای دیگر: پمپ هوا
- بهترین زمان دیدن
- شبهای فروردین، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۲۳۹ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۶۲ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۲۲ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۴۰° جنوبی تا ۲۵° جنوبی
ستارهها
پرنورترین ستارههای تلمبه
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را میبیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| — | α Antliae | ۴٫۲۸ |
| — | ε Antliae | ۴٫۵۱ |
| — | ι Antliae | ۴٫۶۰ |
| — | θ Antliae | ۴٫۷۸ |
| — | η Antliae | ۵٫۲۳ |
داستان نام
این صورت فلکی اسطورهٔ کهن ندارد. نیکولا لویی دو لاکای، ستارهشناس فرانسوی، در سالهای میانی سدهٔ هجدهم میلادی هنگام نقشهبرداری از آسمان جنوب در دماغهٔ امید نیک، چهارده صورت تازه را به نام ابزارهای علم و هنر ساخت. تلمبه یادگار پمپ هوایی است که در آزمایشهای فیزیک آن دوران برای خالی کردن هوا به کار میرفت. لاکای آن را به فرانسوی نامید و بعدها نام لاتیناش جا افتاد. این صورت یادگار شور علم در عصر روشنگری است.
چطور پیدایش کنیم
تلمبه کمنور است و به آسمان تاریک و افق جنوبی باز نیاز دارد. در شبهای فروردین، هنگامی که مار باریک در جنوب بالا آمده، تلمبه کمی زیر بدن او و بالای بادبان جا دارد. از ایران بسیار پایین و نزدیک افق دیده میشود، پس کوه یا ساختمانی جلوی دید نباشد. چون جز چند ستارهٔ ضعیف راهنمایی ندارد، نقشهٔ آسمان همراه داشته باشید و برای دیدنش از دوربین دوچشمی کمک بگیرید.
پرسشهای رایج
صورت فلکی تلمبه چیست؟
تلمبه یکی از صورتهای مدرن آسمان است که لاکای، ستارهشناس فرانسوی، در سدهٔ هجدهم به یادگار پمپ هوا ساخت. ستارههای آن همگی کمنورند و شکل مشخصی ندارد. در جنوب آسمان، زیر مار باریک جای دارد و دیدنش به آسمان تاریک نیاز دارد.
تلمبه از ایران دیده میشود؟
بله، ولی بسیار پایین روی افق جنوبی و فقط در شبهای فروردین. چون ستارههایش کمنورند و ارتفاعشان کم است، دیدنش با چشم غیرمسلح دشوار است و در شب تاریک و بیمه با دوربین دوچشمی آسانتر میشود. اگر از شهر دور باشید و افق جنوبی را کسی نبسته باشد، با کمی صبر ستارههایش پیدا میشوند.
چرا بعضی صورتهای فلکی نام ابزار دارند؟
در سدهٔ هجدهم لاکای ستارههای بینام آسمان جنوب را به نام ابزارهای علمی و هنری، مانند تلمبه، پرگار، کوره و تلسکوپ، نامید. او میخواست یادگار پیشرفت علم باشد و از اسطورههای کهن دور بماند. بسیاری از این نامها هنوز در فهرست رسمی هستند.
همفصل
در همین شبها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آنها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…

