صورت‌های فلکیHydra
صورت فلکی مار باریک
مار باریک بزرگترین صورت فلکی آسمان از نظر مساحت است و از زیر خرچنگ تا نزدیک ترازو کشیده میشود. سر آن حلقه‌ای از ستارههای کم‌نور در جنوب خرچنگ است و دُمش دور در آسمان جنوب می‌رود. ستارهٔ درخشانش «فرد» یا «الفرد»، یعنی تکافتاده، در تهی از ستارههای روشن می‌درخشد. با اینکه بزرگ است، به‌جز فرد چیز چشم‌گیری ندارد. بطلمیوس آن را در فهرست آورد.
- در صورالکواکب صوفی: الشجاع
- نام‌های دیگر: شجاع، هیدرا
- بهترین زمان دیدن
- شبهای فروردین، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۱٬۳۰۲ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۱ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۱۲۱ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۳۶° جنوبی تا ۷° شمالی
ستاره‌ها
پرنورترین ستارههای مار باریک
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| فرد (Alphard) | α Hydrae | ۱٫۹۹ |
| — | γ Hydrae | ۲٫۹۹ |
| — | ζ Hydrae | ۳٫۱۱ |
| — | ν Hydrae | ۳٫۱۱ |
| — | π Hydrae | ۳٫۲۵ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در مار باریک
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M48خوشهٔ بازقدر ۵٫۸
- M68خوشهٔ کرویقدر ۸٫۲
- M83کهکشان چرخ‌بادک جنوبی کهکشانقدر ۷٫۶
داستان نام
در اسطوره‌های یونانی مار باریک همان هیدرا، مار آبی چندسر است که در مرداب لرنا زندگی می‌کرد و هراکلس در دومین کار از دوازده کار خود او را کشت. هر بار سری از او بریده می‌شد، دو سر تازه می‌رویید. در روایت کلاغ و جام نیز مار بهانهٔ کلاغ بود و آپولون هر سه را به آسمان برد. صوفی آن را «الشجاع» می‌نامد. این‌ها افسانه‌اند.
چطور پیدایش کنیم
مار باریک را در شبهای فروردین در جنوب آسمان جست‌وجو کنید. نخست سرِ آن را در جنوب خرچنگ بیابید و ستارهٔ فرد را از آنجا به سمت جنوب‌شرق دنبال کنید. فرد در منطقه‌ای خالی از ستارهٔ روشن قرار دارد و به‌راحتی پیدا میشود. تنه و دُم این مار از زیر شیر و سنبله می‌گذرد و تا نزدیک ترازو می‌رسد. باطیه و کلاغ روی پشتش جای دارند.
پرسش‌های رایج
بزرگترین صورت فلکی کدام است؟
مار باریک (هیدرا) از نظر مساحت بزرگترین صورت فلکی آسمان است و بهصورت نواری درازا را از خرچنگ تا ترازو میپیماید. با این وجود ستارههای بسیار درخشانی ندارد و پیدا کردن شکل کاملش دشوار است. همین درازا باعث میشود دیدن همهٔ آن یکجا ممکن نباشد.
ستارهٔ فرد چیست؟
فرد روشنترین ستارهٔ مار باریک است و نامش یعنی تکافتاده، چون در بخشی از آسمان است که ستارهٔ روشن دیگری ندارد. این ستاره نارنجیرنگ است و از ایران در شبهای بهار در جنوب دیده میشود. قدرش را در جدول همین صفحه میبینید.
مار باریک با مار آبی فرق دارد؟
بله. مار باریک (هیدرا) صورت فلکی بسیار بزرگ و کهنی است که در جنوب خرچنگ و شیر قرار دارد. مار آبی (هیدروس) صورت فلکی کوچک و جنوبیای است که در سدهٔ شانزدهم ساخته شد و از ایران دیده نمیشود. این دو نام را با هم اشتباه نگیرید.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
اگر چنین می‌شد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…