صورت‌های فلکیDelphinus
صورت فلکی دلفین
دلفین صورت فلکی کوچک اما بسیار شناخته‌شده‌ای در آسمان تابستان است. چهار ستارهٔ آن لوزی کوچکی می‌سازند و ستارهای دیگر دُم را نشان میدهد. در شمالشرقی نسر طایر و کنار مثلث تابستانی قرار دارد. ستاره‌هایش پرنور نیستند، اما چون در جایی خلوت از آسمان است، شکلش به‌روشنی دیده میشود. بطلمیوس آن را در شمار چهل‌وهشت صورت فلکی آورد. از ایران در شهریور بالای سر دیده میشود.
- در صورالکواکب صوفی: الدلفین
- بهترین زمان دیدن
- شبهای شهریور، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۱۸۸ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۶۹ از ۸۸
- ستاره‌های پیدا با چشم
- ۱۸ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۲° شمالی تا ۲۱° شمالی
ستارهها
پرنورترین ستاره‌های دلفین
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| Rotanev | β Delphini | ۳٫۶۴ |
| Sualocin | α Delphini | ۳٫۷۷ |
| Aldulfin | ε Delphini | ۴٫۰۳ |
| Al Salib | γ2 Delphini | ۴٫۲۷ |
| Al Ukud | δ Delphini | ۴٫۴۳ |
داستان نام
در اسطورههای یونانی دلفین جانوری است که پوزیدون، خدای دریا، را به آمفیتریت رساند؛ حوری دریایی‌ای که از او گریخته بود. پوزیدون برای سپاس دلفین را به آسمان برد. روایت دیگر از نوازندهای به نام آریون میگوید که دلفینی او را از دریا نجات داد. صوفی آن را «الدلفین» نامیده است. هر دو داستان افسانه‌اند و ربطی به ستارهها ندارند.
چطور پیدایش کنیم
دلفین را در شبهای شهریور و مهر بجویید. نخست مثلث تابستانی را بیابید و از ستارهٔ نسر طایر به‌سمت شمالشرق بروید. لوزی کوچک چهارستارهای که مثل جام کوچکی دیده میشود، دلفین است. در آسمان بی‌ماه و دور از شهر شکلش کاملاً روشن است و در شهر هم، اگر هوا صاف باشد، لوزی را می‌توان دید.
پرسش‌های رایج
صورت فلکی دلفین کجاست؟
دلفین در شمالشرقی نسر طایر و در آسمان تابستان است. شکلش لوزی کوچک چهارستارهای با ستارهای دیگر برای دُم است. از همهٔ ایران در شبهای شهریور و مهر در بخش بالای آسمان دیده میشود. برای پیدا کردن آن کافی است از نسر طایر کمی به شمالشرق نگاه کنید؛ لوزی کوچک خودش را نشان میدهد.
دلفین در اسطورهها چه جایگاهی دارد؟
در اسطورههای یونانی دلفین یاور پوزیدون در یافتن آمفیتریت بود و پاداشش جایگاهی در آسمان شد. روایت دیگر از آریون، نوازندهای که دلفین نجاتش داد، میگوید. اینها داستاناند و دلیل علمی برای رابطهٔ دلفین با ستارهها نیستند. صوفی نیز آن را در کتابش آورده است.
چرا نام دو ستارهٔ دلفین عجیب است؟
نام دو ستارهٔ آن در سدهٔ نوزدهم از وارونهخواندن نام لاتینیشدهٔ یک دستیار ایتالیایی رصدخانه ساخته شد. این نامها بعدها در فهرست رسمی نام ستارهها پذیرفته شدند. بنابراین ریشهای در نجوم باستانی ندارند و فقط یک بازی با کلماتاند. این شوخی کوچک سالها ماندگار شد.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آنها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ