صورتهای فلکیSagitta
صورت فلکی تیر
تیر یکی از کوچکترین صورتهای فلکی آسمان است، اما شکلش آن‌قدر روشن است که با چند ستارهٔ کمنور هم تیری کوچک را در ذهن می‌سازد. جایش میان عقاب و ماکیان، در پهنهٔ راه شیری تابستان است و با دوربین دوچشمی در زمینهٔ پرستاره‌اش زیبا دیده میشود. در آن خوشهٔ کروی ام۷۱ جا دارد که دوربین کوچکی هم آن را می‌نماید. چنان‌که از نامش پیداست، تیری است که به یک سو می‌رود.
- در صورالکواکب صوفی: السهم
- نام‌های دیگر: سهم
- بهترین زمان دیدن
- شب‌های شهریور، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۸۰ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۸۶ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۱۴ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۱۶° شمالی تا ۲۲° شمالی
ستاره‌ها
پرنورترین ستارههای تیر
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| — | γ Sagittae | ۳٫۵۱ |
| — | δ Sagittae | ۳٫۶۸ |
| Sham | α Sagittae | ۴٫۳۹ |
| — | β Sagittae | ۴٫۳۹ |
| — | ζ Sagittae | ۵٫۰۱ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در تیر
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M71خوشهٔ کرویقدر ۸٫۳
داستان نام
در یونان باستان تیر را به یکی از دو تیر مشهور پیوند می‌دادند: تیر هرکول که عقاب جگرخوار پرومته را زد، یا تیر آپولون که به سیکلوپ‌ها شلیک شد. بطلمیوس آن را در فهرست خود آورده است و صوفی در «صورالکواکب» آن را «السهم» نامیده. جای تیر، درست کنار عقاب، به روایت اول بیشتر نزدیک است. اما این‌ها همه داستان‌اند و دلیلی ندارند که نام این صورت اصلاً از اسطوره آمده باشد.
چطور پیدایش کنیم
بهترین زمانش شهریور و اوایل مهر است، وقتی مثلث تابستانی بالای سر دیده میشود. شلیاق، عقاب و ماکیان را در نظر بگیرید؛ تیر در میان ستارهٔ طایر (در عقاب) و سر ماکیان، در دل همین مثلث و در زمینهٔ راه شیری است. چشم را از طایر به سمت سر ماکیان بکشید تا شکل کوچک تیر را بیابید. دوربین دوچشمی کمک زیادی می‌کند.
پرسش‌های رایج
تیر کجای آسمان است؟
تیر در آسمان تابستان، میان عقاب و ماکیان در داخل مثلث تابستانی، جای دارد. شکل آن مانند تیری کوچک با چند ستارهٔ کمنور است. از ایران بهترین زمان دیدنش شهریور است و با آسمان تاریک، بدون روشنایی شهر، بهراحتی پیدا میشود.
چرا تیر از کوچکترین صورتهای آسمان است؟
چون پهنهٔ آن در آسمان بسیار کم است و ستارههای پرنور آن اندکاند. مرزهای رسمی صورتهای فلکی را اتحادیهٔ بینالمللی نجوم در سدهٔ بیستم تعیین کرد و تیر جزو کوچکترینهاست. اما کوچکی آن مانع شناختهشدنش نمیشود، چون شکل آن بسیار ساده است.
ام۷۱ در صورت تیر چیست؟
ام۷۱ یک خوشهٔ کروی ستارهای است، یعنی گروهی کرویشکل و بسیار فشرده از ستارههای کهن. با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک بهشکل لکهای کمنور دیده میشود. قدر آن ۸٫۳ است و با چشم غیرمسلح دیده نمیشود. جایش در میانهٔ صورت تیر است.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آنها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی می‌کند چگونه این ساخ…