فکت علمی روز
🌌 کهکشانها و کیهانشناسی · صفحهٔ ۴
۷ موضوع از ۵۴ موضوع این ستون تا امروز گفته شده است.
- شنبه ۱ مهر ۱۴۰۲تورم کیهانی و یکنواختی جهاننظریهٔ تورم کیهانی میگوید جهان در لحظههای بسیار نخستین خود به شکل نمایی منبسط شد. بسیاری از فیزیکدانان باور دارند این نظریه توضیح میدهد چرا جهان در همه سو یکسان به نظر میرسد، چرا تابش زمینهٔ ریزموج کیهانی همهجا یک…
- سهشنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۲چندجهانیفرضیهٔ چندجهانی مجموعهٔ فرضی همهٔ جهانهاست و میگوید شاید جهان ما یکی از بسیار جهانها باشد. این ایده گمانهزنی است: برخی فیزیکدانان آن را بیشتر نگرشی فلسفی میدانند تا فرضیهای علمی، چون نمیتوان آن را آزمود، و تاکنو…
- یکشنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۲خم شدن نور با گرانشگرانش اجرام پرجرم، از جمله سیاهچالهها، مسیر نور را خم میکند و پدیدهٔ همگرایی گرانشی (عدسی گرانشی) را میسازد. همین باعث میشود تصویر اجرام دوردست پشت آنها کشیده یا تکثیر دیده شود.
- پنجشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۲انبساط شتابان جهانجهان فقط در حال انبساط نیست، بلکه انبساطش شتاب هم میگیرد. این را سال ۱۹۹۸ با مشاهدهٔ ابرنواخترهای دوردست کشف کردند و آن را به انرژی تاریک نسبت میدهند.
- جمعه ۶ مرداد ۱۴۰۲پایان کیهان: بیگ ریپ«بیگ ریپ» فرضیهای دربارهٔ سرانجام جهان است: اگر انرژی تاریک از نوع «شبحگون» باشد، کهکشانها، ستارهها و سرانجام اتمها از هم دریده میشوند. در مثالی که پژوهشگران آوردهاند این اتفاق حدود ۲۲ میلیارد سال دیگر رخ میدهد.
- دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲برخورد راه شیری و آندرومداشاید حدود ۴٫۵ میلیارد سال دیگر کهکشان راه شیری و آندرومدا با هم برخورد کنند؛ هرچند پژوهشی تازهتر این احتمال را کمتر از پیش میداند. ستارهها آنقدر از هم دورند که برخورد دو ستاره بعید است، و حاصل ادغام احتمالاً کهکشانی…
- جمعه ۳۰ تیر ۱۴۰۲گروه محلی کهکشانهاراه شیری بخشی از «گروه محلی» است. این گروه از دو دستهٔ کهکشانی ساخته شده، یکی پیرامون راه شیری و دیگری پیرامون آندرومدا. تاکنون حدود ۱۳۴ عضو شناختهشده دارد و بیشترشان کهکشانهای کوتولهاند.
- پنجشنبه ۲۹ تیر ۱۴۰۲پهنای راه شیریقطر دیسک راه شیری حدود ۸۷٬۰۰۰ سال نوری برآورد میشود، یعنی نور برای رسیدن از یک سوی آن به سوی دیگر نزدیک به ۸۷ هزار سال راه دارد.
- دوشنبه ۲۶ تیر ۱۴۰۲انبساط جهان و هابلاخترشناس ادوین هابل در سال ۱۹۲۹ نتیجهای را منتشر کرد که نشان میداد کهکشانها از ما دور میشوند و هرچه دورترند سریعتر میگریزند. این قانون هابل (هابل–لومتر) است و مدرکی کلیدی برای انبساط جهان.
- شنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۲تورم کیهانینظریهٔ تورم کیهانی میگوید جهان در لحظههای بسیار نخستین خود با شتابی نمایی منبسط شد. بر پایهٔ آن، همهٔ ماده و انرژی کهکشانهای دیدنی امروز در کرهای با شعاع حدود ۴ در ۱۰ به توان منفی ۲۹ متر جا داشت و تا پایان تورم به ک…
- یکشنبه ۱۸ تیر ۱۴۰۲انرژی تاریک، ۶۸ درصد جهانبر اساس اندازهگیریها حدود ۶۸ درصد از انرژی کل جهان از انرژی تاریک است، و ماهیتش هنوز ناشناخته مانده است. گمان میرود همین انرژی انبساط جهان را شتاب میدهد.
- یکشنبه ۱۱ تیر ۱۴۰۲انرژی تاریک و انبساط جهانجهان در حال انبساط است و دانشمندان انرژی تاریک را عامل شتاب گرفتن این انبساط میدانند، هرچند ماهیت آن هنوز معما است.
- پنجشنبه ۸ تیر ۱۴۰۲خوشههای کهکشانیخوشههای کهکشانی بزرگترین ساختارهای شناختهشدهٔ کیهاناند که با گرانش به هم بسته ماندهاند. آنها صدها تا هزاران کهکشان را همراه با گاز داغ و ماده تاریک در خود دارند.
- پنجشنبه ۱ تیر ۱۴۰۲یک سال کهکشانیخورشید حدود ۲۲۵ میلیون سال طول میکشد تا یک بار به دور مرکز کهکشان راه شیری بگردد؛ این مدت را «سال کهکشانی» مینامند.
- جمعه ۲۶ خرداد ۱۴۰۲اختروشها، فانوسهای کیهاناختروشها از پرنورترین اجرام جهاناند. انرژیشان از مادهای میآید که به درون سیاهچالهٔ کلانجرمِ مرکز یک کهکشان فرو میریزد؛ نیرومندترینهاشان هزاران برابر یک کهکشان مثل راه شیری نور میدهند.
- سهشنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۲انرژی تاریک و انبساط شتابانانرژی تاریک نام گذاشته شده برای چیزی ناشناخته که گمان میرود انبساط جهان را شتاب میدهد و کهکشانها را سریعتر از هم دور میکند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
فکت علمی روز @astrofact_arefi_bot: هر روز یک واقعیت علمی کوتاه و جذاب دربارهٔ نجوم و فضا، نوشتهٔ هوش مصنوعی؛ هر روز هفته یک ستون، سالگردها و بارشهای شهابی در روز خودشان، و هیچ موضوعی زودتر از دو ماه تکرا… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…چرا با ضربه به یک دیاپازون، دیاپازون همفرکانس کنارش هم به صدا درمیآید؟چیزی که لمسش نکردهایم هم میتواند از ما انرژی بگیرد؛ کافی است راه انتقال و فرکانسها مناسب باشند. گاهی «سکوت» یک ساز فقط یعنی هنو…
دانشمندان ایرانی · مهندسی شیمی و سطح مواد در مقیاس نانودرسا پرویزدر سپتامبر ۲۰۲۶، دانشگاه از دریافت حمایت پژوهشی CAREER بنیاد ملی علوم آمریکا برای پروژهٔ او خبر داد: بررسی اینکه چرا الکترونها در…
زیر میکروسکوپچسب پارچهای (چسب نر و ماده)این نمای نزدیکِ بخش زبرِ چسب پارچهای، یا همان چسب نر و ماده، است. قلابهای کوچک و خمیدهٔ تصویر سرنخ اصلیاند. چیزی که از دور فقط…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیکداممان برگشته بود؟از سفر برگشت. خودش در را باز کرد. دستگاه انتقال، مسافر را آنطرف ساخته بود؛ اما اینبار نسخهٔ مبدأ پاک نشده بود. هر دو رمز خانه را…
فلکبین



