فکت علمی روز
☀️ منظومهٔ شمسی · صفحهٔ ۳
۸ موضوع از ۵۱ موضوع این ستون تا امروز گفته شده است.
- پنجشنبه ۱۱ بهمن ۱۴۰۳مدار بیضی زمینمدار زمین کمی بیضی است، نه دایرهای کامل؛ نزدیکترین فاصلهاش تا خورشید را حضیض مینامند که در روزهای آغاز ژانویه رخ میدهد.
- دوشنبه ۳ دی ۱۴۰۳اورانوس به پهلو خوابیدهمحور چرخش اورانوس حدود ۸۲ درجه کج است و سیاره تقریباً به پهلو میچرخد؛ در مدار ۸۴ سالهاش قطبهایش حدود ۴۲ سال پیوسته آفتاب میبینند و ۴۲ سال پیوسته در تاریکیاند.
- شنبه ۱۰ آذر ۱۴۰۳همجوشی در خورشیدخورشید با همجوشی هستهای انرژی میسازد و برای این کار در هر ثانیه حدود ۶۰۰ میلیون تن (۶۰۰ میلیارد کیلوگرم) هیدروژن را به هلیوم میرساند.
- شنبه ۳ آذر ۱۴۰۳سفر نور از خورشیدانرژی ساختهشده در مرکز خورشید با پراکندگیهای پیاپی فوتونها، بنا بر برآوردها میان ۱۰٬۰۰۰ تا ۱۷۰٬۰۰۰ سال طول میکشد تا به سطح برسد؛ اما از خورشید تا زمین نور فقط حدود ۸ دقیقه راه دارد.
- چهارشنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۳شفق در سیارههای دیگرشفق فقط مال زمین نیست؛ در مشتری و زحل، که میدان مغناطیسیشان از زمین نیرومندتر است، و در اورانوس و نپتون هم دیده شده است.
- چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۳روز و سال عطاردیک روز خورشیدی در عطارد (از طلوع تا طلوع بعدی) حدود ۱۷۶ روز زمینی است، یعنی دو برابر سال عطاردی که ۸۸ روز زمینی طول میکشد.
- دوشنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۳اندازهٔ لکه سرخ بزرگلکه سرخ بزرگ مشتری در ۲۰۱۷ حدود ۱۶٬۳۵۰ کیلومتر پهنا داشت، یعنی ۱٫۳ برابر قطر زمین؛ نزدیک به یک سده است که کوچک میشود.
- دوشنبه ۲ مهر ۱۴۰۳مشتری، غول گازیمشتری غول گازی و بزرگترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی است؛ جرمش نزدیک به ۲٫۵ برابر مجموع همهٔ سیارههای دیگر است.
- شنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۳روز بلندتر از سال در زهرهیک روز در زهره (حدود ۲۴۳ روز زمینی) از سال آن (حدود ۲۲۵ روز زمینی) طولانیتر است.
- دوشنبه ۱۹ شهریور ۱۴۰۳جرم حلقههای زحلحلقههای زحل تقریباً یکسره از یخ آباند و اندکی مادهٔ سنگی دارند؛ ذرههایشان از اندازهٔ میکرومتر تا چند متر است.
- پنجشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۳طلوع خورشید در غرب زهرهزهره بسیار کند و وارونهٔ بیشتر سیارهها به دور خود میچرخد؛ به همین دلیل خورشید در آنجا از غرب طلوع میکند.
- سهشنبه ۱۳ شهریور ۱۴۰۳خورشید غول سرخ میشودحدود ۵ میلیارد سال دیگر خورشید از رشتهٔ اصلی بیرون میآید و غول سرخ میشود؛ عطارد و زهره را میبلعد و احتمالاً زمین را هم.
- یکشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۳باد خورشیدی و شفقباد خورشیدی جریانی از ذرات باردار از خورشید است که با رسیدن به زمین میتواند شفق قطبی بسازد.
- چهارشنبه ۲۴ مرداد ۱۴۰۳آیندهٔ خورشیدخورشید در آیندهای دور به غول سرخ تبدیل میشود، بیش از ۲۰۰ برابر شعاع امروزش بزرگ میشود و عطارد و زهره و احتمالاً زمین را میبلعد.
- دوشنبه ۱ مرداد ۱۴۰۳سفر نور خورشیدنور خورشید حدود ۸ دقیقه تا زمین راه دارد (حدود ۸ دقیقه و ۲۰ ثانیه با فاصلهٔ میانگین). جیمز بردلی در ۱۷۲۹ با پدیدهٔ انحراف نور آن را حدود ۸ دقیقه و ۱۲ ثانیه برآورد کرد.
- جمعه ۲۹ تیر ۱۴۰۳دور شدن ماه از زمینماه هر سال حدود ۳٫۸ سانتیمتر از زمین دور میشود؛ علتش برهمکنش کشندی میان زمین و ماه است.
- یکشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۳لکه سرخ بزرگ مشتریلکه سرخ بزرگ مشتری بزرگترین توفان واچرخندی منظومهٔ شمسی است. نخستین بار در سپتامبر ۱۸۳۱ دیده شد و رصدهای پیوستهٔ آن از ۱۸۷۸ آغاز شده است.
- شنبه ۱۶ تیر ۱۴۰۳سال و شبهای بلند اورانوساورانوس تقریباً به پهلو میگردد و محورش حدود ۸۲ درجه کج است. سالش ۸۴ سال زمینی است و قطبهایش حدود ۴۲ سال پیوسته آفتاب و سپس حدود ۴۲ سال پیوسته تاریکی میبینند.
- دوشنبه ۱۱ تیر ۱۴۰۳حلقههای زحل با تلسکوپ کوچکحلقههای زحل با تلسکوپ دیده میشوند و با چشم غیرمسلح پیدا نیستند؛ گالیله در ۱۶۱۰ نخستین بار آنها را دید. حلقهها از ذرههایی به اندازهٔ میکرومتر تا چند متر ساخته شدهاند که تقریباً همه یخ آباند و اندکی مادهٔ سنگی دارن…
- شنبه ۹ تیر ۱۴۰۳باد خورشیدی و شفقباد خورشیدی ذرات باردار را با سرعتی حدود ۲۵۰ تا ۷۵۰ کیلومتر بر ثانیه پراکنده میکند. میدان مغناطیسی زمین بیشتر آنها را منحرف میکند، ولی بخشی به جوّ بالای ناحیههای قطبی میرسد و شفق قطبی میسازد.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
فکت علمی روز @astrofact_arefi_bot: هر روز یک واقعیت علمی کوتاه و جذاب دربارهٔ نجوم و فضا، نوشتهٔ هوش مصنوعی؛ هر روز هفته یک ستون، سالگردها و بارشهای شهابی در روز خودشان، و هیچ موضوعی زودتر از دو ماه تکرا… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…چرا با ضربه به یک دیاپازون، دیاپازون همفرکانس کنارش هم به صدا درمیآید؟چیزی که لمسش نکردهایم هم میتواند از ما انرژی بگیرد؛ کافی است راه انتقال و فرکانسها مناسب باشند. گاهی «سکوت» یک ساز فقط یعنی هنو…
دانشمندان ایرانی · مهندسی شیمی و سطح مواد در مقیاس نانودرسا پرویزدر سپتامبر ۲۰۲۶، دانشگاه از دریافت حمایت پژوهشی CAREER بنیاد ملی علوم آمریکا برای پروژهٔ او خبر داد: بررسی اینکه چرا الکترونها در…
زیر میکروسکوپچسب پارچهای (چسب نر و ماده)این نمای نزدیکِ بخش زبرِ چسب پارچهای، یا همان چسب نر و ماده، است. قلابهای کوچک و خمیدهٔ تصویر سرنخ اصلیاند. چیزی که از دور فقط…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیکداممان برگشته بود؟از سفر برگشت. خودش در را باز کرد. دستگاه انتقال، مسافر را آنطرف ساخته بود؛ اما اینبار نسخهٔ مبدأ پاک نشده بود. هر دو رمز خانه را…
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: اردبیل، ۵٫۵ میلیمتر در میانگین استان.
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
تصویر روز ناسا · سیارهگردابهها و رنگهای مشتری از نگاه جونو (Juno)
آسمانماه امشب