فکت علمی روز
☀️ منظومهٔ شمسی · صفحهٔ ۵
۸ موضوع از ۵۱ موضوع این ستون تا امروز گفته شده است.
- پنجشنبه ۴ آبان ۱۴۰۲چرخش واپسگرد زهرهزهره بسیار آهسته و واپسگرد میچرخد. روز نجومی آن حدود ۲۴۳ روز زمینی طول میکشد که از سال زهره، یعنی حدود ۲۲۴٫۷ روز زمینی، بلندتر است.
- شنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۲وزن در مریخگرانش سطح مریخ حدود یکسوم گرانش زمین و دو برابر ماه است. پس کسی که روی زمین ۱۰۰ کیلوگرم وزن دارد، روی مریخ وزنش حدود یکسوم آن میشود.
- جمعه ۷ مهر ۱۴۰۲هیدروژن در خورشیدلایهٔ سطحی خورشید، یعنی فوتوسفر، بیشتر از هیدروژن (حدود ۷۳ درصد جرم) و هلیوم (حدود ۲۵ درصد) ساخته شده و مقدار اندکی عنصر سنگینتر مثل اکسیژن، کربن، نئون و آهن دارد.
- یکشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۲شرارههای خورشیدیشرارههای خورشیدی انفجارهای بزرگ روی خورشیدند که انرژی، نور و ذرات پرسرعت را به فضا میفرستند.
- چهارشنبه ۱ شهریور ۱۴۰۲روز و سال اورانوسیک سال اورانوس حدود ۸۴ سال زمینی است، چون اورانوس اینهمه زمان لازم دارد تا یک بار به دور خورشید بگردد؛ ولی یک روز آن، یعنی یک دور چرخش به دور خودش، فقط حدود ۱۷ ساعت و ۱۴ دقیقه طول میکشد.
- سهشنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۲حلقههای زحلحلقههای زحل از ذرههایی ساخته شدهاند که به دور سیاره میگردند؛ اندازهٔ آنها از چند میکرومتر تا چند متر است و تقریباً همه از یخ آباند، با اندکی مادهٔ سنگی. زحل پیچیدهترین و گستردهترین سامانهٔ حلقه را در میان همهٔ س…
- پنجشنبه ۲۶ مرداد ۱۴۰۲مدار زمین و فصلهامدار زمین بیضیای است و زمین در ژانویه به خورشید نزدیکترین است، ولی فصلها از فاصلهٔ خورشید پدید نمیآیند؛ دلیل آن کجی حدود ۲۳٫۴ درجهای محور زمین است.
- یکشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۲اورانوس و چرخش به پهلومحور چرخش اورانوس حدود ۸۲ درجه کج است؛ پس انگار به پهلو میچرخد. در مدار ۸۴ سالهاش قطبهایش حدود ۴۲ سال آفتاب پیوسته و سپس ۴۲ سال تاریکی پیوسته دارند.
- جمعه ۲۰ مرداد ۱۴۰۲المپوس مونس و دره مارینرمریخ بلندترین آتشفشان خود، المپوس مونس، و بزرگترین درهٔ منظومهٔ شمسی را دارد: «دره مارینر» بیش از ۴۰۰۰ کیلومتر درازا، ۲۰۰ کیلومتر پهنا و تا ۷ کیلومتر عمق دارد.
- دوشنبه ۹ مرداد ۱۴۰۲خورشید چقدر بزرگ استقطر خورشید حدود ۱٫۳۹۱٬۴۰۰ کیلومتر است، یعنی حدود ۱۰۹ برابر قطر زمین. خورشید بزرگترین و پرجرمترین جرم منظومهٔ شمسی است.
- چهارشنبه ۴ مرداد ۱۴۰۲شرارههای خورشیدیشراره خورشیدی گسیل نسبتاً شدید و موضعی تابش الکترومغناطیسی در جو خورشید است. شرارهها در مناطق فعال رخ میدهند و شمارشان با چرخهٔ ۱۱ سالهٔ خورشید بالا و پایین میشود.
- دوشنبه ۱۹ تیر ۱۴۰۲وزن در قطب و استواوزن شما در قطبها کمی بیشتر از استواست. زمین کروی کامل نیست: چرخشش استوا را برآمده میکند و شتاب گرانش در قطبها (حدود ۹٫۸۳ متر بر مجذور ثانیه) اندکی از استوا (حدود ۹٫۷۸) بیشتر است.
- پنجشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۲مشتری، غول منظومهجرم مشتری نزدیک به دو و نیم برابر مجموع جرم همهٔ سیارههای دیگر منظومهٔ شمسی است. بزرگترین قمر آن، گانیمد، از سیارهٔ عطارد هم بزرگتر است.
- جمعه ۹ تیر ۱۴۰۲سفر با ماشین تا ماهفاصلهٔ متوسط ماه از زمین حدود ۳۸۴٬۳۹۹ کیلومتر (۲۳۸٬۸۵۴ مایل) است. اگر ماشینی بیتوقف با سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت میتوانست به آنجا برود، حدود ۱۶۰ روز، یعنی بیش از پنج ماه، راه بود.
- چهارشنبه ۷ تیر ۱۴۰۲چگالی و ساختار سیارههاسیارههای سنگیای مثل زمین چگالاند و غولهای گازی مانند مشتری و زحل از هیدروژن و هلیوم ساخته شدهاند و چگالی کمی دارند. زحل حدود ۹۵ برابر زمین جرم دارد، با این حال چگالیاش (حدود ۰٫۶۹ گرم بر سانتیمتر مکعب) از آب کمتر …
- شنبه ۳ تیر ۱۴۰۲اندازهٔ المپوس مونسالمپوس مونس حدود ۲۲ کیلومتر بلندی و حدود ۶۰۰ کیلومتر پهنا دارد؛ آتشفشانی سپریشکل و غولپیکر در مریخ است.
- دوشنبه ۲۹ خرداد ۱۴۰۲المپوس مونسالمپوس مونس در مریخ حدود ۲۱٫۳ کیلومتر بلندی دارد و از ارتفاع اورست از سطح دریا حدود دو و نیم برابر بلندتر است. این آتشفشان سپری غولپیکر است.
- شنبه ۱۳ خرداد ۱۴۰۲المپوس مونس، بلندترین کوه منظومهالمپوس مونس در مریخ بلندترین آتشفشان شناختهشدهٔ منظومهٔ شمسی است؛ با اندازهگیری لیزری حدود ۲۱٫۳ کیلومتر ارتفاع دارد، یعنی حدود دو و نیم برابر ارتفاع اورست از سطح دریا.
- یکشنبه ۷ خرداد ۱۴۰۲سال زهره کوتاهتر از روز آنزهره حدود ۲۴۳ روز زمینی طول میکشد تا یک بار به دور خودش بچرخد، ولی تنها حدود ۲۲۵ روز زمینی طول میکشد تا به دور خورشید بگردد. پس روزِ زهره از سالِ آن بلندتر است.
- شنبه ۶ خرداد ۱۴۰۲زحل روی آب شناور میشودچگالی متوسط زحل حدود ۰٫۶۹ گرم بر سانتیمتر مکعب است و از چگالی آب کمتر است. اگر وان آبی به اندازهٔ کافی بزرگ پیدا میشد، زحل روی آن شناور میماند؛ چون بیشتر از هیدروژن و هلیوم ساخته شده است.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
فکت علمی روز @astrofact_arefi_bot: هر روز یک واقعیت علمی کوتاه و جذاب دربارهٔ نجوم و فضا، نوشتهٔ هوش مصنوعی؛ هر روز هفته یک ستون، سالگردها و بارشهای شهابی در روز خودشان، و هیچ موضوعی زودتر از دو ماه تکرا… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…چرا با ضربه به یک دیاپازون، دیاپازون همفرکانس کنارش هم به صدا درمیآید؟چیزی که لمسش نکردهایم هم میتواند از ما انرژی بگیرد؛ کافی است راه انتقال و فرکانسها مناسب باشند. گاهی «سکوت» یک ساز فقط یعنی هنو…
دانشمندان ایرانی · مهندسی شیمی و سطح مواد در مقیاس نانودرسا پرویزدر سپتامبر ۲۰۲۶، دانشگاه از دریافت حمایت پژوهشی CAREER بنیاد ملی علوم آمریکا برای پروژهٔ او خبر داد: بررسی اینکه چرا الکترونها در…
زیر میکروسکوپچسب پارچهای (چسب نر و ماده)این نمای نزدیکِ بخش زبرِ چسب پارچهای، یا همان چسب نر و ماده، است. قلابهای کوچک و خمیدهٔ تصویر سرنخ اصلیاند. چیزی که از دور فقط…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیکداممان برگشته بود؟از سفر برگشت. خودش در را باز کرد. دستگاه انتقال، مسافر را آنطرف ساخته بود؛ اما اینبار نسخهٔ مبدأ پاک نشده بود. هر دو رمز خانه را…
فلکبین



