فکت علمی روز
☀️ منظومهٔ شمسی · صفحهٔ ۴
۸ موضوع از ۵۱ موضوع این ستون تا امروز گفته شده است.
- جمعه ۸ تیر ۱۴۰۳آب مایع روی زمینزمین تنها سیارهٔ منظومهٔ شمسی است که روی سطحش آب مایع پایدار دارد، که یکی از دلایل زیستپذیری آن است.
- دوشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۳زهره گرمتر از عطارددمای میانگین سطح زهره حدود ۴۶۴ درجهٔ سانتیگراد است و آن را داغترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی میکند. جوّ زهره بسیار غلیظ و بیشتر از دیاکسید کربن است.
- یکشنبه ۶ خرداد ۱۴۰۳مشتری بزرگترین سیارهمشتری بزرگترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی است؛ قطرش حدود ۱۱ برابر زمین است و جرمش نزدیک به ۲٫۵ برابر مجموع جرم همهٔ سیارههای دیگر.
- جمعه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۳آب روی زمینحدود ۷۱ درصد سطح پوستهٔ زمین را اقیانوسها پوشاندهاند.
- چهارشنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۳سال و روز عطاردسال عطارد ۸۸ روز زمینی است. عطارد حدود ۵۹ روز زمینی طول میکشد تا یک بار به دور خودش بچرخد (دو سوم سالش)، و بهسبب این چرخش و گردش، یک روز خورشیدی در آن حدود ۱۷۶ روز زمینی، یعنی دو سال عطاردی است.
- دوشنبه ۲۰ فروردین ۱۴۰۳زمینلرزه در مریخروی مریخ هم «مارسلرزه» رخ میدهد. کاوشگر اینسایت ناسا تا مه ۲۰۲۲ هزار و ۳۱۳ مارسلرزه ثبت کرد و با بیش از ۵۰۰ تای آنها معلوم شد هستهٔ مریخ بین ۱۸۱۰ تا ۱۸۶۰ کیلومتر است، حدود نصف هستهٔ زمین.
- چهارشنبه ۱۵ فروردین ۱۴۰۳باد خورشیدیباد خورشیدی باد به معنای هوا نیست، بلکه جریانی از ذرات باردار، بیشتر الکترون و پروتون، است که از تاج خورشید آزاد میشود و دورتر از چند شعاع خورشیدی با سرعتی حدود ۲۵۰ تا ۷۵۰ کیلومتر بر ثانیه میوزد. شفق قطبی و توفانهای …
- جمعه ۲۵ اسفند ۱۴۰۲هلیوسفرهلیوسفر حبابی عظیم پیرامون منظومهٔ شمسی است که باد خورشیدی آن را پیوسته باد میکند. باد خورشیدی با سرعت صدها کیلومتر بر ثانیه (حدود ۲۵۰ تا ۷۵۰) میوزد و هلیوسفر بخش مهمی از پرتوهای کیهانی یونیزان را از منظومه دور میکند.
- پنجشنبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۲خورشید و زمینهاقطر خورشید حدود ۱۰۹ برابر قطر زمین است؛ پس حدود ۱٫۳ میلیون زمین در حجم خورشید جا میشود.
- چهارشنبه ۱۶ اسفند ۱۴۰۲المپوس مونس، آتشفشان سپریالمپوس مونس آتشفشانی سپری است، شبیه آتشفشانهای بزرگ جزایر هاوایی ولی بسیار بزرگتر. حدود ۲۲ کیلومتر بلندی دارد و پهنای پایهاش حدود ۶۰۰ کیلومتر است.
- شنبه ۵ اسفند ۱۴۰۲عطارد، کوچکترین سیارهعطارد کوچکترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی است، با قطر حدود ۴۸۸۰ کیلومتر.
- یکشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۲بلندترین کوه منظومهبزرگترین کوه شناختهشدهٔ منظومهٔ شمسی در مریخ است: المپوس مونس، آتشفشانی سپری که بلندیاش حدود ۲۱٫۳ کیلومتر، یعنی حدود دو و نیم برابر اورست از سطح دریاست.
- پنجشنبه ۲۸ دی ۱۴۰۲طوفانهای خورشیدی و فناوریجرمی که از تاج خورشید پرتاب میشود اگر به زمین برسد توفان ژئومغناطیسی و شفق میسازد و میتواند ارتباط رادیویی ماهوارهها را مختل کند و به الکترونیک فضاپیماها آسیب بزند؛ در موارد نادر به شبکهٔ برق هم صدمه میزند. ماهواره…
- دوشنبه ۱۱ دی ۱۴۰۲توفانهای ژئومغناطیسیتوفان ژئومغناطیسی را معمولاً خروج جرم از تاج خورشید و ناحیههای برهمکنش میان جریانهای تند و کند باد خورشیدی پدید میآورند. ذرات باردار میتوانند شفق قطبی بسازند و شبکههای برق را هم مختل کنند؛ در توفان ۱۹۸۹ شبکهٔ برق …
- شنبه ۹ دی ۱۴۰۲گرانش ماهگرانش سطح ماه حدود یکششم گرانش زمین است؛ پس وزن شما روی ماه حدود یکششم میشود و میتوانید بسیار بلندتر بپرید.
- پنجشنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۲مدار بیضیگون زمینمدار زمین به دور خورشید دایرهٔ کامل نیست، بلکه بیضیای بسیار نزدیک به دایره است؛ خروج از مرکز آن حدود ۰٫۰۱۶۷ است و به صفر نزدیک است.
- یکشنبه ۵ آذر ۱۴۰۲باد خورشیدیباد خورشیدی جریانی از ذرات باردار است که از تاج خورشید، بیرونیترین لایهٔ جو آن، میگریزد. در فاصلهای بیش از چند شعاع خورشیدی سرعتش به ۲۵۰ تا ۷۵۰ کیلومتر بر ثانیه میرسد؛ پدیدههایی مثل شفق و توفانهای ژئومغناطیسی به آ…
- دوشنبه ۲۹ آبان ۱۴۰۲روز مریخروز مریخ، سول، کمی از روز زمین بلندتر است: کمتر از یک ساعت. مریخ شیب محور و دورهٔ چرخشی شبیه زمین دارد و به همین دلیل فصلهای بهار، تابستان، پاییز و زمستان دارد، هرچند سالش تقریباً دو برابر سال زمین است.
- یکشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۲دور شدن ماه از زمینماه کمکم از زمین دور میشود و بههمیندلیل چرخش زمین اندکی کند میشود؛ به این پدیده ترمز کشندی میگویند. حرکت ماه را با بازتاب پرتوی لیزر از بازتابندههایی که برنامهٔ آپولو روی ماه گذاشت، با دقتی در حد چند سانتیمتر دن…
- چهارشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۲سال و روز زهرهروز زهره، یعنی یک دور چرخش به دور خودش، حدود ۲۴۳ روز زمینی است و سال آن، یک دور به دور خورشید، حدود ۲۲۵ روز؛ پس سال زهره از روزش کوتاهتر است.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
فکت علمی روز @astrofact_arefi_bot: هر روز یک واقعیت علمی کوتاه و جذاب دربارهٔ نجوم و فضا، نوشتهٔ هوش مصنوعی؛ هر روز هفته یک ستون، سالگردها و بارشهای شهابی در روز خودشان، و هیچ موضوعی زودتر از دو ماه تکرا… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…چرا با ضربه به یک دیاپازون، دیاپازون همفرکانس کنارش هم به صدا درمیآید؟چیزی که لمسش نکردهایم هم میتواند از ما انرژی بگیرد؛ کافی است راه انتقال و فرکانسها مناسب باشند. گاهی «سکوت» یک ساز فقط یعنی هنو…
دانشمندان ایرانی · مهندسی شیمی و سطح مواد در مقیاس نانودرسا پرویزدر سپتامبر ۲۰۲۶، دانشگاه از دریافت حمایت پژوهشی CAREER بنیاد ملی علوم آمریکا برای پروژهٔ او خبر داد: بررسی اینکه چرا الکترونها در…
زیر میکروسکوپچسب پارچهای (چسب نر و ماده)این نمای نزدیکِ بخش زبرِ چسب پارچهای، یا همان چسب نر و ماده، است. قلابهای کوچک و خمیدهٔ تصویر سرنخ اصلیاند. چیزی که از دور فقط…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیکداممان برگشته بود؟از سفر برگشت. خودش در را باز کرد. دستگاه انتقال، مسافر را آنطرف ساخته بود؛ اما اینبار نسخهٔ مبدأ پاک نشده بود. هر دو رمز خانه را…
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
جاندار شگفتکوزهٔ شیطاناین قارچ به شکل جامی تیره روی چوب مرده پدیدار میشود. اما در مرحلهٔ دیگری از زندگیاش میتواند بلوط و چند درخت پهنبرگ دیگر را بیم…
تصویر روز ناسا · سیارهگردابهها و رنگهای مشتری از نگاه جونو (Juno)
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: اردبیل، ۵٫۵ میلیمتر در میانگین استان.
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.