واژه‌نامه · فضا و پرواز فضایی
بوستر booster
بوستر طبقهٔ نخست پرتابگر یا موشکی کمکی کنار طبقهٔ اصلی است که در دقیقه‌های آغاز پرواز بیشترین نیروی پیشران را برای جدا کردن موشک سنگین از زمین می‌دهد.
بوستر سنگین‌ترین کار پرواز را میکند: پرتابگر پر از سوخت را از سکو جدا میکند و از غلیظ‌ترین بخش جو بالا می‌برد. کار بوستر معمولاً در دو تا سه دقیقهٔ اول تمام می‌شود و پس از جدا شدن یا در دریا می‌افتد یا، در موشک‌های بازاستفاده‌پذیر، برای فرود برمیگردد.
دو جور بوستر داریم. یکی طبقهٔ نخست خود پرتابگر است، مثل طبقهٔ نخست فالکون ۹ که پس از جدایی با موتورهایش ترمز میکند و روی سکویی در خشکی یا کشتی بیسرنشینی در دریا عمودی می‌نشیند. دیگری بوسترهای کناری‌اند، معمولاً موشک‌های سوخت جامد، که دور طبقهٔ اصلی بسته میشوند؛ مثل دو بوستر سفید شاتل فضایی که با چتر نجات در اقیانوس فرود می‌آمدند و دوباره به کار می‌رفتند.
نخستین فرود موفق طبقهٔ نخست یک پرتابگر مداری بامداد ۱ دی ۱۳۹۴ به وقت ایران (۲۱ دسامبر ۲۰۱۵ به وقت فلوریدا) بود و امروز بعضی بوسترهای فالکون ۹ بیش از ۲۰ بار پرواز کرده‌اند.
در فلک‌بین ببینید
پرسش‌های رایج
بوستر فالکون ۹ چطور برمیگردد و فرود میآید؟
بوستر یا طبقهٔ نخست فالکون ۹ پس از جدا شدن، چند موتورش را دوباره روشن میکند تا سرعتش را بگیرد و مسیرش را به سوی محل فرود برگرداند. بالههای مشبکی که بالای بوستر باز میشوند آن را هنگام سقوط در جو هدایت میکنند. در ثانیههای آخر یک موتور سرعت را تقریباً به صفر میرساند و پایههای فرود باز میشوند تا بوستر عمودی روی سکویی در خشکی یا کشتی بیسرنشینی در دریا بنشیند.
چرا بوسترهای کناری سوخت جامد دارند؟
بوسترهای کناری بیشتر سوخت جامد دارند چون در زمان کوتاه نیروی پیشران بسیار زیادی میدهند، سادهاند و میتوان مدتها آماده نگهشان داشت. عیبشان این است که پس از روشن شدن خاموش نمیشوند و تا پایان سوخت میسوزند. شاتل فضایی دو بوستر سوخت جامد داشت که حدود دو دقیقه کار میکردند و بیشتر نیروی پیشران لحظهٔ برخاستن را میدادند.
نام‌های دیگر و املا
شکل درست نوشتن در فلک‌بین: بوستر.
- طبقهٔ اول رایجفقط برای مرحلهٔ اول موشک (مثل فالکون ۹)، نه هر بوستر جانبی
- توان‌افزا مصوب فرهنگستانمصوبهٔ فرهنگستان (شیمی)
