واژه‌نامه · فضا و پرواز فضایی
موشک بازاستفادهپذیر reusable rocket
موشک بازاستفادهپذیر پرتابگری است که بخشی یا همهٔ آن پس از پرتاب سالم برمی‌گردد و پس از بازرسی و سوخت‌گیری دوباره پرواز میکند تا هزینهٔ هر پرتاب کم شود.
در بیشتر تاریخ پرواز فضایی، هر پرتابگر یک بار مصرف بود: موتورها و مخزن‌های گران پس از چند دقیقه در اقیانوس می‌افتادند. مثل این بود که هواپیما را پس از هر پرواز دور بیندازند.
شاتل فضایی آمریکا نخستین سامانهٔ تا حدی بازاستفادهپذیر بود: خود شاتل و دو بوستر سوخت جامدش دوباره پرواز می‌کردند، ولی مخزن بزرگ نارنجی‌اش هر بار در جو می‌سوخت. شاتل‌ها از ۱۹۸۱ تا ۲۰۱۱، ۱۳۵ مأموریت پرواز کردند، ولی بازرسی و تعمیر میان پروازها آن‌قدر گران بود که صرفهجویی مورد انتظار به دست نیامد.
گام بعدی طبقهٔ نخست فالکون ۹ بود که از ۲۰۱۵ عمودی فرود می‌آید و از ۲۰۱۷ دوباره پرواز میکند. هدف استارشیپ بازاستفادهٔ کامل است: هر دو طبقه برگردند و مثل هواپیما زود دوباره پرواز کنند.
در فلک‌بین ببینید
پرسش‌های رایج
موشک بازاستفادهپذیر چطور هزینهٔ پرتاب را کم میکند؟
گرانترین بخش یک پرتابگر موتورها و سازهٔ آن است، نه سوختش. موشک بازاستفادهپذیر این بخش گران را پس میگیرد و برای پرتاب بعدی نگه میدارد. صرفهجویی واقعی به هزینهٔ بازرسی و تعمیر میان دو پرواز بستگی دارد: شاتل فضایی نشان داد اگر این تعمیر سنگین باشد، بازاستفاده ارزانتر تمام نمیشود، ولی طبقهٔ نخست فالکون ۹ با تعمیر سبک بارها پشت سر هم پرواز کرده است.
چرا طبقهٔ دوم موشکها معمولاً برنمیگردد؟
طبقهٔ دوم پرتابگر تقریباً با سرعت مداری، نزدیک ۲۸ هزار کیلومتر بر ساعت، حرکت میکند و برگرداندنش یعنی گذر از گرمای شدید بازگشت به جو، که سپر حرارتی، سوخت و سازهٔ اضافه میخواهد. هر کیلوگرم از این تجهیزات از محمولهٔ پرتابگر کم میکند. طبقهٔ نخست موشک بازاستفادهپذیر بسیار کندتر و پایینتر جدا میشود و برگرداندنش بسیار آسانتر است.
نام‌های دیگر و املا
شکل درست نوشتن در فلک‌بین: موشک بازاستفادهپذیر.
- موشک بازکاربردپذیر رایجریشهٔ عنوان ویکی‌پدیا (سامانهٔ پرتاب بازکاربردپذیر)
- سامانهٔ پرتاب بازکاربردپذیر رایجعنوان مقالهٔ ویکی‌پدیای فارسی برای reusable launch vehicle
- موشک قابل استفادهٔ مجدد رایجگونهٔ توصیفی خبری؛ شاهد مستقیم ندیدم
