زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۳ شب سهشنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۲۰:۰۲ به وقت تهران، حوالی تازه آباد در استان کرمانشاه را لرزاند. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود و ۲۲ کیلومتر با خود تازه آباد فاصله داشت.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۳ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱٫۳ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۱۱ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی تازه آباد
احتمالاً پس‌لرزهٔ زمینلرزهٔ ۵٫۷، دیروز ساعت ۰۷:۱۸. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۶۲ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۵٫۷ در ۲۹ تیر ۱۴۰۵ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۲۰ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۳ در ۲۱ آبان ۱۳۹۶، ۴۸ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سرپل ذهاب (ازگله) ۱۳۹۶، زلزلهٔ فارسینج (کنگاور و صحنه) ۱۹۵۷ (۲۲ آذر ۱۳۳۶) و زلزلهٔ سرپل ذهاب ۱۳۹۷ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از آن شش زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۷ در ۲۲ مرداد، ساعت ۲۳:۰۸ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
