برنامهٔ رصد
برنامهٔ رصد شب شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵
در تلگرام: شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵
بخشی از ساعت‌های تاریکی بی‌ماه است؛ آن بازه را برای هدف‌های کم‌نور نگه دارید. شکارهای این شب را هم در کنار هدف‌های ثابت کاتالوگ بررسی کنید.
- آسمان تاریک
- ۱۸:۵۰ تا ۰۴:۳۰
- روشنی ماه
- ۴۲٪
- بی‌ماه
- ۲۲:۱۰ تا ۰۴:۳۰
👁 با چشم
- ① ۲۲:۵۰ · کهکشان آندرومدا (M31) در زن به زنجیر بسته · شمال، نزدیک سرسو — از میرک (بتای زن به زنجیر بسته) به‌سوی ذات‌الکرسی دو ستاره را دنبال کنید: میو و نیو؛ کهکشان حدود ۱٫۳ درجه غرب نیو است. در آسمان تاریک بیضی کشیده و مه‌آلودی به درازای چند برابر قطر ماه کامل. عبدالرحمن صوفی رازی در ۹۶۴ میلادی آن را «لکه‌ای ابرگونه» نامید؛ تلسکوپی در کار نبود.
- ② ۰۲:۰۰ · خوشهٔ پروین (M45) در ثور · جنوب، نزدیک سرسو — حدود ۱۴ درجه شمال‌غرب دبران (چشم گاو)؛ در پاییز شبانگاه از شرق برمی‌آید. شش تا هفت ستاره آشکارند و در آسمان تاریک چشم تیز تا حدود ده ستاره را می‌بیند. حدود ۴۴۰ سال نوری با ما فاصله دارد و حدود ۱۰۰ میلیون سال سن دارد.
🔭 با دوربین دوچشمی
- ③ ۲۳:۳۰ · خوشهٔ جغد (C13) در ذات‌الکرسی · شمال، بالای آسمان — حدود ۲° جنوب‌جنوب‌غرب دلتای ذات‌الکرسی (ستارهٔ چهارم ذات‌الکرسی از سمت کف‌الخضیب). ستارهٔ درخشان فی ذات‌الکرسی در خود خوشه است. لکه‌ای مه‌آلود با چند ستارهٔ روشن؛ فی ذات‌الکرسی درخشان‌ترین آن‌هاست. ویلیام هرشل آن را در ۱۷۸۷ یافت. به «خوشهٔ ای‌تی» هم معروف است، چون شکلش به موجود فیلم ای‌تی می‌ماند.
- ④ ۰۴:۳۰ · بخش NGC 2238 سحابی گل‌سرخ (C49) در تک‌شاخ · جنوب، بالای آسمان — از «ابط‌الجوزا»، جای NGC2238 حدود ۹٫۱۵ درجه در جهت شرق آسمانی است. فاصله را با مقیاس نقشه و ستاره‌های میانی تطبیق دهید؛ جهت در چشمی ممکن است چرخیده یا وارونه باشد. پیداکردن میدان با دوربین با دیدن خود NGC2238 فرق دارد؛ روشنایی سطحی این ناحیه برای وعدهٔ رؤیت با دوربین در دادهٔ ورودی کافی نیست… شناسهٔ NGC 2238 یک بخش از مجموعهٔ گل‌سرخ را نام‌گذاری می‌کند؛ اندازهٔ بزرگ این ردیف را با مرز یک لکهٔ کوچک در چشمی یکسان نگیرید.
🔭 با تلسکوپ
- ⑤ ۱۸:۵۰ · خوشهٔ کروی (M56) در شلیاق · غرب، بالای آسمان — روی خط آلبیرو (بتای ماکیان) تا گامای شلیاق (سولافات)، تقریباً در نیمهٔ راه. گوی کوچک و کم‌نور؛ ستاره‌ها جدا نمی‌شوند. مسیه آن را در ۱۷۷۹ یافت.
- ⑥ ۲۳:۴۰ · خوشهٔ باز (M103) در ذات‌الکرسی · شمال، بالای آسمان — حدود ۱ درجه شرق‌شمال‌شرقِ ستارهٔ دلتای ذات‌الکرسی (قدر ۲٫۷). ده‌ها ستاره در گروهی مثلثی؛ چند ستارهٔ روشن‌تر دارد. آخرین شیئی است که مسیه خودش در فهرست ۱۷۸۱ گذاشت؛ پیر مشن آن را یافت.
- ⑦ ۰۴:۳۰ · سحابی اسکیمو (C39) در جوزا · جنوب شرق، بالای آسمان — حدود ۲٫۴° جنوب‌شرق دلتای جوزا (قدر ۳٫۵)، حدود ۸° جنوب‌جنوب‌غرب پولوکس. قرص آبی‌سبز با ستارهٔ مرکزی؛ با بزرگنمایی ۱۰۰ درخشان و واضح. فیلتر OIII کمک می‌کند. ویلیام هرشل آن را در ۱۷۸۷ یافت.
🎯 چالش شب
- ⑧ ۰۱:۳۰ · برساوش آ (C24) در برساوش · شمال، نزدیک سرسو — حدود ۲٫۳° شرق‌شمال‌شرق غول (بتای برساوش). کهکشان‌های ضعیف‌تر خوشه اطراف آن هستند. لکه‌ای گرد و کوچک با هسته‌ای ستاره‌مانند؛ چند کهکشان ضعیف خوشه در نزدیکی‌اش قرار دارند. در فهرست نخستین کهکشان‌های سیفرت (کارل سیفرت، ۱۹۴۳) نیز بود.
✨ شکارهای تازه و رویدادها
- وستا · قدر ۶٫۴ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۳:۵۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
- پالاس · قدر ۸٫۳ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۳:۵۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
- سرس · قدر ۸٫۵ (پیش‌بینی) · ساعت ۰۳:۵۰ · شرق · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
- خی ماکیان · ساعت ۱۸:۵۰ · غرب · نزدیک بیشینهٔ پیش‌بینی‌شده با دورهٔ کاتالوگ؛ تاریخ اوج و قدر فعلی قطعی نیست. با نقشهٔ ستاره‌های مقایسه روشنایی را بسنجید.
- ☄️ دنباله‌دار 10P · قدر ۱۱٫۰ · بهترین ساعت ۲۰:۵۰ · جنوب، پایین
- ☄️ دنباله‌دار 161P · قدر ۱۱٫۶ · بهترین ساعت ۱۸:۵۰ · جنوب، بالای آسمان
- 💥 SN 2026aaiv در کهکشان NGC 7331 (نوع Ia) · قدر ۱۳٫۰ · ساعت ۲۰:۵۰
💡 نکتهٔ رصدی
دور از نور شهر، حتی چند کیلومتر، آسمان چند برابر پرستاره‌تر می‌شود.
ساعت‌ها و جهت‌ها برای مرکز ایران است؛ در رصدگاه‌های دیگر زمان و ارتفاع فرق می‌کند. ابزار و رصدگاه خود را در چت خصوصی بات انتخاب کنید یا محاسبهٔ محلی صفحهٔ هر جرم را ببینید.
