برنامهٔ رصد شب پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵

👁 با چشم

• ① ۲۳:۵۰ · خوشهٔ χ برساوش (C14) در برساوش · شمال، بالای آسمان — از «غول»، جای NGC884 حدود ۱۷٫۷۷ درجه در جهت شمال آسمانی است. این فقط جهت‌یابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تک‌مرحله‌ای زیاد است و باید مسیر ستاره‌های میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید. در آسمان بسیار تاریک ممکن است روشنایی جمعی خوشه به صورت لکه تشخیص داده شود؛ تفکیک ستاره‌ها به ابزار نیاز دارد. نام chi Persei در کاتالوگ برای NGC 884 آمده است؛ هنگام رصد خوشهٔ دوگانه، این عضو را از NGC 869 جدا ثبت کنید.
• ② ۰۴:۴۰ · خوشهٔ باز (M47) در کشتی‌دم · جنوب، میانهٔ آسمان — حدود ۱٫۳ درجه غرب M46؛ هر دو حدود ۱۳ درجه شرق شباهنگ، کمی شمال‌تر. در آسمان تاریک لکه‌ای کم‌نور و محو. موقعیتی که مسیه برایش نوشت اشتباه بود و مدتی «مسیهٔ گم‌شده» به شمار می‌رفت؛ بعدها با NGC 2422 یکی دانسته شد.

🔭 با دوربین دوچشمی

• ③ ۰۳:۰۰ · سحابی کالیفرنیا (NGC 1499) در برساوش · غرب، بالای آسمان — مرکز سحابی حدود ۱° شمال‌شرق ایکسی برساوش است و سحابی تا ۲٫۵° کشیده می‌شود؛ یا حدود ۱۳° شمال‌شمال‌شرق پروین. فیلتر H-beta کمک می‌کند. ای. ای. بارنارد آن را در ۱۸۸۴ کشف کرد؛ نامش از شباهت به شکل ایالت کالیفرنیا آمده است.
• ④ ۰۳:۴۰ · خوشهٔ باز (M37) در ارابه‌ران · جنوب شرق، نزدیک سرسو — حدود ۳٫۷ درجه جنوب‌شرق M36؛ حدود ۵ درجه جنوب‌جنوب‌غرب تتای ارابه‌ران. لکه‌ای گرد و مه‌آلود که با چشمی میدان‌باز چند ستاره از آن جدا می‌شود. پرستاره‌ترین خوشهٔ این سه‌تایی است.

🔭 با تلسکوپ

• ⑤ ۱۹:۰۰ · سحابی سیاره‌نما (NGC 7027) در ماکیان · شمال، نزدیک سرسو — از ذنب، جای هدف حدود ۵٫۵۳ درجه به سمت جنوب‌شرق روی نقشهٔ آسمان است. از نقشهٔ دقیق برای انتخاب ستاره‌های میانی استفاده کنید؛ این فاصله معمولاً از یک میدان چشمی تلسکوپ بزرگ‌تر است. با اندازهٔ ثبت‌شدهٔ ۰٫۲۳ دقیقهٔ قوسی، در بزرگ‌نمایی کم ممکن است بسیار کوچک و شبیه ستاره بماند؛ جای دقیق را با نقشه کنترل کنید. فیلتر OIII کمک می‌کند. شناسهٔ کاتالوگی این هدف NGC7027 است. قدر ۸٫۵ نور کل هدف را توصیف می‌کند؛ این عدد به‌تنهایی نه روشنایی هر عضو را می‌گوید و نه کنتراست با زمینه را.
• ⑥ ۰۳:۰۰ · سحابی سیاره‌نما (NGC 1514) در ثور · غرب، بالای آسمان — از «پروین»، جای NGC1514 حدود ۸٫۲۳ درجه در جهت شمال‌شرق آسمانی است. فاصله را با مقیاس نقشه و ستاره‌های میانی تطبیق دهید؛ جهت در چشمی ممکن است چرخیده یا وارونه باشد. قطر ۲٫۲ دقیقه‌ای نور پوسته را پخش می‌کند؛ از بزرگ‌نمایی کم و مقایسهٔ با و بدون فیلتر شروع کنید… OpenNGC برای NGC1514 ستون V-Mag و ستون جداگانهٔ Cstar V-Mag دارد؛ قدر ستارهٔ مرکزی را نباید با قدر کل پوسته یکی گرفت.
• ⑦ ۰۳:۳۰ · سحابی بازتابی (NGC 1999) در شکارچی · جنوب، میانهٔ آسمان — از «رجل‌الجبار»، جای NGC1999 حدود ۵٫۶۳ درجه در جهت شرق آسمانی است. فاصله را با مقیاس نقشه و ستاره‌های میانی تطبیق دهید؛ جهت در چشمی ممکن است چرخیده یا وارونه باشد. آسمان بی‌ماه و دورکردن ستاره‌های درخشان مزاحم از میدان مهم است؛ برای گسترهٔ ۲ دقیقه‌ای از بزرگ‌نمایی کم شروع کنید… این ردیف NGC1999 را با نوع RfN و گسترهٔ ۲ × ۲ دقیقهٔ قوسی ثبت کرده است؛ حد کاتالوگی از تصویربرداری آمده و لزوماً مرز قابل‌دیدن در چشمی نیست.

🎯 چالش شب

• ⑧ ۰۳:۳۰ · سحابی سیاره‌نما (NGC 2022) در شکارچی · جنوب، بالای آسمان — از «ابط‌الجوزا»، جای NGC2022 حدود ۳٫۶۴ درجه در جهت شمال‌غرب آسمانی است. فاصله را با مقیاس نقشه و ستاره‌های میانی تطبیق دهید؛ جهت در چشمی ممکن است چرخیده یا وارونه باشد. در موقعیت NGC2022، اندازه و مرز نور غیرستاره‌ای را بررسی کنید؛ حلقه، رنگ و ستارهٔ مرکزی از اندازهٔ کاتالوگ قابل‌پیش‌بینی نیستند… OpenNGC برای NGC2022 ستون V-Mag و ستون جداگانهٔ Cstar V-Mag دارد؛ قدر ستارهٔ مرکزی را نباید با قدر کل پوسته یکی گرفت.

✨ شکارهای تازه و رویدادها

• وستا · قدر ۶٫۵ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۳:۴۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
• سرس · قدر ۸٫۴ (پیش‌بینی) · ساعت ۰۴:۴۰ · جنوب شرق · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
• پالاس · قدر ۸٫۴ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۲:۴۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
• خی ماکیان · ساعت ۱۸:۴۰ · غرب · نزدیک بیشینهٔ پیش‌بینی‌شده با دورهٔ کاتالوگ؛ تاریخ اوج و قدر فعلی قطعی نیست. با نقشهٔ ستاره‌های مقایسه روشنایی را بسنجید.
• ☄️ دنباله‌دار 10P · قدر ۱۱٫۱ · بهترین ساعت ۲۰:۴۰ · جنوب، پایین
• ☄️ دنباله‌دار 161P · قدر ۱۲٫۰ · بهترین ساعت ۱۸:۴۰ · جنوب، بالای آسمان
• 💥 SN 2026sqf در کهکشان NGC 3310 (نوع Ia-CSM) · قدر ۱۲٫۸ · ساعت ۰۴:۴۰
• ✨ پس از نیمه‌شب · بارش شهابی جباری‌ها · یک شب پس از اوج، تا ۲۰ شهاب در ساعت در آسمان تاریک

💡 نکتهٔ رصدی

سیاره‌ها چشمک نمی‌زنند و نورشان آرام‌تر از ستاره‌هاست؛ این ساده‌ترین راه شناختنشان است.