برنامهٔ رصد
برنامهٔ رصد شب جمعه ۱ آبان ۱۴۰۵
در تلگرام: جمعه ۱ آبان ۱۴۰۵
بخشی از ساعت‌های تاریکی بی‌ماه است؛ آن بازه را برای هدف‌های کم‌نور نگه دارید. شکارهای این شب را هم در کنار هدف‌های ثابت کاتالوگ بررسی کنید.
- آسمان تاریک
- ۱۸:۴۰ تا ۰۴:۴۰
- روشنی ماه
- ۹۳٪
- بی‌ماه
- ۰۴:۱۰ تا ۰۴:۴۰
👁 با چشم
- ① ۰۴:۰۰ · سحابی شکارچی (M42) در شکارچی · جنوب، میانهٔ آسمان — زیر کمربند شکارچی، در شمشیر آویخته؛ ستارهٔ میانیِ شمشیر همان سحابی است. ستارهٔ میانی شمشیر مه‌آلود است؛ ابر روشن اطرافش را در آسمان تاریک می‌بینید. نزدیک‌ترین ناحیهٔ بزرگ ستاره‌زایی به ماست، حدود ۱۳۰۰ سال نوری.
- ② ۰۴:۴۰ · خوشهٔ کندو (M44) در سرطان · جنوب شرق، بالای آسمان — حدود ۱۵ درجه جنوب‌شرق پولوکس، در امتداد خط پولوکس به قلب‌الاسد؛ میان گاما و دلتای سرطان، کمی غرب‌تر. ابری مه‌آلود و روشن در آسمان تاریک، حتی چند ستارهٔ آن جدا می‌شود. گالیله در ۱۶۰۹–۱۶۱۰ آن را با تلسکوپ به ستاره‌ها تفکیک کرد و بیش از ۴۰ ستاره شمرد.
🔭 با دوربین دوچشمی
- ③ ۱۹:۲۰ · خوشهٔ باز (M39) در ماکیان · شمال، بالای آسمان — حدود ۹ درجه شرق‌شمال‌شرق ذنب (آلفای ماکیان)؛ در راه شیری تابستان. حدود ۲۰ ستاره در گروهی مثلثی که میدان را پر می‌کند؛ نمایی بسیار زیبا. حدود ۸۰۰ سال نوری با ما فاصله دارد و به‌نسبت نزدیک است.
- ④ ۰۴:۰۰ · خوشهٔ باز (M36) در ارابه‌ران · غرب، نزدیک سرسو — حدود ۶ درجه جنوب‌غرب تتای ارابه‌ران؛ M38 حدود ۲٫۳ درجه شمال‌غرب آن و M37 حدود ۳٫۷ درجه جنوب‌شرقش است. لکه‌ای کوچک و کم‌نور؛ در همان میدان با M38 و M37 به‌سختی دیده می‌شود. حدود ۲۵ میلیون سال سن دارد؛ از دو خوشهٔ همسایه‌اش جوان‌تر است.
🔭 با تلسکوپ
- ⑤ ۱۹:۴۰ · خوشهٔ کروی (M15) در اسب بالدار · جنوب، بالای آسمان — حدود ۴ درجه شمال‌غرب انیف (اپسیلون اسب بالدار)، دماغهٔ اسب بالدار. هستهٔ فوق‌العاده درخشان و فشرده؛ ستاره‌های تکی جدا نمی‌شوند. خوشه‌ای فروریخته‌هسته و از فشرده‌ترین خوشه‌های کروی است؛ سحابی سیاره‌ایِ پیز ۱ را در خود دارد (۱۹۲۸).
- ⑥ ۲۳:۱۰ · سحابی دمبل کوچک (M76) در برساوش · شمال، بالای آسمان — حدود ۱ درجه شمال‌شمال‌غربِ ستارهٔ فی برساوش (قدر ۴). لکهٔ کوچک مستطیل‌شکل و کم‌نور؛ با فیلتر بسیار بهتر دیده می‌شود. فیلتر OIII کمک می‌کند. یکی از کم‌نورترین اشیای فهرست مسیه است؛ مشن آن را در ۱۷۸۰ یافت و بعدها دو لبهٔ آن با شماره‌های NGC 650 و NGC 651 ثبت شد.
- ⑦ ۰۴:۰۰ · سحابی خرچنگ (M1) در ثور · جنوب غرب، بالای آسمان — حدود یک درجه شمال‌غرب زتای ثور (نوک شاخ جنوبی)، در مسیر زتا به‌سوی النطح، نوک شاخ شمالی. لکه‌ای بیضوی و مه‌آلود و بی‌جزئیات؛ ستارهٔ مرکزی دیده نمی‌شود. فیلتر OIII کمک می‌کند. ستاره‌شناسان چینی ابرنواختر آن را در ۱۰۵۴ میلادی ثبت کردند؛ در مرکزش تپ‌اختری حدود سی بار در ثانیه می‌چرخد.
🎯 چالش شب
- ⑧ ۰۴:۰۰ · بقایای ابرنواختر (IC 443) در جوزا · جنوب، نزدیک سرسو — از «ابط‌الجوزا»، جای IC443 حدود ۱۵٫۹۸ درجه در جهت شمال آسمانی است. این فقط جهت‌یابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تک‌مرحله‌ای زیاد است و باید مسیر ستاره‌های میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید. برای IC443 نخست حضور نور پخشیده را با دید غیرمستقیم و مقایسهٔ میدان‌ها بررسی کنید؛ ساختار عکاسی را معیار دید چشمی قرار ندهید… این ردیف IC443 را با نوع SNR و گسترهٔ ۵۰ × ۴۰ دقیقهٔ قوسی ثبت کرده است؛ حد کاتالوگی از تصویربرداری آمده و لزوماً مرز قابل‌دیدن در چشمی نیست.
✨ شکارهای تازه و رویدادها
- وستا · قدر ۶٫۵ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۲:۴۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
- سرس · قدر ۸٫۴ (پیش‌بینی) · ساعت ۰۴:۴۰ · جنوب شرق · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
- پالاس · قدر ۸٫۴ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۲:۴۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
- خی ماکیان · ساعت ۱۸:۴۰ · غرب · نزدیک بیشینهٔ پیش‌بینی‌شده با دورهٔ کاتالوگ؛ تاریخ اوج و قدر فعلی قطعی نیست. با نقشهٔ ستاره‌های مقایسه روشنایی را بسنجید.
- ☄️ دنباله‌دار 10P · قدر ۱۱٫۲ · بهترین ساعت ۲۰:۴۰ · جنوب، پایین
- 💥 SN 2026sqf در کهکشان NGC 3310 (نوع Ia-CSM) · قدر ۱۲٫۸ · ساعت ۰۴:۴۰
💡 نکتهٔ رصدی
برای دیدن شهاب‌ها دراز بکشید و به بخش بزرگی از آسمان نگاه کنید، نه فقط به یک نقطه.
ساعت‌ها و جهت‌ها برای مرکز ایران است؛ در رصدگاه‌های دیگر زمان و ارتفاع فرق می‌کند. ابزار و رصدگاه خود را در چت خصوصی بات انتخاب کنید یا محاسبهٔ محلی صفحهٔ هر جرم را ببینید.
