برنامهٔ رصد شب شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵

👁 با چشم

• ① ۱۸:۴۰ · خوشهٔ بروکی (چوب‌لباسی) (Cl399) در روباه · جنوب غرب، بالای آسمان — حدود ۸° جنوب بتای ماکیان، یا حدود ۴° غرب‌شمال‌غرب آلفای تیر. در آسمان تاریک لکه‌ای محو و کشیده دیده می‌شود. بررسی‌های اخیر نشان داده‌اند بیشتر ستاره‌ها پیوند فیزیکی ندارند و آرایش چوب‌لباسی نمایی اتفاقی است.
• ② ۰۴:۴۰ · خوشهٔ باز (NGC 2232) در تک‌شاخ · جنوب، میانهٔ آسمان — حدود ۱۲٫۶° شمال‌شمال‌غرب شباهنگ؛ یا حدود ۱۳° درست شمال مرزم (بتای سگ بزرگ). چند ستارهٔ کم‌نور در آسمان تاریک؛ خوشه به‌صورت یک لکه دیده نمی‌شود. حدود هزار سال نوری از ما فاصله دارد. ستارهٔ ده تک‌شاخ، به قدر ۵، درخشان‌ترین عضو آن است.

🔭 با دوربین دوچشمی

• ③ ۲۰:۰۰ · خوشهٔ باز (C16) در سوسمار · شمال، بالای آسمان — حدود ۲٫۶° غرب ستارهٔ آلفای سوسمار (قدر ۳٫۸). سوسمار میان ماکیان و زن به زنجیر بسته قرار دارد. چند ده ستارهٔ ریز در لکه‌ای کم‌نور؛ با میدان دید باز بهتر دیده می‌شود. سوسمار را یوهانس هولیوس در سدهٔ هفدهم ساخته و از صورت‌های فلکی نوین است.
• ④ ۲۳:۳۰ · سحابی روح (IC 1848) در ذات‌الکرسی · شمال، بالای آسمان — حدود ۲٫۵° شرق سحابی قلب (IC 1805). ستاره‌های خوشه به‌صورت لکه‌ای کوچک. فیلتر UHC کمک می‌کند. این دو سحابی همجوار را با هم «قلب و روح» می‌نامند.

🔭 با تلسکوپ

• ⑤ ۱۸:۴۰ · سحابی چشم گربه (C6) در اژدها · شمال غرب، میانهٔ آسمان — تقریباً روی خط میان زتا و دلتای اژدها، حدود ۵ درجه شرقِ زتای اژدها. از ایران قطب‌گرد است و همیشه بالای افق می‌ماند. ستاره‌ای آبی‌سبز و مه‌آلود با قرصی کوچک؛ با بزرگ‌نمایی بالا قرص آشکار می‌شود. فیلتر OIII کمک می‌کند. ویلیام هاگینز در ۱۸۶۴ نخستین بار طیف آن را گرفت و نشان داد سحابی‌ها گازند، نه خوشه‌ای از ستاره‌ها.
• ⑥ ۱۸:۵۰ · سحابی سیاره‌نما (NGC 7008) در ماکیان · شمال، بالای آسمان — از ذنب، جای هدف حدود ۹٫۷۵ درجه به سمت شمال روی نقشهٔ آسمان است. از نقشهٔ دقیق برای انتخاب ستاره‌های میانی استفاده کنید؛ این فاصله معمولاً از یک میدان چشمی تلسکوپ بزرگ‌تر است. با نقشهٔ دقیق و آسمان تاریک برای یافتن درخششی محو تلاش کنید؛ استفادهٔ آزمایشی از فیلتر OIII ممکن است کنتراست را بهتر کند، ولی تضمین رؤیت نیست… این هدف در فهرست هرشل ۴۰۰ حضور دارد. قدر ۱۰٫۷ نور کل هدف را توصیف می‌کند؛ این عدد به‌تنهایی نه روشنایی هر عضو را می‌گوید و نه کنتراست با زمینه را.
• ⑦ ۱۹:۰۰ · خوشهٔ کروی (C42) در دلفین · جنوب، بالای آسمان — حدود ۵٫۸° شرق آلفای دلفین، در امتداد لوزی کوچک دلفین. نقطه‌ای مه‌گون و بسیار کم‌نور؛ ستاره‌ای از آن تفکیک نمی‌شود. حدود ۱۳۵ هزار سال نوری دور است.

🎯 چالش شب

• ⑧ ۱۸:۴۰ · سحابی سیاره‌نما (NGC 6905) در دلفین · جنوب غرب، بالای آسمان — از نسر طائر، جای هدف حدود ۱۳٫۵۸ درجه به سمت شمال‌شرق روی نقشهٔ آسمان است. این فاصله فقط جهت‌گیری کلی را می‌دهد؛ با نقشهٔ دقیق و ستاره‌های میانی چند مرحله پیش بروید، نه با یک پرش مستقیم. جای سحابی را در میدان پیدا کنید؛ اندازهٔ ثبت‌شدهٔ آن حدود ۰٫۶۷ دقیقهٔ قوسی است… این هدف در فهرست هرشل ۴۰۰ حضور دارد. قدر ۱۱٫۱ نور کل هدف را توصیف می‌کند؛ این عدد به‌تنهایی نه روشنایی هر عضو را می‌گوید و نه کنتراست با زمینه را.

✨ شکارهای تازه و رویدادها

• وستا · قدر ۶٫۵ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۲:۴۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
• سرس · قدر ۸٫۴ (پیش‌بینی) · ساعت ۰۴:۴۰ · جنوب شرق · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
• پالاس · قدر ۸٫۴ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۲:۴۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.
• خی ماکیان · ساعت ۱۸:۴۰ · غرب · نزدیک بیشینهٔ پیش‌بینی‌شده با دورهٔ کاتالوگ؛ تاریخ اوج و قدر فعلی قطعی نیست. با نقشهٔ ستاره‌های مقایسه روشنایی را بسنجید.
• ☄️ دنباله‌دار 10P · قدر ۱۱٫۲ · بهترین ساعت ۲۰:۴۰ · جنوب، پایین
• 💥 SN 2026sqf در کهکشان NGC 3310 (نوع Ia-CSM) · قدر ۱۲٫۸ · ساعت ۰۴:۴۰

☁️ ابر شب در رصدگاه‌ها و شهرها

• کویر مصر: صاف تا ۱۹:۵۰ (ابر ۳۸٪)
• روستای گرمه (خور و بیابانک): صاف تا ۱۸:۵۰ (ابر ۳۱٪)
• کاروانسرای مرنجاب: پوشیده (ابر ۷۳٪)
• کلوت‌های شهداد: صاف تا ۲۱:۵۰ (ابر ۱۲٪)
• کاروانسرای قصر بهرام: پوشیده (ابر ۶۳٪)
• کویر طبس: صاف (ابر ۳٪)
• کویر سه‌قلعه: صاف تا ۱۹:۵۰ (ابر ۶٪)
• کویر ورزنه: پوشیده (ابر ۷۵٪)
• خرانق: صاف از ۲۰:۰۰ (ابر ۳۱٪)
• تهران: صاف تا ۲۲:۵۰ (ابر ۵۲٪)
• اصفهان: پوشیده (ابر ۷۴٪)
• مشهد: صاف (ابر ۳٪)
• شیراز: صاف (ابر ۱٪)
• تبریز: پوشیده (ابر ۹۳٪)
• کرمان: صاف تا ۲۱:۵۰ (ابر ۳۷٪)

💡 نکتهٔ رصدی

ایستگاه فضایی چشمک نمی‌زند و رنگ عوض نمی‌کند؛ اگر نوری چشمک‌زن دیدید، هواپیماست.