برنامهٔ رصد شب دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵

👁 با چشم

• ① ۲۳:۵۰ · خوشهٔ χ برساوش (C14) در برساوش · شمال، بالای آسمان — از «غول»، جای NGC884 حدود ۱۷٫۷۷ درجه در جهت شمال آسمانی است. این فقط جهت‌یابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تک‌مرحله‌ای زیاد است و باید مسیر ستاره‌های میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید. در آسمان بسیار تاریک ممکن است روشنایی جمعی خوشه به صورت لکه تشخیص داده شود؛ تفکیک ستاره‌ها به ابزار نیاز دارد. نام chi Persei در کاتالوگ برای NGC 884 آمده است؛ هنگام رصد خوشهٔ دوگانه، این عضو را از NGC 869 جدا ثبت کنید.
• ② ۰۴:۲۰ · خوشهٔ باز (M41) در سگ بزرگ · جنوب، پایین — حدود ۴ درجه جنوب شباهنگ، تقریباً درست زیر آن. در آسمان تاریک لکه‌ای مه‌آلود و روشن دیده می‌شود. حدود ۲۳۰۰ سال نوری با ما فاصله دارد؛ هودیرنا آن را پیش از ۱۶۵۴ ثبت کرد.

🔭 با دوربین دوچشمی

• ③ ۲۰:۰۰ · سحابی پیله (C19) در ماکیان · شمال، بالای آسمان — حدود ۱۲° شرق ذنب (آلفای ماکیان)، یا حدود ۷° جنوب‌غرب آلفای سوسمار. ستاره‌ای قدر ۹ در مرکز سحابی است. ستارگان این خوشه بسیار جوان‌اند و هنوز درون ابر زادگاه خود قرار دارند.
• ④ ۰۳:۰۰ · خوشهٔ باز (M38) در ارابه‌ران · شمال، نزدیک سرسو — حدود ۲٫۳ درجه شمال‌غرب M36؛ سه‌تایی M38، M36 و M37 تقریباً در یک ردیف‌اند و M38 در شمال‌غرب است. لکه‌ای محو و بزرگ. شکل ستاره‌هایش را به حرف پی یا ضربدر مانند کرده‌اند؛ هودیرنا آن را پیش از ۱۶۵۴ ثبت کرد.

🔭 با تلسکوپ

• ⑤ ۱۸:۴۰ · سحابی حلقه (M57) در شلیاق · غرب، بالای آسمان — روی خط میان بتا و گامای شلیاق، کمی نزدیک‌تر به بتا. حلقهٔ کوچک و دودی‌گون که با بزرگ‌نمایی ۵۰ تا ۱۰۰ برابر پیداست. فیلتر OIII کمک می‌کند. حدود ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سال نوری با ما فاصله دارد؛ پوستهٔ گازی ستاره‌ای شبیه خورشید است.
• ⑥ ۱۸:۴۰ · خوشهٔ کروی (M72) در دلو · جنوب، میانهٔ آسمان — حدود ۳ درجه جنوب‌جنوب‌شرقِ ستارهٔ اپسیلون دلو (قدر ۳٫۸)؛ M73 حدود ۱٫۵ درجه شرقِ آن است. لکهٔ کوچک و گرد و کم‌نور؛ ستاره‌ای جدا نمی‌شود. پیر مشن آن را در ۱۷۸۰ همراه M73 یافت.
• ⑦ ۱۹:۱۰ · خوشهٔ کروی (M2) در دلو · جنوب، میانهٔ آسمان — حدود ۵ درجه شمال سعدالسعود (بتای دلو)، تقریباً روی همان نصف‌النهار؛ در ناحیه‌ای کم‌ستاره است. گوی روشن و گرد با مرکزی درخشان؛ ستاره‌های تکی را جدا نمی‌کند. ژان‌دومینیک مارالدی آن را در ۱۷۴۶ کشف کرد.

🎯 چالش شب

• ⑧ ۰۴:۴۰ · کهکشان (NGC 2903) در اسد · شرق، میانهٔ آسمان — از «قلب‌الاسد»، جای NGC2903 حدود ۱۲٫۸۷ درجه در جهت شمال‌غرب آسمانی است. این فقط جهت‌یابی کلی است؛ فاصله برای یک پرش تک‌مرحله‌ای زیاد است و باید مسیر ستاره‌های میانی را در نقشهٔ دقیق پیدا کنید… OpenNGC ردهٔ Sbc را برای NGC2903 ثبت کرده است (مارپیچی)؛ این طبقه‌بندی کاتالوگی است و تشخیص همان ساختار در چشمی به شرایط رصد وابسته است.

✨ شکارهای تازه و رویدادها

• خی ماکیان · ساعت ۱۸:۴۰ · غرب · نزدیک بیشینهٔ پیش‌بینی‌شده با دورهٔ کاتالوگ؛ تاریخ اوج و قدر فعلی قطعی نیست. با نقشهٔ ستاره‌های مقایسه روشنایی را بسنجید.
• 💥 SN 2026sqf در کهکشان NGC 3310 (نوع Ia-CSM) · قدر ۱۲٫۸ · ساعت ۰۴:۴۰

☁️ ابر شب در رصدگاه‌ها و شهرها

• کویر مصر: ابری (ابر ۳۸٪)
• روستای گرمه (خور و بیابانک): ابری (ابر ۵۱٪)
• کاروانسرای مرنجاب: صاف (ابر ۰٪)
• کلوت‌های شهداد: ابری (ابر ۳۸٪)
• کاروانسرای قصر بهرام: صاف (ابر ۵٪)
• کویر طبس: صاف از ۲۱:۰۰ (ابر ۵۱٪)
• کویر سه‌قلعه: صاف از ۲۳:۰۰ (ابر ۴۷٪)
• کویر ورزنه: صاف تا ۱۹:۵۰ (ابر ۱۵٪)
• خرانق: صاف (ابر ۳٪)
• تهران: صاف (ابر ۲٪)
• اصفهان: صاف از ۲۱:۰۰ (ابر ۳۲٪)
• مشهد: صاف از ۲۳:۰۰ (ابر ۲۲٪)
• شیراز: صاف تا ۲۰:۵۰ (ابر ۴۶٪)
• تبریز: صاف (ابر ۲٪)
• کرمان: صاف تا ۱۸:۵۰ (ابر ۲۰٪)

💡 نکتهٔ رصدی

با گوشی روی سه‌پایه و نوردهی چند ثانیه‌ای، می‌توانید از ستاره‌ها و ماه عکس بگیرید.