رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهفضاپیما و اکتشاففضاپیما و تلسکوپ

کاوشگر فضایی Space probe

کاوشگر فضایی فضاپیمای بی‌سرنشینی است که برای بررسی ماه، سیاره‌ها، سیارک‌ها، دنباله‌دارها یا فضای میان‌ستاره‌ای فرستاده می‌شود. این ابزارها ارزان‌تر و کم‌خطرتر از مأموریت‌های سرنشین‌دار هستند.

نام‌های دیگر: پروب فضایی

کاوشگر فضایی
NASA/JPL / Wikimedia Commons · Public domain · منبع تصویر

کاوشگر فضایی فضاپیمایی بی‌سرنشین است که از مدار زمین فراتر می‌رود و داده و عکس به زمین می‌فرستد. بیشتر آنچه دربارهٔ سیاره‌های دیگر می‌دانیم، از همین کاوشگرها آمده است. در حال حاضر انسان فقط تا ماه رفته، ولی کاوشگرها به مریخ، مشتری، زحل و حتی فراتر از هلیوپاز، مرز باد خورشیدی، رسیده‌اند؛ ابر اورتِ منظومهٔ شمسی بسیار دورتر است.

انواع مأموریت کاوشگرها

کاوشگرها بر پایهٔ شیوهٔ کارشان چند دسته‌اند. «گذر» (flyby) فقط از کنار هدف رد می‌شود، مانند نیوهورایزنز که در ۲۰۱۵ از کنار پلوتو گذشت. «مدارگرد» به دور هدف می‌چرخد، مثل کاسینی دور زحل. «فرودگر» روی سطح می‌نشیند و «سطح‌نورد» روی آن حرکت می‌کند، مانند پرسویرنس. «بازگشت نمونه» هم مأموریتی است که خاک را به زمین برمی‌گرداند، مانند هایابوسا ۲.

چند کاوشگر معروف

لونا ۲ شوروی در ۱۹۵۹ نخستین جسمی بود که به ماه رسید. مارینر ۴ در ۱۹۶۵ از کنار مریخ گذشت و نخستین عکس‌های نزدیک آن را فرستاد. پایونیر ۱۰ نخستین فضاپیمایی بود که از کنار مشتری گذشت و وویجر ۱ در ۲۰۱۲ به فضای میان‌ستاره‌ای رسید و تا سال ۲۰۲۵ هنوز با زمین ارتباط دارد. کاوش مریخ پرتعدادترین مأموریت کاوشگرهاست.

کاوشگرها چگونه به مقصد می‌رسند؟

کاوشگرها برای صرفه‌جویی در سوخت از مسیرهای حساب‌شده بهره می‌گیرند. یکی از معروف‌ترین ترفندها کمک گرانشی است: گذر از کنار یک سیاره می‌تواند انرژی مداری فضاپیما را افزایش یا کاهش دهد و مسیر را تغییر دهد. چون ارتباط رادیویی با فاصله دیر می‌شود، کاوشگرها بسیاری از کارها را خودشان انجام می‌دهند.

پرسش‌های رایج

  1. کاوشگر فضایی چه فرقی با ماهواره دارد؟

    ماهواره جسمی است که دور جرم دیگری می‌گردد و لزوماً زمینی نیست. ماهوارهٔ زمینی دور زمین می‌چرخد، ولی کاوشگر برای بررسی اجرام دیگر از زمین دور می‌شود. گاهی هم کاوشگر پس از رسیدن به مقصد ماهوارهٔ آن جرم می‌شود.

  2. دورترین جسم ساختهٔ بشر کدام است؟

    وویجر ۱ که تا سال ۲۰۲۵ حدود ۲۵ میلیارد کیلومتر از زمین فاصله دارد. نور برای رسیدن از آنجا نزدیک ۲۳ ساعت راه می‌رود.

  3. چرا بیشتر مأموریت‌های فضایی بی‌سرنشین‌اند؟

    بی‌سرنشین بودن ارزان‌تر است، خطر جانی ندارد و نیازی به بازگشت ندارد. کاوشگر می‌تواند سال‌ها بدون غذا و اکسیژن کار کند.

  4. کاوشگرها چگونه به زمین ارتباط می‌دهند؟

    با امواج رادیویی که ایستگاه‌های زمینی، مانند شبکهٔ فضای ژرف ناسا، دریافت می‌کنند. سیگنال از مریخ چند دقیقه و از مرز منظومه چند ساعت طول می‌کشد.

منابع

  1. Chapter 9: Spacecraft Classification · NASA

آخرین بازبینی:

اخبار نجوم

در خبرها

در همان خبرها

مدخل‌هایی که با کاوشگر فضایی در یک خبر آمده‌اند.

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از کاوشگر فضایی گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین