کرکس نشسته Vega

کرکس نشسته با نام علمی آلفا چنگ (α Lyrae) که در انگلیسی Vega نامیده می‌شود، ستاره‌ای آبی‌سفید در آسمان تابستان نیم‌کرهٔ شمالی است. نام عربی آن «النسر الواقع» به معنای «کرکس نشسته» است. قدر ظاهری آن نزدیک صفر است و به همین دلیل در تعریف مقیاس قدر ظاهری به‌عنوان مرجع به‌کار رفته است.

کرکس نشسته چه ستاره‌ای است؟

این ستاره نزدیک به ۲٫۱ برابر خورشید جرم و حدود ۴۰ برابر آن درخشندگی دارد. دمای سطحش نزدیک ۹۶۰۰ کلوین است و در رشتهٔ اصلی قرار دارد. چرخش آن بسیار سریع است و به همین علت استوایش برآمده و قطب‌ها داغ‌تر از استوا هستند. غبار و دیسکی از ذره‌های سرد گرد آن دیده شده است.

کرکس نشسته در تاریخ نجوم

وگا نخستین ستارهٔ پس از خورشید بود که در ۱۸۵۰ عکس آن گرفته شد و نخستین ستاره‌ای است که طیفش ثبت شد (۱۸۷۲). اندازه‌گیری اختلاف منظر آن در دههٔ ۱۸۳۰ از نخستین اندازه‌گیری‌های فاصلهٔ ستاره‌ای بود. به دلیل تقدیم اعتدالین، حدود ۱۴ هزار سال پیش و دوباره حدود سال ۱۳٬۷۰۰ میلادی، وگا ستارهٔ قطبی خواهد بود.

چگونه کرکس نشسته را در آسمان ببینیم؟

در شب‌های تابستان، نزدیک بالای سر به دنبال ستارهٔ آبی‌سفید درخشان بگردید. وگا همراه دنب و ماکیان بخش «مثلث تابستانی» است. با چشم غیرمسلح آسان دیده می‌شود، حتی در شهر.

پرسش‌های رایج

### کرکس نشسته چه ستاره‌ای است؟
کرکس نشسته یا وگا ستارهٔ آبی‌سفید درخشان صورت فلکی چنگ و پنجمین ستارهٔ پرنور آسمان است.

### کرکس نشسته چقدر با ما فاصله دارد؟
فاصلهٔ کرکس نشسته تا زمین حدود ۲۵ سال نوری است.

### آیا کرکس نشسته ستارهٔ قطبی خواهد شد؟
بله، حدود سال ۱۳٬۷۰۰ میلادی به دلیل تقدیم محوری زمین، کرکس نشسته به قطب شمال آسمان نزدیک می‌شود و ستارهٔ قطبی خواهد بود.

### مثلث تابستانی چیست؟
مثلث تابستانی از سه ستارهٔ درخشان تشکیل می‌شود: کرکس نشسته، دنب (ماکیان) و کرکس پرنده (عقاب).