دانشنامهستارهها و سحابیهاجرم آسمانی
کرکس نشسته Vega
کرکس نشسته (وگا) پنجمین ستارهٔ درخشان آسمان شب و درخشانترین ستارهٔ صورت فلکی چنگ است که حدود ۲۵ سال نوری از ما فاصله دارد.

مشخصات
| صورت فلکی | شلیاق |
|---|---|
| ردهٔ طیفی | A0Va |
| قدر ظاهری | حدود ۰٫۰۳ در نور مرئی |
| جرم | ۲٫۱۳۵ جرم خورشید |
| شعاع | ۲٫۸۱۸ شعاع خورشید |
| قطر | ۳٬۷۷۰٬۰۰۰ کیلومتر |
| فاصله از زمین | ۷٫۶۷ پارسک |
| درخشندگی | ۴۰٫۱۲ درخشندگی خورشید |
بر پایهٔ منابع بازبینیشدهٔ این مدخل.
کرکس نشسته با نام علمی آلفا چنگ (α Lyrae) که در انگلیسی Vega نامیده میشود، ستارهای آبیسفید در آسمان تابستان نیمکرهٔ شمالی است. نام عربی آن «النسر الواقع» به معنای «کرکس نشسته» است. قدر ظاهری آن نزدیک صفر است و به همین دلیل در تعریف مقیاس قدر ظاهری بهعنوان مرجع بهکار رفته است.
کرکس نشسته چه ستارهای است؟
این ستاره نزدیک به ۲٫۱ برابر خورشید جرم و حدود ۴۰ برابر آن درخشندگی دارد. دمای سطحش نزدیک ۹۶۰۰ کلوین است و در رشتهٔ اصلی قرار دارد. چرخش آن بسیار سریع است و به همین علت استوایش برآمده و قطبها داغتر از استوا هستند. غبار و دیسکی از ذرههای سرد گرد آن دیده شده است.
| ویژگی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| فاصله | حدود ۲۵ سال نوری |
| قدر ظاهری | حدود ۰٫۰۳ |
| رده | آبیسفید، رشتهٔ اصلی |
| جرم | حدود ۲٫۱ برابر خورشید |
کرکس نشسته در تاریخ نجوم
وگا نخستین ستارهٔ پس از خورشید بود که در ۱۸۵۰ عکس آن گرفته شد. اندازهگیری اختلاف منظر آن در دههٔ ۱۸۳۰ از نخستین اندازهگیریهای فاصلهٔ ستارهای بود. به دلیل تقدیم اعتدالین، وگا حدود ۱۴ هزار سال پیش نزدیک قطب شمال آسمان بود و حدود سال ۱۳٬۷۰۰ میلادی دوباره به آن نزدیک خواهد شد.
چگونه کرکس نشسته را در آسمان ببینیم؟
در شبهای تابستان، نزدیک بالای سر به دنبال ستارهٔ آبیسفید درخشان بگردید. وگا همراه دنب و آلتایر (کرکس پرنده) «مثلث تابستانی» را میسازد. با چشم غیرمسلح آسان دیده میشود، حتی در شهر.
پرسشهای رایج
کرکس نشسته چه ستارهای است؟
کرکس نشسته یا وگا ستارهٔ آبیسفید درخشان صورت فلکی چنگ و پنجمین ستارهٔ پرنور آسمان است.
کرکس نشسته چقدر با ما فاصله دارد؟
فاصلهٔ کرکس نشسته تا زمین حدود ۲۵ سال نوری است.
آیا کرکس نشسته ستارهٔ قطبی خواهد شد؟
بله، حدود سال ۱۳٬۷۰۰ میلادی به دلیل تقدیم محوری زمین، کرکس نشسته به قطب شمال آسمان نزدیک میشود و ستارهٔ قطبی خواهد بود.
مثلث تابستانی چیست؟
مثلث تابستانی از سه ستارهٔ درخشان تشکیل میشود: کرکس نشسته، دنب (ماکیان) و کرکس پرنده (عقاب).
منابع
- Vega basic data · CDS, Université de Strasbourg
آخرین بازبینی:
تصویر روز ناسا
در تصویرهای روز
ء ۲۵ ستارهی پرنور در آسمان شب۲۱ خرداد ۱۴۰۴
کوه اتنا و کهکشان راه شیری۱۵ تیر ۱۴۰۳
پلکانی به سوی راه شیری۹ خرداد ۱۴۰۳
ء Vega and Comet 12P/Pons-Brooks۱۷ آذر ۱۴۰۲
۲۵ ستارهٔ درخشانترین آسمان شب۲۷ آذر ۱۴۰۱
آسمانی هنرمندانه بر فراز جزایر لوفوتن۲۲ آذر ۱۴۰۱
کهکشان کنار دریاچه۱۹ شهریور ۱۴۰۱
جاده و راه شیری۲۱ خرداد ۱۴۰۱
ستارگان و سیارهها بالای پرتغال۲۹ فروردین ۱۴۰۱
پیوند به اینجا
مدخلهایی که در متنشان از کرکس نشسته گفتهاند.







